Hướng dẫn cách phục hồi di chứng đột quỵ não

Đột quỵ não hay còn gọi tai biến mạch máu não, là tình trạng một phần não bộ đột ngột bị tổn thương khi mạch máu nuôi dưỡng một phần não bị tắc nghẽn gây nhồi máu não, hoặc vỡ mạch gây xuất huyết. Đột quỵ không chỉ là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu, mà còn gây tàn phế cho người bệnh. Đặc biệt, đột quỵ ngày nay không còn là bệnh của người cao tuổi, nó đang có xu hướng trẻ hóa đáng báo động.

1. Người bị đột quỵ não có thể mắc phải di chứng gì?

TS.BS Trần Đức Sĩ trả lời: Di chứng đột quỵ não rất đa dạng, nó tùy thuộc vào vùng não bị tổn thương đang đảm nhận chức năng gì. Ví dụ như vùng ngôn ngữ có khả năng hiểu lời và tính toán. Nếu bệnh nhân bị ảnh hưởng vùng này, họ có thể mất ngôn ngữ, mặc dù họ hiểu người khác nói gì nhưng không thể trả lời hoặc không tìm ra từ để diễn đạt ý của mình. Vùng não phía trước liên quan đến cảm xúc, tình cảm, nên nếu bệnh nhân bị đột quỵ sẽ khiến họ thay đổi về tính tình như trầm cảm. Hoặc bị mất trí nhớ nếu tổn thương vùng này. Phổ biến nhất là các di chứng liên quan đến cử động, vận động tay chân, liệt mặt. Khả năng nhai nuốt và thăng bằng cũng bị ảnh hưởng.

2. Việc tập luyện đóng vai trò như thế nào trong phục hồi đột quỵ não?

TS.BS Trần Đức Sĩ trả lời: Việc tập luyện phục hồi chức năng hiệu quả chủ yếu ở chức năng vận động như yếu, liệt cơ. Ngoài ra, nó giúp bệnh nhân phục hồi các chức năng phục vụ cho cuộc sống, chẳng hạn giữ thăng bằng, xoay trở trên giường (nếu trường hợp nặng),di chuyển từ giường sang ghế, đi vệ sinh… Tuy nhiên, chức năng hoạt động của đường ruột, hệ hô hấp cùng các chức năng về cảm giác, cảm xúc tình cảm thì không thể can thiệp được.

3. Các bài tập bệnh nhân đột quỵ có thể áp dụng?

TS.BS Trần Đức Sĩ trả lời: Nếu tập luyện thêm, người bệnh có thể tập kháng lực bằng cách dùng tay để nâng tạ hay bóp tạ tay nhằm nâng cao sức cơ. Bệnh nhân có thể tập cơ chân ở bên liệt, dùng bên lành để hỗ trợ lực. Họ cũng có thể dùng gương soi, đặc biệt là để tập cơ mặt. Tuy nhiên, nếu muốn đạt hiệu quả cao, bệnh nhân cần có sự hỗ trợ của bác sĩ chuyên ngành trị liệu.

4. Bệnh nhân đột quỵ có thể phục hồi hoàn toàn không?

TS.BS Trần Đức Sĩ trả lời: Khả năng hồi phục của bệnh nhân tùy thuộc vào vị trí tổn thương. Nếu bệnh nhân được can thiệp và tái thông mạch máu sớm thì khả năng hồi phục của họ sẽ tương đối tốt. Tham gia vật lý trị liệu cũng giúp cải thiện chức năng của người bệnh. Trong trường hợp người bệnh bị tai biến mạch máu não nặng, yếu liệt nặng và lâu ngày, hiệu quả của tập phục hồi chức năng sẽ có giới hạn nhất định. Tập phục hồi chức năng đảm bảo sự sinh hoạt và điều kiện sống của bệnh nhân ở mức tối ưu có thể. Bệnh nhân bị liệt chân nặng, họ không thể nhích chân lên nhưng họ vẫn có thể dùng chân bị liệt chống nạng để đi lại. Trường hợp bệnh nhân bị di chứng đột quỵ về mặt vận động, ngoài yếu liệt lâu dài, chi của họ sẽ có xu hướng co lại và xoắn vào trong. Nếu không tập luyện cho bệnh nhân và định hình chi liệt ở vị trí tối ưu, nó sẽ cản trở việc sinh hoạt của người bệnh.

Trọng Dy (ghi), benhdotquy.net (Nguồn: THVL1)