Đột quỵ thùy trán liệu có nguy hiểm?

1. Thùy trán là gì?

Vỏ đại não của chúng ta gồm có 4 thuỳ chính, bao gồm: thuỳ trán, thùy đỉnh, thùy thái dương và thùy chẩm) của vỏ đại não. Trong đó, thuỳ trán là thuỳ lớn nhất, nằm ở vị trí trước não. Thuỳ trán gồm hai thùy ghép đôi được gọi là vỏ não trước bên trái và vỏ não trước bên phải.

Một số nhiệm vụ nổi bật của thùy trán có thể kể đến như:

– Xử lý lời nói và ngôn ngữ: Nửa bên trái của thùy trán sẽ có nhiệm vụ hình thành suy nghĩ thành câu hoàn chỉnh. Ngoài ra, những bộ phận khác của thùy trán cũng giúp hỗ trợ phần nào về kỹ năng ngôn ngữ.

– Điều kiển mọi cử động: Do thùy trán có vỏ não vận động chính nên nó còn giữ nhiệm vụ điều khiển mọi cử động của cơ. Đó là lý do vì sao bạn có thể đi bộ, chạy và thực hiện hầu hết mọi hoạt động thể chất khi bạn muốn.

– Điều hành, ra quyết định: Một số chức năng quan trọng trong cuộc sống như lập kế hoạch, ra quyết định hay thực hiện nhiều nhiệm vụ cùng một lúc đều là do thuỳ trán điều khiển. Không chỉ vậy, thuỳ trán còn đóng một vai trò lớn trong việc tạo sự chú ý và sự tập trung.

– Điều khiển kỹ năng cảm xúc: Nhờ có thuỳ trán mà chúng ta có thể dễ dàng đồng cảm và thấu hiểu cảm xúc của người khác hơn.

– Hình thành nhân cách: Nhờ thuỳ trán, các đặc điểm chính về nhân cách của một người dưới sự tác động lẫn nhau phức tạp của kiểm soát xung động, trí nhớ và các nhiệm vụ khác được hình thành. Do đó, nếu thùy trán bị thương, tính cách của bạn cũng có thể hoàn toàn bị thay đổi.

– Quản lý sự chú ý, trong đó có chú ý chọn lọc: Trong trường hợp thùy trán không thể quản lý sự chú ý đúng cách, thì bạn có thể phát triển những tình trạng như rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) hoặc rối loạn thiếu tập trung (ADD).

Thùy trán đảm nhận nhiều chức năng quan trọng

»»» Xem thêm: Phương pháp điều trị cho từng loại đột quỵ

2. Đột quỵ ở thùy trán do đâu?

Người ta thấy rằng, có 2 dạng đột quỵ gây ảnh hưởng đến thùy trán nói riêng và tất cả các khu vực khác của não nói chung, gồm:

– Đột quỵ nhồi máu não (đột quỵ do thiếu máu cục bộ): Trường hợp này xảy ra khi động mạch não bị tắc nghẽn có thể do cục máu đông hoặc hẹp động mạch. Từ đó. máu không thể lưu thông lên não để cung cấp oxy và dinh dưỡng khiến cho các tế bào não chết dần.

– Đột quỵ xuất huyết não: Loại đột quỵ này diễn ra khi một động mạch não bị vỡ hoặc rỉ máu.

Chính vì thùy trán chiếm diện tích lớn nhất trong vỏ não nên khả năng đột quỵ thuỳ trán là rất cao.

Không những thế, thùy trán được chia thành hai bán cầu, trong đó mỗi bán cầu lại điều khiển khả năng vận động của phía đối diện cơ thể. Như vậy, nếu bạn bị đột quỵ thùy trán bên phải thì sẽ bị suy giảm vận động bên phía nửa trái của cơ thể. Ngược lại, nều bạn bị đột quỵ thùy trán bên trái thì có thể sẽ bị suy giảm vận động phần cơ thể bên phải. Song, vấn đề suy giảm vận động không phải là ảnh hưởng duy nhất của đột quỵ thùy trán.

3. Ảnh hưởng của đột quỵ thùy trán

Đột quỵ thùy trán khiến bệnh nhân bị tê liệt nửa người, khó khăn trong việc ăn uống và sinh hoạt hàng ngày

Chính vì thùy trán kiểm soát hàng loạt các chức năng của cơ thể nên khi bị tổn thương bởi tác động của một cơn tai biến mạch máu não, người bệnh có thể gặp một số di chứng như:

– Liệt nửa người: Khi đột quỵ xảy ra, người bệnh có thể bị yếu hoặc tê liệt ở một bên của cơ thể. Thông thường, người bệnh sẽ bị yếu bên đối diện với phía bán cầu não bị ảnh hưởng bởi cơn đột quỵ.

– Suy giảm nhận thức: Một trong những vai trò quan trọng của thùy trán là quản lý hoạt động điều hành. Chính vì thế, khi đột quỵ xảy ra ở khu vực này, bệnh nhân có thể làm suy giảm khả năng suy nghĩ, đưa ra quyết định và quản lý các nhu cầu của mình.

– Gặp khó khăn trong sử dụng ngôn ngữ: Tình trạng này xảy ra khá phổ biến sau một cơn đột quỵ thùy trán trái, bởi bán cầu não trái là trung tâm ngôn ngữ của não bộ.

– Khó nuốt: Sau đột quỵ thuỳ trán, người bệnh có thể gặp các vấn đề liên quan đến khả năng nuốt. Trong một số trường hợp đột quỵ nghiêm trọng, bệnh nhân không thể ăn bằng miệng mà phải sử dụng ống thông dạ dày.

– Thay đổi hành vi: Một số trường hợp bệnh nhân bị đột quỵ thùy trán có thể gặp những thay đổi nhỏ hơn trong hành vi, chẳng hạn như cáu kỉnh hoặc bốc đồng.

– Tính cách thay đổi: Cơn đột quỵ có thể khiến người bệnh thay đổi tính cách khi đột quỵ ảnh hưởng đến suy nghĩ, hành động và niềm tin của họ.

– Suy giảm khả năng phối hợp: Khi thùy trán bị tổn hại sau cơn tai biến, khả năng kiểm soát cử động, cũng như khả năng phối hợp có thể bị suy giảm.

– Suy giảm khả năng suy luận: Do thùy trán giữ chức năng kiểm soát nhận thức về không gian của chúng ta nên nếu đột quỵ xảy ra gây tổn thương thuỳ trán thì sẽ khiến người bệnh suy giảm khả năng suy luận, phán đoán.

– Sa sút trí tuệ: Sau đột quỵ não, một số kỹ năng nhận thức quan trọng bị mất đi khiến bệnh nhân bị mất trí nhớ hoặc các vấn đề về chú ý.

– Tiểu tiện không tự chủ: Trong một số trường hợp, cơn đột quỵ tác động đến thuỳ trán có thể khiến người bệnh mất khả năng kiểm soát bàng quang hoặc ruột, từ đó khiến họ gặp phải tình trạng tiểu không tự chủ.

»»» Xem thêm: Đột quỵ đồi thị: Nguyên nhân và cách điều trị

4. Đột quỵ thùy trán, làm sao chữa lành?

Có thể thấy, những ảnh hưởng của đột quỵ thùy trán ít nhiều gây tổn hại đối với sức khỏe cơ thể. Tuy nhiên, những tổn thương này không phải là vĩnh viễn.

Trên thực tế, bộ não của con người có thể tự điều chỉnh lại các chức năng cho các phần não khỏe mạnh giải quyết những phần não đã bị tổn thương.

Nhờ vào tính mềm dẻo của não bộ mà chúng có thể tự chữa lành sau đột quỵ

Quá trình này được gọi là “tính mềm dẻo thần kinh”. Theo đó, nó sẽ cho phép bệnh nhân phục hồi sau những ảnh hưởng do đột quỵ gây ra thông qua việc lặp đi lặp lại các hoạt động cơ thể hàng ngày (co duỗi tay, chân, cầm, nắm,…). Nhờ đó, bệnh nhân bạn sẽ kích hoạt tính linh hoạt thần kinh và dần khôi phục lại các khả năng đã bị mất.

Các chuyên gia giải thích, sự lặp lại như thế sẽ kích thích não bộ và hình thành các dây thần kinh mới để dẫn truyền tín hiệu thần kinh giữa các vùng khác nhau trong cơ thể. Như vậy, nếu người bệnh càng thực hành nhiều bài tập vận động thì các đường dẫn thần kinh này sẽ càng trở nên mạnh mẽ và cải thiện được chức năng đã mất.

»»» Xem thêm: Đột quỵ xuất huyết não, ít nhưng nguy hiểm

5. Phục hồi chức năng đột quỵ bằng cách nào?

Bệnh nhân vẫn có thể lấy lại chức năng thông qua việc phục hồi chức năng, ngay cả khi bị tổn thương thùy trán sau đột quỵ.

Các chuyên gia khuyên rằng, người bệnh sau đột quỵ thuỳ trán nên tập luyện sớm để mau chóng phục hồi và lấy lại các khả năng vận động và trí tuệ.

Để hỗ trợ tốt nhất có quá trình luyện tập phục hồi chức năng sau đột quỵ, người bệnh có thể áp dụng một số liệu pháp sau đây:

– Tập vật lý trị liệu: Đây là phương pháp hữu hiệu giúp bạn phục hồi sức mạnh và sự phối hợp của cơ nhanh hơn. Bởi khi tập vật lý trị liệu, các bài tập sẽ giúp kích thích não bộ và kích thích mạng lưới thần kinh để bạn vận động dễ dàng.

– Trị liệu ngôn ngữ: Sau cơn tai biến gây tổn thương vùng thùy trán, nếu bệnh nhân gặp phải chứng mất ngôn ngữ, hãy luyện tập các bài tập trị liệu ngôn ngữ càng sớm càng tốt. Theo đó, các chuyên gia trị liệu ngôn ngữ sẽ là người hướng dẫn bạn cách lấy lại kỹ năng ngôn ngữ.

– Tâm lý học: Áp dụng liệu pháp tâm lý học sẽ giúp bệnh nhân suy nghĩ và cảm xúc trong họ trở nên tích cực hơn.

– Thực hành các bài tập rèn luyện nhận thức: Điều này có thể giúp bệnh nhân cải thiện trí nhớ, sự chú ý và kỹ năng giải quyết vấn đề một cách tốt nhất.

– Liệu pháp nhận thức – hành vi: Liệu pháp sẽ giúp bệnh nhân thúc đẩy những suy nghĩ tích cực để tránh việc thực hiện các hành động gây tổn hại cho cơ thể. Liệu pháp đặc biệt hữu ích cho những bệnh nhân đột quỵ bị bốc đồng.

Anh Thi – benhdotquy.net