Đột quỵ tim là gì? Dấu hiệu nhận biết và cách xử trí

1. Đột quỵ tim là gì?

ThS.BS Nguyễn Mạnh Cường trả lời: Trong y học, đột quỵ tim là nhồi máu cơ tim cấp. Bệnh đột quỵ tim cũng tương tự như đột quỵ não, xảy ra khi các mạch máu nuôi tim bị tắc nghẽn đột ngột dẫn đến tình trạng nguy hiểm đến tính mạng bệnh nhân. Một số trường hợp, nó có thể khiến người bệnh đột tử tại nhà. >>> Xem thêm: Đột quỵ tim gọi tên người trẻ, vì sao?

2. Nguyên nhân nào gây ra đột quỵ tim?

ThS.BS Nguyễn Mạnh Cường trả lời: Cơ chế của đột quỵ tim là do hẹp mạch máu, xơ vữa. Khi mạch máu bị hẹp và xơ vữa hoặc bóc tách mạch máu hay co thắt mạch máu đột ngột khiến mạch máu không được lưu thông tốt để nuôi cơ tim. Điều này dẫn đến đột quỵ tim. Bên cạnh đó, các bệnh lý khác xảy ra như co thắt mạch vành, stress, phản ứng cơ thể hoặc các bệnh lý liên quan đến cơ tim, van tim trước đây cũng là nguyên nhân gây đột quỵ tim.

3. Triệu chứng báo hiệu đột quỵ tim

ThS.BS Nguyễn Mạnh Cường trả lời: Đối với đột quỵ tim, biểu hiện thường gặp là cơn đau ngực. Cụ thể, bệnh nhân sẽ bị đau ngực bên trái, trong một số trường hợp đau thượng vị giống đau dạ dày. Những cơn đau khiến bệnh nhân có cảm giác giống như bị bóp nghẹt, toát mồ hôi, và có thể lan ra cằm, tay gây tê các ngón tay. Trong trường hợp nặng hơn, bệnh có thể gây ngừng tim đột ngột và dẫn đến đột tử tại nhà. Các triệu chứng không điển hình như đau bao tử, ăn không tiêu, cảm giác mệt, khó thở khi đi lại hoặc gắng sức. Trong một số trường hợp khác, đột quỵ tim gây rối loạn nhịp, bệnh nhân sẽ cảm giác bị choáng váng, chóng mặt.

4. Yếu tố làm tăng nguy cơ đột quỵ tim

ThS.BS Nguyễn Mạnh Cường trả lời: Thứ nhất, yếu tố liên quan đến gia đình. Ví dụ như cha mẹ, anh chị em đã có biểu hiện đột quỵ tim hoặc nhồi máu cơ tim, người có cùng huyết thống có thể tăng nguy cơ về bệnh lý tim mạch. Yếu tố thứ hai là tăng huyết áp: Huyết áp kiểm soát không tốt, huyết áp quá cao không uống thuốc điều trị kịp thời cũng gây đột quỵ. Hút thuốc lá nhiều, uống rượu bia, stress, chế độ ăn không đảm bảo như ăn nhiều chất dầu mỡ, béo, ăn đồ đóng hộp khiến mạch máu bị xơ vữa nhanh, dẫn đến tình trạng đột quỵ tim rất lớn.

ThS.BS Nguyễn Mạnh Cường – Trưởng khoa Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ

5. Di chứng đột quỵ tim nếu không được điều trị kịp thời

ThS.BS Nguyễn Mạnh Cường trả lời: Đột quỵ tim là mạch máu bị tắc nghẽn đột ngột. Có những trường hợp gây tắc nghẽn dần, ví dụ không điều trị tim sẽ yếu đi. Biểu hiện ban đầu là khó chịu, đau ngực. Đến một lúc nào đó, nó sẽ dẫn đến tình trạng suy tim. Trong một số trường hợp, nó còn gây rối loạn nhịp tim, dẫn đến đột quỵ não hoặc gây ảnh hưởng đến khả năng gắng sức của bệnh nhân. Bệnh nhân có thể tử vong do đột quỵ tim nếu không được phát hiện kịp thời.

6. Phương pháp điều trị đột quỵ tim

ThS.BS Nguyễn Mạnh Cường trả lời: Ngày xưa khi chưa có phương pháp can thiệp, đột quỵ tim có thể cướp đi tính mạng của bệnh nhân chiếm khoảng 50/50%. Đối với điều trị hiện tại, uống thuốc vẫn là nền tảng. Tuy nhiên, bệnh nhân vẫn cần có chế độ sinh hoạt hợp lý, thay đổi lối sống. Thứ hai, cần kiểm soát yếu tố nguy cơ. Thứ ba, dùng thuốc điều trị phù hợp theo chỉ định của bác sĩ. Thứ tư, trong trường hợp phát hiện đột quỵ tim sớm, cần can thiệp ngay. Phương pháp điều trị bằng cách luồn ống thông vào trong tim ngay mạch máu ở tay hoặc luồn sợi dây vào mạch máu tại đùi. Bác sĩ sẽ đưa sợi dây ống thông vào những chỗ hẹp, sau đó họ dùng bóng nong. Bóng sẽ thu lại và xẹp xuống, đi qua chỗ hẹp và nở ra. Sau đó đặt giá đỡ bên trong để mạch máu to ra để cung cấp máu cho tim. Đối với những trường hợp đột quỵ tim phức tạp, mạch máu hẹp và tổn thương nhiều, không thể can thiệp bằng phương pháp nội soi, thì sẽ dùng phương pháp mổ bắc cầu động mạch vành hoặc phẫu thuật tim để cung cấp máu cho những cơ tim vùng xa. Đó là kỹ thuật và phương pháp điều trị.

7. Chế độ dinh dưỡng cho người bị đột quỵ tim

ThS.BS Nguyễn Mạnh Cường trả lời: Chế độ ăn của người đột quỵ tim hay người có dấu hiệu đột quỵ tim cần cân đối dinh dưỡng. Thứ hai, nên hạn chế thức ăn dầu mỡ, thức ăn nhanh để giảm chỉ số LDL. Cách làm trên sẽ giúp cho tình trạng xơ vữa mạch máu giảm đi. Người ăn cũng cần tăng cường các loại rau củ quả, chất xơ và uống đủ nước. >>> Xem thêm: Nhồi máu cơ tim và đột quỵ tim có giống nhau

8. Cách xử trí bệnh nhân đột quỵ tim ở nhà

ThS.BS Nguyễn Mạnh Cường trả lời: Tùy theo triệu chứng của bệnh nhân, ví dụ bệnh nhân chỉ mới bị cơn đau ngực thoáng qua hoặc nghi ngờ do bệnh lý về tim, thì có thể ngậm hoặc xịt dưới lưỡi các loại thuốc giúp giãn mạch máu để qua được cơn đau. Sau đó, chúng ta cần vào bệnh viện để kiểm tra. Đối với trường hợp đột quỵ tim đau dữ dội gây ngất trong nhà, cần phải xoa bóp tim, hô hấp nhân tạo và đưa bệnh nhân đến bệnh viện càng sớm càng tốt.

9. Cách phòng tránh tình trạng đột quỵ tim

ThS.BS Nguyễn Mạnh Cường trả lời: Đầu tiên, chúng ta cần kiểm soát lối sống của mình. Ai dễ bị stress, cần giảm căng thẳng, tăng cường tập thể dục như đi bộ, chạy bộ ít nhất 3 lần/tuần, mỗi lần như vậy là 30 phút, sẽ giúp cải thiện được bệnh lý tim mạch. Thứ hai, chế độ ăn uống: cần giảm đồ ăn nhiều dầu mỡ, chất béo, hạn chế đồ ngọt, hạn chế ăn mặn. Những bệnh nhân có yếu tố nguy cơ bệnh lý tim mạch như tăng huyết áp, béo phì, tiểu đường, rối loạn lipid máu phải kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ đó. Cụ thể, cần kiểm soát huyết áp từ 120 hay dưới 140. Người bị tiểu đường cần đảm bảo đường huyết của mình ổn định. Đường huyết tăng quá cao sẽ dẫn đến mạch máu xơ vữa nhanh. Người bị rối loạn lipid máu phải có chế độ dinh dưỡng và tập luyện thể thao riêng.

Trọng Dy (ghi), benhdotquy.net (Nguồn: bệnh viện S.I.S Cần Thơ)