Đột tử trong thể thao: Khi quản lý rủi ro chưa tốt trở thành lỗ hổng chết người

Theo TS.BS Phan Vương Huy Đổng – Chủ tịch Hội Y học Thể thao TPHCM, tai nạn trong thể thao phần lớn xuất phát từ việc không được kiểm soát sức khỏe trước tập luyện. Người tham gia thường chủ quan, nghĩ rằng mình khỏe, trong khi chưa từng qua đánh giá y khoa. Họ có thể chưa đủ thể lực, có bệnh tiềm ẩn, nhưng vẫn gắng sức, từ đó tai nạn xảy ra.

TS.BS Phan Vương Huy Đổng – Chủ tịch Hội Y học Thể thao TPHCM

Quản lý rủi ro không chỉ là chuyện cá nhân, mà còn là trách nhiệm của ban tổ chức. Nhiều giải chạy hiện nay phát triển rầm rộ, hàng chục sự kiện chỉ trong một năm. Lợi ích của phong trào thể thao là rõ ràng, nhưng nếu chỉ cổ vũ “cố lên” mà không song hành với giáo dục về nguy cơ thì tai biến sẽ xuất hiện ngày càng nhiều. Điều cần là cá thể hóa chương trình tập luyện. Cùng tuổi, cùng cân nặng nhưng sức chịu đựng khác nhau, không thể áp dụng một giáo án chung cho tất cả.

Các chuyên gia cảnh báo, khi quản lý rủi ro kém, người tập dễ rơi vào tình trạng “quá cố”. TS.BS Đặng Huỳnh Anh Thư – Phó Trưởng bộ môn Sinh lý – Sinh lý bệnh miễn dịch, Đại học Y Dược TPHCM cho biết: “Người có bệnh mạch vành tiềm ẩn khi gắng sức quá ngưỡng có thể bị thiếu máu cơ tim, nứt vỡ mảng xơ vữa, hình thành huyết khối dẫn tới nhồi máu cơ tim. Đây là nguyên nhân thường gặp của đột tử trên sân tập”. Ngoài ra, loạn nhịp thất, tăng huyết áp đột ngột hay hạ huyết áp khi dừng tập đột ngột cũng có thể làm tim ngừng đập.

TS.BS Đặng Huỳnh Anh Thư – Phó Trưởng bộ môn Sinh lý – Sinh lý bệnh miễn dịch, Đại học Y Dược TPHCM

Đối với những môn thể thao nặng như marathon, siêu marathon, Ironman, đạp xe đường trường, leo núi hay bóng đá chuyên nghiệp, cường độ vận động kéo dài nhiều giờ đồng hồ. Người tham gia thường phải chịu thêm tác động thời tiết nóng ẩm, mất nước, rối loạn điện giải, khiến tim và phổi bị quá tải. Nếu không có sự chuẩn bị nền tảng thể lực, dinh dưỡng và y tế đầy đủ, nguy cơ biến cố càng lớn.

Điều đáng lo ngại là nhiều trường hợp khi gặp tai nạn mới phát hiện mình có bệnh nền. Có người đã từng lên cơn đau ngực, khó thở nhưng bỏ qua, hoặc không đi khám sức khỏe trước khi đăng ký thi đấu. Đây chính là hậu quả của lỗ hổng trong công tác sàng lọc và truyền thông an toàn.

Để bịt “lỗ hổng chết người” này, các chuyên gia khuyến cáo cần triển khai đồng bộ: Người tập nên kiểm tra sức khỏe, tầm soát tim mạch, hô hấp trước khi tham gia môn thể thao cường độ cao. Ban tổ chức cần có đội ngũ y tế thường trực, sẵn sàng xử trí cấp cứu, đồng thời truyền thông rõ ràng về nguy cơ cho vận động viên. Mỗi cá nhân phải biết lượng sức, không tập theo phong trào, không so bì với người khác. Thể thao mang lại lợi ích, nhưng không thể tách rời an toàn.

benhdotquy.net