Huyết áp cao: Bạn có nên lo lắng không?

1. Huyết áp cao là gì và dấu hiệu nhận biết?

Huyết áp cao còn được gọi là tăng huyết áp, là một căn bệnh phổ biến xảy ra khi áp lực trong động mạch của bạn cao hơn mức bình thường. Huyết áp là lực đẩy máu lên thành động mạch khi tim bơm máu đi khắp cơ thể. Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), nếu không được điều trị, huyết áp cao có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe, chẳng hạn như bệnh tim, đột quỵ, suy thận, giảm thị lực,… Hầu hết những người bị huyết áp cao không có dấu hiệu hoặc triệu chứng của nó. Đó là lý do tại sao tình trạng này được mệnh danh là “kẻ giết người thầm lặng”. Trong một số trường hợp hiếm hoi, và nếu huyết áp đạt đến mức nguy hiểm, một người có thể bị đau đầu hoặc chảy máu cam nhiều hơn bình thường, theo AHA.

Huyết áp cao là trình trạng máu lưu thông với áp lực tăng liên tục và có thể gây ra nhiều tình trạng bệnh nguy hiểm.

»»» Xem thêm: 5 cơ chế tăng huyết áp gây ra đột quỵ

2. Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ của bệnh cao huyết áp

2.1 Yếu tố nguy cơ của bệnh cao huyết áp

Những điều sau đây có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh cao huyết áp, cụ thể: – Tuổi tác: Nguy cơ cao huyết áp tăng lên khi bạn già đi; tuổi càng cao, càng có nhiều nguy cơ mắc bệnh cao huyết áp. Bởi các mạch máu mất dần tính đàn hồi theo thời gian, có thể góp phần gây ra huyết áp cao. Tuy nhiên, theo báo cáo của Viện Tim, Phổi và Máu Quốc gia Mỹ, nguy cơ mắc tiền tăng huyết áp và huyết áp cao cũng đang gia tăng trong những năm gần đây ở những người trẻ tuổi, bao gồm cả trẻ em và thanh thiếu niên, có thể do sự gia tăng béo phì ở những nhóm dân số này. – Chủng tộc: Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), huyết áp cao phổ biến ở người lớn Mỹ da đen hơn ở người lớn Mỹ da trắng, châu Á hoặc gốc Tây Ban Nha. – Giới tính: Đàn ông có nhiều khả năng được chẩn đoán mắc bệnh cao huyết áp hơn phụ nữ cho đến khi 64 tuổi. Tuy nhiên, sau độ tuổi đó, phụ nữ dễ bị cao huyết áp. – Tiền sử gia đình: Có tiền sử gia đình mắc bệnh cao huyết áp làm tăng nguy cơ mắc bệnh, vì tình trạng này có xu hướng xảy ra trong gia đình. – Thừa cân: Bạn càng có cân nặng cao, bạn càng cần nhiều máu để cung cấp oxy và chất dinh dưỡng cho các mô của mình. Vì khi lượng máu bơm qua các mạch máu của bạn tăng lên, áp lực lên thành động mạch cũng tăng lên. – Ít hoạt động thể chất: Những người không hoạt động thường có nhịp tim cao hơn và huyết áp cao hơn những người hoạt động thể chất. Không tập thể dục cũng làm tăng nguy cơ thừa cân. – Sử dụng thuốc lá: Khi bạn hút hoặc nhai thuốc lá, huyết áp của bạn tăng tạm thời, một phần do tác dụng của nicotine. Hơn nữa, các hóa chất trong thuốc lá có thể làm hỏng lớp niêm mạc của thành động mạch, có thể khiến động mạch bị thu hẹp, làm tăng huyết áp của bạn. Tiếp xúc với khói thuốc cũng có thể làm tăng huyết áp của bạn. – Chế độ ăn uống: Những gì bạn chọn ăn (và không ăn) có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp. Chẳng hạn, quá nhiều natri có thể khiến cơ thể bạn giữ lại chất lỏng, làm tăng huyết áp. Vì kali giúp cân bằng lượng natri trong tế bào của bạn, nên không hấp thụ đủ nó có thể làm tăng huyết áp. – Tiêu thụ rượu: Theo thời gian, sử dụng rượu nặng có thể gây hại cho tim và dẫn đến suy tim , đột quỵ và nhịp tim không đều. Nếu bạn chọn uống rượu, hãy uống có chừng mực. – Căng thẳng: Bị căng thẳng quá độ có thể dẫn đến tăng huyết áp tạm thời. Hơn nữa, nếu bạn cố gắng đối phó với căng thẳng bằng cách ăn quá nhiều, sử dụng thuốc lá hoặc uống rượu, tất cả những điều này đều có thể góp phần làm tăng huyết áp. – Các tình trạng mãn tính: Bị bệnh thận, ngưng thở khi ngủ hoặc tiểu đường có thể ảnh hưởng đến huyết áp. – Mang thai: có thể làm tăng huyết áp. Theo CDC, huyết áp cao xảy ra ở 1 trong mỗi 12-17 lần mang thai ở phụ nữ từ 20 đến 44 tuổi. – Phụ nữ dùng thuốc tránh thai có nhiều nguy cơ bị cao huyết áp hơn. Nó có nhiều khả năng xảy ra hơn khi phụ nữ thừa cân, bị huyết áp cao trong lần mang thai trước đó, có tiền sử gia đình về huyết áp, hút thuốc hoặc mắc bệnh thận nhẹ.

2.2 Nguyên nhân của tăng huyết áp thứ phát

Khi huyết áp cao phát sinh đột ngột do một tình trạng có thể xác định được, nó được gọi là tăng huyết áp thứ phát. Các tình trạng sau có thể dẫn đến tăng huyết áp thứ phát, bao gồm: – Vấn đề về thận – Khối u tuyến thượng thận – Vấn đề về tuyến giáp – Khuyết tật mạch máu – Khó thở khi ngủ – Lạm dụng rượu hoặc sử dụng rượu mãn tính – Ma túy bất hợp pháp, bao gồm cocaine và amphetamine

Một số loại thuốc điều trị có thể gây tăng huyết áp của một người

2.3 Thuốc có thể gây ra huyết áp cao

Các loại thuốc bạn dùng để kiểm soát các tình trạng sức khỏe khác, chẳng hạn như viêm khớp, động kinh hoặc dị ứng, có thể khiến huyết áp của bạn tăng lên.Những loại thuốc như vậy cũng có thể cản trở khả năng hạ huyết áp của thuốc hạ huyết áp. Một số loại thuốc dưới đây có thể ảnh hưởng tiêu cực đến huyết áp: – Thuốc giảm đau: Các loại thuốc giảm đau và chống viêm thông thường có thể dẫn đến giữ nước, có thể làm tăng huyết áp và gây ra các vấn đề với thận. Ví dụ: Thuốc chống viêm không steroid (NSAID), chẳng hạn như ibuprofen (Motrin, Advil) và naproxen (Aleve, Naprosyn); Indomethacin (Indocin); Acetaminophen (Tylenol); Piroxicam (Feldene). – Thuốc chống trầm cảm: Những loại thuốc này hoạt động bằng cách thay đổi phản ứng của cơ thể với các hóa chất ảnh hưởng đến tâm trạng. Điều đó cũng có thể dẫn đến tăng huyết áp. Ví dụ: Fluoxetine (Prozac, Sarafem); Venlafaxine (Effexor XR); Chất ức chế monoamine oxidase; Thuốc chống trầm cảm ba vòng. – Thuốc thông mũi: Những loại thuốc này, bao gồm thuốc ho, cảm lạnh và dị ứng thông thường, được biết là làm tăng huyết áp và làm thay đổi hiệu quả của thuốc huyết áp. Ví dụ bao gồm pseudoephedrine (Sudafed, Contac) và phenylephrine (Sudafed PE). – Nội tiết tố: Thuốc tránh thai cũng có thể ảnh hưởng đến huyết áp. Phụ nữ dùng thuốc tránh thai thường bị tăng huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương (số trên và dưới được xác định khi bạn kiểm tra huyết áp). Ngoài ra, một số loại thuốc giải trí và bất hợp pháp, chẳng hạn như cocaine, thuốc lắc (MDMA) và amphetamine, cũng được biết là làm tăng huyết áp. »»» Xem thêm: Liệu uống thuốc thường xuyên có giúp khỏi bệnh tăng huyết áp?

3. Khi nào thì huyết áp trở thành cao huyết áp?

Theo hướng dẫn của các bác sĩ, huyết áp là bình thường nếu nó là 120/80 hoặc thấp hơn. Phạm vi 120/80 đến 139/89, từng được xếp vào nhóm bình thường đến cao, hiện được coi là tiền tăng huyết áp. Nếu huyết áp của bạn giảm ở đâu đó trong phạm vi tiền tăng huyết áp, nó có thể nhanh chóng phát triển thành huyết áp cao, hoặc 140/90 hoặc cao hơn. Hầu hết các bác sĩ hiện nay khuyến nghị thay đổi lối sống để giảm huyết áp cho bất kỳ ai có chỉ số trên 120/80. Nếu bạn có thêm các yếu tố nguy cơ như thừa cân hoặc có lượng đường trong máu cao hoặc cholesterol, thì mối quan tâm này thậm chí còn lớn hơn. Mặc dù bạn có thể không có bất kỳ triệu chứng nào, nhưng huyết áp cao sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Vì bệnh tim mạch là nguyên nhân gây tử vong cho một trong số ba người Mỹ, bất kỳ bằng chứng nào về huyết áp cao đều là nguyên nhân đáng lo ngại.

Thay đổi lối sống, ăn uống lành mạnh và một số trường hợp cần uống thuốc để ổn định huyết áp.

4. Làm thế nào bạn có thể giảm huyết áp cao của bạn?

Huyết áp cao là một tình trạng có thể điều trị được. Hầu hết các bác sĩ khuyên bạn nên bắt đầu với những thay đổi lối sống này để giảm huyết áp: – Bỏ thuốc lá – Giảm cân – Hạn chế rượu và caffein – Tập thể dục – Ăn một chế độ ăn uống lành mạnh, ít natri – Giảm mức độ căng thẳng của bạn Khi thay đổi lối sống là không đủ, bác sĩ có thể kê một hoặc nhiều loại thuốc hạ huyết áp. Bạn có thể cần dùng thuốc huyết áp trong suốt quãng đời còn lại để kiểm soát tình trạng của mình. Hãy nhớ rằng: Tự ý ngừng thuốc có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. »»» Xem thêm: 7 cách để ngăn ngừa tăng huyết áp, phòng chống đột quỵ

5. Làm thế nào khi bệnh tăng huyết áp kháng thuốc?

Điều gì sẽ xảy ra nếu bạn đã thay đổi lối sống và đang dùng thuốc, nhưng huyết áp của bạn vẫn không kiểm soát được? Các bác sĩ gọi đây là bệnh tăng huyết áp kháng thuốc. Tăng huyết áp kháng thuốc xảy ra ở khoảng 20 đến 30% những người bị huyết áp cao. Một số nguyên nhân phổ biến bao gồm: – Các yếu tố rủi ro không được kiểm soát. Kiểm soát kém các yếu tố nguy cơ như béo phì và tiểu đường có thể góp phần làm tăng huyết áp kháng thuốc. – Không dùng thuốc theo chỉ dẫn. Không uống thuốc đúng lịch hoặc ngừng thuốc mà không có sự đồng ý của bác sĩ có thể khiến huyết áp tăng cao. – Uống rượu và muối. Nhiều người bị huyết áp cao không kiểm soát được lượng muối và rượu của họ. – Ảnh hưởng của các loại thuốc khác. Thuốc giảm đau không kê đơn, thuốc thông mũi và một số hợp chất thảo dược có thể cản trở việc kiểm soát huyết áp. – Các tình trạng sức khỏe khác. Các tình trạng y tế như ngưng thở khi ngủ và các bệnh về tuyến thượng thận hoặc thận có thể gây ra huyết áp cao kháng thuốc. Nếu bạn gặp khó khăn trong việc kiểm soát huyết áp của mình, hãy làm việc với bác sĩ để tìm ra cách bạn có thể quản lý các yếu tố nguy cơ tốt hơn. Bác sĩ của bạn có thể muốn thực hiện các xét nghiệm bổ sung để đảm bảo rằng không có tình trạng y tế nào khác góp phần làm tăng huyết áp của bạn.

Mọi người nên theo dõi huyết áp của mình thường xuyên

6. Tôi có thực sự cần kiểm tra huyết áp thường xuyên không?

Để ngăn ngừa bệnh tim mạch và các tác động có thể xảy ra của bệnh cao huyết áp, điều quan trọng là phải kiểm tra huyết áp thường xuyên. Huyết áp từng được coi là cao bình thường nay lại là nguyên nhân đáng lo ngại. Nếu bạn làm việc với bác sĩ để tìm ra sự kết hợp phù hợp giữa thay đổi lối sống và thuốc men, bạn có thể sẽ kiểm soát được huyết áp cao của mình theo thời gian.

Diệu Nhi, benhdotquy.net