Đột quỵ thiếu máu cục bộ ở thời kỳ chu sinh, điều trị thế nào?

1. Đột quỵ thiếu máu cục bộ thời kỳ chu sinh là gì?

Ước tính mỗi năm có khoảng 1/2500 trẻ bị đột quỵ thiếu máu cục bộ ở thời kỳ chu sinh. Bệnh lý này xảy ra khi có biến cố nhồi máu cục bộ ở động mạch hoặc tĩnh mạch, thường vào giữa 20 tuần thai kỳ và 28 ngày tuổi.

Điều đáng mừng là tình trạng này có thể chẩn đoán được ngay khi trẻ mới sinh. Thông thường, dấu hiệu điển hình nhất của đột quỵ động mạch não giữa cấp tính ở trẻ chính là xuất hiện các cơn động kinh tái diễn trong vòng vài ngày đầu đời.

Bệnh lý này thường xảy ra ở trẻ nhũ nhi (trẻ từ 1 tháng tuổi đến 1 năm tuổi). Một số triệu chứng giúp phụ huynh nhận diện con trẻ đang bị đột quỵ, bao gồm: Liệt nửa người, động kinh hoặc chậm phát triển.

Các nghiên cứu cho thấy, phân bố mạch máu của đột quỵ thiếu máu não cục bộ thời kỳ chu sinh có thể là động mạch hoặc tĩnh mạch. Theo đó, phân bố động mạch là thường gặp hơn ở trẻ nhũ nhi. Riêng nhồi máu tĩnh mạch liên quan đến vùng quanh não thất xảy ra sớm hơn từ khi còn trong tử cung và thường gặp hơn ở trẻ sinh non.

Mỗi năm có khoảng 1/2500 trẻ bị đột quỵ thiếu máu não cục bộ ở thời kỳ chu sinh.

»»» Xem thêm: Các phương pháp điều trị đột quỵ do xuất huyết và do thiếu máu cục bộ

2. Nguyên nhân gây đột quỵ chu sinh là gì?

Người ta thấy rằng, yếu tố nguy cơ của đột quỵ ở trẻ thường tập trung vào đột quỵ động mạch chu sinh, đặc biệt là những trẻ biểu hiện cấp tính trong thời kỳ mới sinh. Tuy nhiên, hiện các kết luận vẫn còn hạn chế.

3. Chẩn đoán đột quỵ ở trẻ nhỏ bằng cách nào?

– Siêu âm sọ: Đây là một trong những phương pháp được lựa chọn để chẩn đoán tình trạng chảy máu quanh não thất ở trẻ sinh non. Tuy nhiên, siêu âm sọ có độ nhạy thấp với đột quỵ thiếu máu não cục bộ ở trẻ sinh đủ tháng.

– Chụp CT sọ não: Phương pháp nhạy hơn so với siêu âm sọ. Tuy nhiên, dó quá tình chụp CT scan phải chiếu tia xạ nên sử dụng nếu các phương pháp khác không sẵn có.

– Chụp MRI sọ não: Do có xung DWI nên có thể xem đây là phương pháp nhạy nhất giúp bác sĩ có thể chẩn đoán xác định được đột quỵ thiếu máu cục bộ động mạch não chu sinh.

– Xét nghiệm huyết khối: Việc xét nghiệm huyết khối thường quy trong đột quỵ động mạch não chu sinh có thể giúp đánh giá tình trạng huyết khối. Tuy nhiên, biện pháp này không thể làm thay đổi điều trị. Thông thường, các bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm huyết khối cho những trường hợp trẻ có tiền sử mẹ bị bệnh tự miễn, huyết khối, hoặc sảy thai tái diễn.

– Siêu âm tim: Phương pháp này sẽ được chỉ định nếu bác sĩ nghi ngờ trẻ bị bệnh tim bẩm sinh hoặc huyết khối từ tim.

Siêu âm sọ giúp bác sĩ chẩn đoán đột quỵ thiếu máu não cục bộ ở thời kỳ chu sinh

»»» Xem thêm: Cần làm gì để bảo vệ trẻ trong cơn đột quỵ?

4. Các phương pháp điều trị đột quỵ cho trẻ nhỏ

– Trường hợp đột quỵ động mạch chu sinh có triệu chứng cấp tính biểu hiện với các cơn động kinh: sử dụng điện não đồ (EEG), bao gồm cả EEG liên tục. Đồng thời, có thể được sử dụng để đánh giá hiệu quả của các thuốc chống động kinh.

– Sử dụng thuốc chống đông hoặc aspirin không được khuyến cáo nếu không tìm được một nguồn gốc huyết khối từ tim đang hiện hữu.

– Điều quan trọng là trẻ cần được đánh giá trước khi cho ăn và theo dõi sát sự phát triển thần kinh khi ra viện.

5. Đột quỵ thiếu máu cục bộ để lại những hệ luỵ gì cho trẻ nhỏ? 

Những trẻ nhũ nhi bị đột quỵ chu sinh có thể gặp những nguy cơ như:

– Động kinh: động kinh kháng trị và co thắt ấu thơ.

– Nhận thức khiến trẻ chậm phát triển.

– Vận động khiến trẻ liệt nửa.

Đột quỵ trong thời gian chu sinh có thể khiến trẻ chậm phát triển ở giai đoạn sau này.

Chính vì thế, nếu các bấc cha mẹ thấy con trẻ có những dấu hiệu của đột quỵ thiếu máu não cục bộ, tuyệt đối không nên chủ quan mà cần phải đưa trẻ đến các cơ sở y tế uy tín để thực hiện tầm soát đột quỵ.

Anh Thi – Benhdotquy.net