Hiệp hội Đột quỵ Hoa Kỳ cập nhật hướng dẫn mới về đột quỵ 2024

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) ước tính Gần 800.000 người bị đột quỵ mỗi năm tại Hoa Kỳ. Trong số đó, hơn 600.000 người sẽ bị đột quỵ lần đầu.

Lần đầu tiên sau 10 năm, Hiệp hội Đột quỵ Hoa Kỳ (ASA) đã cập nhật hướng dẫn của mình để giảm nguy cơ đột quỵ. Theo ASA, có tới 80% các ca đột quỵ có thể phòng ngừa được thông qua chế độ ăn uống, thay đổi lối sống và các thay đổi khác.

Các hướng dẫn năm 2024 về phòng ngừa đột quỵ ban đầu cũng khuyến khích các chuyên gia chăm sóc sức khỏe sàng lọc cẩn thận các cá nhân về các yếu tố nguy cơ đột quỵ, bao gồm: huyết áp cao, mức cholesterol tăng cao, đường huyết cao, béo phì.

Nhiều hướng dẫn mới về đột quỵ trùng khớp với Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, nhấn mạnh 8 vấn đề thiết yếu trong cuộc sống, thúc đẩy sức khỏe tim mạch và não. Các yếu tố về lối sống trong hướng dẫn đột quỵ mới của ASA bao gồm chế độ ăn uống lành mạnh , tập thể dục thường xuyên, ngủ ngon hơn và cai thuốc lá.

TS.BS Cheng-Han Chen – Bác sĩ tim mạch can thiệp và giám đốc y khoa của Chương trình Tim cấu trúc tại Trung tâm Y tế MemorialCare Saddleback ở California cho rằng, những bệnh nhân muốn giảm nguy cơ đột quỵ và nguy cơ mắc bệnh tim mạch nói chung, nên cố gắng tuân thủ 8 khuyến nghị thiết yếu của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ để có cuộc sống khỏe mạnh.

Chuyên gia khuyến cáo mọi người nên có chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng, tham gia hoạt động thể chất thường xuyên, ngủ đủ giấc, duy trì cân nặng khỏe mạnh, tránh thuốc lá và rượu, giảm căng thẳng và kiểm soát huyết áp cũng như lượng cholesterol.

Hướng dẫn mới cung cấp một lộ trình rõ ràng cho các chuyên gia y tế và bệnh nhân của họ. Các hướng dẫn cũng kêu gọi nâng cao nhận thức và giáo dục công chúng về cách mọi người có thể giảm nguy cơ đột quỵ. Đó là nhận định của TS.BS Cheng-Han Chen đối với cập nhật mới về đột quỵ của ASA năm 2024.

Phụ nữ phải đối mặt với các yếu tố nguy cơ đột quỵ đặc biệt

Hướng dẫn cập nhật về đột quỵ khuyến cáo các chuyên gia y tế nên sàng lọc các tình trạng có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ ở phụ nữ.

Các yếu tố nguy cơ đột quỵ ảnh hưởng đến phụ nữ bao gồm: việc sử dụng thuốc tránh thai nội tiết tố dạng uống, phát triển huyết áp cao trong thời kỳ mang thai và các biến chứng khi mang thai, chẳng hạn như: sinh non, lạc nội mạc tử cung, suy buồng trứng sớm, mãn kinh sớm.

Hướng dẫn này cũng lưu ý rằng phụ nữ chuyển giới và những người có giới tính đa dạng dùng estrogen cũng có thể có nguy cơ đột quỵ cao hơn.

Các yếu tố xã hội quyết định sức khỏe và nguy cơ đột quỵ

Khuyến cáo mới về đột quỵ nhấn mạnh các yếu tố xã hội tác động đến sức khỏe. Các yếu tố phi y tế này bao gồm sự bất bình đẳng trong chăm sóc sức khỏe, giáo dục, ổn định kinh tế và nạn phân biệt chủng tộc có hệ thống.

ASA thông tin thêm rằng các yếu tố khu vực lân cận như thiếu khả năng đi bộ và khả năng tiếp cận thực phẩm lành mạnh cũng đóng một vai trò. Hướng dẫn mới khuyến khích các chuyên gia y tế ủng hộ bệnh nhân trong những trường hợp này.

Theo TS Cheryl Bushnell – Giáo sư, phó chủ tịch nghiên cứu tại Khoa Thần kinh học thuộc Trường Y khoa Đại học Wake Forest ở Bắc Carolina, chủ tịch của nhóm biên soạn các hướng dẫn mới về đột quỵ 2024, một số nhóm dân số có nguy cơ đột quỵ cao, có thể là do di truyền, lối sống, yếu tố sinh học và/hoặc các yếu tố xã hội quyết định sức khỏe, và trong một số trường hợp, mọi người không được sàng lọc thích hợp để xác định nguy cơ của họ.

Chuyên gia nhấn mạnh, hướng dẫn này rất quan trọng vì đã có những khám phá mới kể từ lần cập nhật gần đây nhất cách đây 10 năm. Hiểu được những người có nguy cơ cao bị đột quỵ lần đầu và hỗ trợ bảo vệ sức khỏe tim mạch và não có thể giúp ngăn ngừa đột quỵ lần đầu.

Thuốc GLP-1 có thể làm giảm nguy cơ đột quỵ

Hướng dẫn của ASA bao gồm khuyến nghị mới cho các chuyên gia chăm sóc sức khỏe nên cân nhắc kê đơn thuốc giảm cân GLP-1. Các loại thuốc đã được cơ quan quản lý liên bang chấp thuận để điều trị bệnh béo phì hoặc tiểu đường type 2 đã cho thấy hiệu quả trong các thử nghiệm lâm sàng về khả năng cải thiện sức khỏe tim mạch và giảm nguy cơ đột quỵ.

TS.BS Cheng-Han Chen cho biết, việc đưa các chủ đề mới hơn như thuốc giảm cân vào hướng dẫn mới là một bước quan trọng. Lưu ý những hướng dẫn cập nhật này cũng kết hợp nhóm thuốc mới quan trọng (chất chủ vận GLP-1) nhận thấy cực kỳ hiệu quả trong việc điều trị các yếu tố nguy cơ gây đột quỵ tương tự.

Chế độ ăn uống lành mạnh để phòng ngừa đột quỵ

Một trong những điều quan trọng nhất bạn có thể làm để ngăn ngừa đột quỵ là duy trì chế độ ăn uống lành mạnh và cân bằng.

Các hướng dẫn mới khuyến khích mọi người tuân thủ chặt chẽ chế độ ăn Địa Trung Hải. Chế độ ăn này tập trung vào thói quen ăn uống của những người sống dọc theo Biển Địa Trung Hải.

Kế hoạch đó khuyến khích mọi người tiêu thụ nhiều trái cây và rau quả cũng như các loại đậu, hạt, hạt giống và chất béo tốt cho tim. Kế hoạch này không khuyến khích tiêu thụ thực phẩm chế biến, đường bổ sung, ngũ cốc tinh chế. Kế hoạch này cũng khuyến nghị hạn chế tiêu thụ rượu.

Kristin Kirkpatrick, MS RDN – Chuyên gia dinh dưỡng tại Khoa Sức khỏe & Y học Dự phòng của Cleveland Clinic ở Ohio cho biết, các yếu tố nguy cơ gây đột quỵ thay đổi tùy theo độ tuổi, giới tính, di truyền, bệnh đi kèm và thậm chí là thuốc men. Do đó, đề xuất sàng lọc không chỉ các yếu tố nguy cơ cơ bản mà còn cả các yếu tố thứ cấp là điều cần thiết để kê đơn các biện pháp can thiệp lối sống phù hợp.

Chuyên gia thông tin thêm, đối với bệnh nhân của mình, bác sĩ thường đề xuất chế độ ăn Địa Trung Hải, sau đó sẽ làm việc với bệnh nhân để đánh giá những thay đổi trong chế độ ăn đó.

Ví dụ, với người bị kháng insulin hoặc tiểu đường type 2, có thể tập trung vào chế độ ăn kiêng theo chế độ ăn Địa Trung Hải với lượng carbohydrate vừa phải hơn. Đối với bệnh nhân bị huyết áp cao, có thể tư vấn nhiều hơn về chế độ ăn ít natri. Tuy nhiên, thành phần quan trọng nhất có thể là tập trung toàn bộ vào phương pháp tiếp cận thiên về thực vật hơn, hạn chế thực phẩm siêu chế biến, đường, ngũ cốc tinh chế và lượng rượu dư thừa.

Ngoài ra, bác sĩ cũng khuyên bệnh nhân của mình nên xét nghiệm nutrigenomics để có thể có được phương pháp phòng ngừa thực sự được cá nhân hóa dựa trên di truyền học.

Tập thể dục và phòng ngừa đột quỵ

Hướng dẫn mới này khuyến nghị các chuyên gia chăm sóc sức khỏe nên sàng lọc hành vi ít vận động của bệnh nhân và khuyên họ tập thể dục thường xuyên.

Theo ASA, hoạt động thể chất là cần thiết để giảm nguy cơ đột quỵ và sức khỏe tim mạch nói chung.

Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh khuyến nghị rằng người lớn nên dành ít nhất 150 phút mỗi tuần cho hoạt động aerobic cường độ vừa phải hoặc 75 phút mỗi tuần cho hoạt động aerobic mạnh mẽ. Bài tập đó nên được trải đều trong suốt cả tuần.

Tập thể dục thường xuyên có thể giúp cải thiện các chỉ số như huyết áp, mức cholesterol, dấu hiệu viêm, kháng insulin và cân nặng tổng thể.

Chuyên gia dinh dưỡng Kirkpatrick cho rằng, sự kết hợp giữa cả hiếu khí và kỵ khí là điều cần thiết để tập trung vào cả việc duy trì cơ bắp và tăng trưởng, cũng như sức khỏe tim mạch. Tính linh hoạt cũng là một yếu tố quan trọng.

Nguy cơ huyết áp cao và đột quỵ

Một người có thể bị huyết áp cao trong nhiều năm mà không có bất kỳ triệu chứng nào.

Huyết áp cao không được điều trị, còn gọi là tăng huyết áp, có thể gây tổn thương động mạch, từ đó dẫn đến nguy cơ đột quỵ, đau tim và các vấn đề tim mạch khác cao hơn.

Cách điển hình để chẩn đoán tăng huyết áp là kiểm tra huyết áp.

Nguyên nhân gây ra huyết áp cao bao gồm tiền sử gia đình, hút thuốc và tiêu thụ nhiều caffeine, rượu và muối. Thiếu hoạt động thể chất và béo phì cũng có thể là yếu tố.

Ngoài việc sàng lọc thường xuyên, hướng dẫn này còn khuyến khích các chuyên gia chăm sóc sức khỏe đảm bảo những bệnh nhân có nguy cơ mắc huyết áp cao có chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục thường xuyên.

Theo TS.BS Cheng-Han Chen, trong thập kỷ qua, chúng ta đã hiểu rõ hơn về nhu cầu quản lý các yếu tố nguy cơ tim mạch liên quan đến lối sống như tăng huyết áp, thừa cân/béo phì, cholesterol và kiểm soát lượng đường trong máu.

Chất lượng giấc ngủ và phòng ngừa đột quỵ

Giấc ngủ lành mạnh được liệt kê trong cả hướng dẫn mới và Life’s Essential 8 là một thành phần quan trọng giúp giảm nguy cơ đột quỵ và tăng cường sức khỏe tim mạch.

Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh ước tính hơn 30% người lớn ở Hoa Kỳ ngủ không đủ giấc.

Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh khuyến nghị người lớn cần ngủ ít nhất 7 tiếng mỗi đêm. Bạn cũng không nên ngủ quá 9 tiếng mỗi đêm.

Những điều cần biết về đột quỵ

Đột quỵ là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ năm với gần 160.000 ca tử vong liên quan hàng năm. CDC ghi chú rằng đột quỵ cũng là nguyên nhân chính gây ra tình trạng tàn tật lâu dài.

Các quan chức CDC cho biết thêm rằng chi phí liên quan đến đột quỵ ở Hoa Kỳ là 56 tỷ đô la từ năm 2019 đến năm 2020. Những chi phí đó bao gồm dịch vụ chăm sóc sức khỏe, thuốc men và những ngày nghỉ làm.

Đột quỵ xảy ra khi có sự tắc nghẽn trong nguồn cung cấp máu cho não hoặc khi một mạch máu trong não bị vỡ. Sự tắc nghẽn hoặc vỡ ngăn không cho máu và oxy đến các mô của não.

Các triệu chứng của đột quỵ bao gồm: sự tê liệt, tê hoặc yếu ở cánh tay, mặt hoặc chân, gặp khó khăn khi nói hoặc hiểu người khác, vấn đề về thị lực, chóng mặt, đau đầu đột ngột.

Các chuyên gia y tế cho biết bệnh nhân được chẩn đoán đột quỵ và điều trị càng sớm thì cơ hội sống sót và phục hồi càng cao.

Họ khuyến cáo người chăm sóc người bị nghi ngờ bị đột quỵ nên tuân thủ hệ thống kiểm tra có chữ viết tắt là BE-FAST. Chữ viết tắt này có nghĩa là:

Theo Healthline