Đột quỵ do nhiệt: Các triệu chứng và cách điều trị

1. Đột quỵ do nhiệt là gì?

Đột quỵ do nhiệt (hay đột quỵ nhiệt) thường xảy ra do các vấn đề liên quan đến nhiệt như chuột rút do nhiệt, ngất xỉu do nhiệt và kiệt sức vì nóng. Tuy nhiên, cơn đột quỵ cũng có thể tấn công ngay cả khi bạn không có dấu hiệu ảnh hưởng bởi nhiệt trước đó.

Loại đột quỵ này là kết quả của việc tiếp xúc lâu dài với nhiệt độ cao, thường kết hợp với mất nước, dẫn đến hệ thống kiểm soát nhiệt độ của cơ thể bị hỏng. Định nghĩa y học của đột quỵ nhiệt là nhiệt độ cơ thể lớn hơn 40 độ C (104 độ F), với các biến chứng liên quan đến hệ thần kinh trung ương xảy ra sau khi tiếp xúc với nhiệt độ cao.

2. Các triệu chứng của đột quỵ do nhiệt là gì?

Dấu hiệu nhận biết của đột quỵ nhiệt là khi nhiệt độ cơ thể trên 40 độ C. Song, ngất xỉu có thể là dấu hiệu đầu tiên của đột quỵ.

Các triệu chứng khác có thể bao gồm:

– Đau đầu

– Chóng mặt và choáng váng

– Đổ mồ hôi

– Da đỏ, nóng và khô

– Yếu cơ hoặc chuột rút

– Buồn nôn và nôn ói

– Nhịp tim nhanh, có thể mạnh hoặc yếu

– Thở nhanh, nông

– Thay đổi hành vi như nhầm lẫn, mất phương hướng hoặc loạng choạng

– Co giật

– Vô thức

Đột quỵ do nhiệt xảy ra khi nhiệt độ cơ thể lớn hơn 40 độ C.

3. Cách sơ cứu đột quỵ do nhiệt?

Nếu nghi ngờ ai đó bị đột quỵ nhiệt, bạn có thể gọi 115 hoặc đưa người đó đến bệnh viện. Bất kỳ sự chậm trễ nào trong việc tìm kiếm trợ giúp y tế đều có thể gây hậu quả nghiêm trọng.

Tuy nhiên, trong khi chờ nhân viên y tế đến, bạn có thể hãy tiến hành sơ cứu bằng cách chuyển người đó đến môi trường có máy lạnh hoặc ít nhất là khu vực râm mát và cởi bỏ bớt quần áo không cần thiết.

Nếu có thể, hãy đo nhiệt độ cơ thể của người đó và tiến hành sơ cứu để hạ nhiệt độ xuống. Nếu không có sẵn nhiệt kế, đừng ngần ngại tiến hành sơ cứu, cụ thể:

 – Dùng quạt thổi đều trên người bệnh trong khi làm ướt da bằng khăn ướt hoặc vòi nước rửa.

– Chườm các túi nước đá vào nách, háng, cổ và lưng của bệnh nhân có thể làm giảm nhiệt độ cơ thể. Lưu ý: Không sử dụng đá lạnh cho bệnh nhân lớn tuổi, trẻ nhỏ, bệnh nhân mắc bệnh mãn tính bởi điều này có thể gây nguy hiểm.

»»» Xem thêm: 5 thói quen không lành mạnh làm tăng khả năng bị đột quỵ

4. Yếu tố nguy cơ gây đột quỵ nhiệt là gì?

4.1. Các yếu tố nguy cơ chính

Đột quỵ nhiệt có thể ảnh hưởng đến những người lớn tuổi sống trong các căn hộ hoặc nhà không có máy lạnh hoặc luồng thông khí không tốt. Các nhóm nguy cơ cao khác bao gồm:

– Những người ở mọi lứa tuổi không uống đủ nước.

– Người mắc các bệnh mãn tính.

– Người uống quá nhiều rượu.

Đột quỵ nhiệt có liên quan chặt chẽ đến chỉ số đo nhiệt độ. Trong khi đó, độ ẩm tương đối từ 60% trở lên cản trở sự bay hơi của mồ hôi và cản trở khả năng tự làm mát của cơ thể bạn. Nguy cơ mắc bệnh liên quan đến nhiệt tăng lên đáng kể khi chỉ số nhiệt tăng lên đến 90 độ hoặc hơn.

Vì vậy, trong các đợt nắng nóng, chúng ta phải chú ý đến chỉ số nhiệt được dự báo trước để có biện pháp tránh nắng nóng phù hợp. Đồng thời, chúng ta cũng cần nhớ rằng việc tiếp xúc với ánh nắng trực tiếp có thể làm tăng chỉ số nhiệt lên đến 15 độ.

Nếu sống ở một khu vực thành thị, bạn có thể đặc biệt dễ bị say nắng trong một đợt nắng nóng kéo dài, đặc biệt nếu có nồng độ CO2 trong khí quyển cao và chất lượng không khí kém.

Người già nên hạn chế ra ngoài thời tiết nắng nóng để phòng tránh đột quỵ do nhiệt

4.2. Một số yếu tố nguy cơ khác

Các yếu tố nguy cơ khác liên quan đến đột quỵ do nhiệt bao gồm: 

Tuổi tác: Trẻ sơ sinh, trẻ em dưới 4 tuổi và người lớn trên 65 tuổi đặc biệt dễ bị tổn thương vì các đối tượng này thích nghi với nhiệt chậm hơn những người khác. 

Tình trạng sức khỏe: Người mắc một số bệnh lý có thể dễ bị đột quỵ nhiệt hơn, bao gồm:

– Bệnh tim.

– Bệnh phổi hoặc thận.

– Béo phì hoặc nhẹ cân.

– Cao huyết áp.

– Tiểu đường.

– Bệnh tâm thần.

– Bệnh hồng cầu hình liềm.

– Người nghiện rượu và bất kỳ tình trạng nào gây sốt. 

Thuốc men: Việc sử dụng một số loại thuốc có thể khiến bạn tăng nguy cơ đột quỵ do nhiệt, bao gồm:

– Thuốc kháng histamine.

– Thuốc ăn kiêng.

– Thuốc lợi tiểu.

– Thuốc an thần.

– Thuốc kích thích.

– Thuốc động kinh (chống co giật).

– Thuốc tim và huyết áp như thuốc chẹn beta và thuốc co mạch.

– Thuốc điều trị bệnh tâm thần như thuốc chống trầm cảm và thuốc chống loạn thần.

Các loại ma túy bất hợp pháp: cocaine và methamphetamine cũng có liên quan đến việc tăng nguy cơ đột quỵ do nhiệt.

»»» Xem thêm: Đột quỵ và tai biến mạch máu não: tuy 2 mà 1

5. Cách phòng ngừa đột quỵ do nhiệt?

5.1. Phòng ngừa đột quỵ nhiệt khi phải ra ngoài trời

Khi chỉ số nhiệt cao, tốt nhất bạn nên ở trong môi trường mát mẻ. Nếu có việc phải ra ngoài trời, bạn có thể ngăn ngừa đột quỵ do nhiệt bằng cách thực hiện các bước sau:

– Mặc quần áo nhẹ, sáng màu, rộng rãi và đội mũ rộng vành.

– Sử dụng kem chống nắng có chỉ số chống nắng (SPF) từ 30 trở lên.

– Để ngăn ngừa tình trạng mất nước, bạn nên uống nhiều nước lọc, nước hoa quả hoặc nước ép rau mỗi ngày.

– Không nên chịu khát sau khi tập thể dục hoặc làm việc ngoài trời.

– Lên lịch lại hoặc hủy bỏ hoạt động ngoài trời. Nếu có thể, hãy chuyển thời gian ở ngoài trời vào những thời điểm mát mẻ nhất trong ngày, sáng sớm hoặc sau khi mặt trời lặn.

Đảm bảo bổ sung đủ nước cho cơ thể trong mùa nắng nóng.

5.2. Các biện pháp khác để phòng ngừa đột quỵ nhiệt

Các biện pháp khác để ngăn ngừa đột quỵ do nhiệt bao gồm:

– Theo dõi màu sắc của nước tiểu của bạn: Nước tiểu sẫm màu hơn là dấu hiệu của tình trạng mất nước. Đảm bảo uống đủ nước để duy trì nước tiểu có màu sáng.

– Đo cân nặng của bạn trước và sau khi hoạt động thể chất. Theo dõi trọng lượng nước đã mất có thể giúp bạn xác định lượng nước bạn cần uống.Tránh các chất lỏng có chứa caffeine hoặc rượu. Bởi cả hai chất này đều có thể khiến bạn mất nhiều nước hơn và làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh.

– Trao đổi với bác sĩ nếu bạn muốn bổ sung chất nào đó nhưng bạn lại bị động kinh hoặc bệnh tim, thận, gan; đang ăn kiêng; hoặc có vấn đề với việc giữ nước.

– Nếu bạn sống trong một căn hộ hoặc ngôi nhà không có quạt hoặc máy lạnh, hãy cố gắng dành ít nhất 2 giờ mỗi ngày, tốt nhất là vào thời điểm nóng nhất trong ngày, trong môi trường có máy lạnh.

– Ở nhà, hãy kéo rèm vào thời điểm nóng nhất trong ngày và mở cửa sổ vào ban đêm để tạo sự thông gió xuyên suốt.

Anh Thi – Benhdotquy.net