Đột quỵ ở trẻ em: Hiếm nhưng đang gia tăng

Ở người trưởng thành, nhồi máu não thường liên quan đến xơ vữa mạch. Trong khi đó, trẻ em lại dễ gặp bóc tách động mạch, chiếm 30 – 50% trường hợp – một tình trạng rất nguy hiểm. Bóc tách động mạch có thể xảy ra khi trẻ vui chơi, chạy nhảy, va đập, xoay cổ mạnh khiến lớp nội mạc mạch máu tổn thương, hoặc do viêm mạch.

Đột quỵ ở mọi lứa tuổi đều là cuộc chạy đua với thời gian. Mỗi phút trôi qua là hàng triệu tế bào thần kinh bị phá huỷ không thể phục hồi. Khuyến cáo quốc tế cho biết thuốc tiêu sợi huyết chỉ có hiệu quả trong 3-4,5 giờ đầu; can thiệp lấy huyết khối cơ học thường thực hiện trong 6 giờ đầu. Tuy nhiên, bác sĩ nhấn mạnh: người nhà không nên chờ đủ “khung giờ vàng” mà trì hoãn đưa trẻ đến viện. Đến càng trễ, khả năng cứu sống và phục hồi càng giảm.

Chìa khóa quan trọng nhất vẫn là phát hiện sớm. Nhưng đây cũng là thách thức lớn, vì trẻ nhỏ khó mô tả cảm giác và triệu chứng thường không điển hình. Những biểu hiện như: đau đầu dữ dội; yếu tay chân; nhìn mờ; nói khó; co giật; gục xuống bất ngờ;… dù xuất hiện rất nhẹ cũng cần được theo dõi sát. Không ít phụ huynh nhầm lẫn với mệt mỏi, cảm cúm hoặc stress học tập, khiến trẻ bỏ lỡ thời gian vàng điều trị.

Theo các bác sĩ, hiện chưa có biện pháp phòng ngừa tuyệt đối đột quỵ ở trẻ do nhiều ca bệnh không xác định được nguyên nhân rõ ràng. Tuy nhiên, sự cảnh giác của gia đình, thầy cô và cộng đồng chính là yếu tố quyết định. Nhận biết sớm bất thường, đưa trẻ đi khám ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ chính là cách duy nhất để giảm tổn thương não và bảo vệ tính mạng.