Đột quỵ là gì?

Đột quỵ nhồi máu não

Đột quỵ thiếu máu não là do tắc nghẽn mạch máu (nhồi máu não): chiếm khoảng 80%.

Có nhiều nguyên nhân gây ra hẹp động mạch cấp máu cho não như hẹp động mạch cảnh ở vùng trước cổ, hẹp các động mạch đốt sống phía sau cổ, hẹp các động mạch trong sọ; cục máu đông do bị bệnh rối loạn nhịp tim (rung nhĩ), bệnh van tim, đa hồng cầu…; bong tróc các mảng xơ vữa động mạch… gây tắc nghẽn một phần hay hoàn toàn lòng mạch máu, dẫn đến việc cung cấp oxy và dưỡng chất cho tế bào não bị ngưng trệ khi tế bào não ngưng hoạt động sẽ dẫn đến đột quỵ (mặt méo, yếu liệt tay chân, nói khó, hôn mê…).

Cuốn cẩm nang sức khỏe phòng chống Đột quỵ – Chủ biên TS.BS Trần Chí Cường – Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ

Đột quỵ xuất huyết não

Đột quỵ chảy máu não do vỡ mạch máu não (xuất huyết não); chiếm khoảng 20%.

Có nhiều nguyên nhân gây vỡ mạch máu; phổ biến nhất là do bệnh tăng huyết áp, các nguyên nhân khác hay gặp ở người trẻ là vỡ dị dạng mạch máu não, vỡ túi phình mạch máu não, vỡ các thông động tĩnh mạch trong sọ… các bệnh gây rối loạn đông máu, liên quan đến dùng thuốc chống đông… Khi mạch máu bị vỡ ra, máu sẽ thoát ra ngoài lòng mạch tạo nên cục máu bầm (khối máu tụ) xung quanh nơi bị vỡ gây chèn ép các vùng não lành kế bên làm mất chức năng tế bào não dẫn đến đột quỵ (đột ngột đau đầu giữ dội, nôn ói, hôn mê, cổ cứng…).

Dù xảy ra đột quỵ nhồi máu não hay đột quỵ xuất huyết não, điều cần làm chính là nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế có chuyên khoa cấp cứu đột quỵ càng sớm càng tốt trong “thời gian vàng”, giúp người bệnh được cấp cứu nhanh nhất: tái thông mạch máu não bị tắc hay điều trị cầm máu, giảm tối đa những tai biến – biến chứng hậu quả của đột quỵ.

Tình hình bệnh đột quỵ hiện nay

Nếu như cách đây vài năm, đột quỵ là nguyên nhân thứ 3 dẫn đến tử vong trên toàn thế giới, chỉ sau tim mạch và ung thư, thì nay đột quỵ là nguyên nhân gây tử vong và tàn phế hàng đầu. Mỗi năm trên thế giới có khoảng 15 triệu bệnh nhân đột quỵ, mỗi 45 giây có một trường hợp mắc mới, mỗi 3 phút có một bệnh nhân đột quỵ tử vong. Tại Việt Nam, mỗi năm có khoảng 200.000 trường hợp đột quỵ, riêng khu vực Đồng bằng sông Cửu Long có từ 15.000 – 20.000 ca.

Khác với những bệnh lý khác, đột quỵ thường xảy ra bất ngờ, không báo trước, thường là trên người đang khỏe mạnh, đang sinh hoạt, làm việc trong cộng đồng và không loại trừ bất cứ ai. Và số bệnh nhân bị đột quỵ hàng năm luôn gia tăng cho thấy nhu cầu chẩn đoán và điều trị bệnh đột quỵ là rất lớn. Bên cạnh đó, các bệnh mạch máu não khác như dị dạng mạch máu não bẩm sinh, phình mạch máu não… cũng chiếm con số nhỏ trong dân số, đây là nguy cơ tiềm ẩn khó đoán nguyên nhân gây đột quỵ ở người trẻ và trẻ em.

Chỉ số nguy cơ mắc bệnh đột quỵ trong cộng đồng trung bình khoảng 20% dân số, nếu theo dõi suốt đời 100 người trong cộng đồng sẽ có khoảng 20 người mắc bệnh đột quỵ hoặc tử vong do đột quỵ.

benhdotquy.net

Theo Cẩm nang sức khỏe bệnh Đột quỵ 

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ