Đột quỵ bán cầu não phải và những điều cần biết

1. Chức năng của bán cầu não phải

Bộ não của con người được chia thành 2 bán cầu và mỗi bên sẽ đảm nhiệm những chức năng khác nhau. Theo đó, bán cầu não phải là trung tâm để chi phối các chức năng như: – Nhận diện khuôn mặt – Phán đoán độ sâu, kích cỡ, khoảng cách, vị trí trong không gian – Giúp hiểu ý nghĩa hình ảnh, cảm nhận thẩm mỹ – Xử lý thông tin toán học (chủ yếu là ước lượng sơ bộ và so sánh) – Nhận thức sự vật thông qua thị giác, thính giác, xúc giác – Cảm thụ âm nhạc – Tưởng tượng. – Lãnh đạo.

Một số chức năng của bán cầu cầu não phải

2. Đột quỵ bán cầu não phải là gì?

Cũng giống như chứng đột quỵ thông thường, đột quỵ bán cầu não phải cũng có 2 loại chính là đột quỵ nhồi máu não (hay còn gọi là đột quỵ do thiếu máu não cục bộ) do cục máu đông làm tắc nghẽn động mạch trong não và đột quỵ xuất huyết não do mạch máu trong não bị vỡ gây chảy máu.

Tương tự, các triệu chứng của đột quỵ bán cầu não phải cũng bao gồm các biểu hiện như: đau đầu dữ dội, mặt xệ xuống, méo miệng, tê yếu tay chân bên trái, tê liệt nửa người trái và khó nói,…

Khi cơn đột quỵ khởi phát, lưu lượng máu lên não sẽ bị gián đoạn khiến cho các tế bào não bị thiếu oxy và chết đi nhanh chóng. Lúc này, bệnh nhân cần được điều trị ngay lập tức để máu lưu thông bình thường trở lại nếu không sẽ ảnh hưởng đến tính mạng hoặc để lại di chứng nghiêm trọng.

Theo đó, đối với đột quỵ nhồi máu não, các bác sĩ sẽ cho bệnh nhân uống các loại thuốc làm tan cục máu đông. Đối với đột quỵ xuất huyết não, bác sĩ có thể sẽ tiến hành phẫu thuật.

3. Đột quỵ bán cầu phải để lại những di chứng gì?

Mỗi một bên của não sẽ kiểm soát phần đối diện của cơ thể. Chính vì vậy, khi đột quỵ bán cầu não phải xảy ra thì người bệnh sẽ bị suy giảm các chức năng ở bên trái của cơ thể.

3.1. Khó khăn trong việc nhận diện khuôn mặt

Trong khi xảy ra đột quỵ bán cầu não phải, một số bệnh nhân có thể gặp khó khăn trong việc nhận diện khuôn mặt bởi chức năng của bán cầu não phải bị ảnh hưởng.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc tổn thưởng con quay fusiform ở bán cầu não phải có thể khiến bệnh nhân đột quỵ không nhận diện được khuôn mặt của người thân hoặc bạn bè.

3.2. Suy giảm khả năng vận động bên trái của cơ thể

Nếu bệnh nhân bị đột quỵ bán cầu não phải thì chức năng vận động ở bên trái của cơ thể sẽ bị suy giảm. Theo đó, bệnh nhân có thể gặp khó khăn khi cử động, di chuyển chân, cánh tay hoặc bàn tay trái của mình.

Đột quỵ bán cầu não phải sẽ ảnh hưởng đến khả năng vận động ở nửa trái cơ thể và ngược lại

3.3. Hạn chế trong việc nhận thức

Một số nghiên cứu cho thấy, bệnh nhân có thể mất khả năng chú ý đến môi trường bên trái của họ khi đột quỵ xảy ra ở bán cầu não phải.

Ví dụ, người bệnh đột quỵ có thể không ăn thức ăn ở bên trái vì họ không chú ý rằng nó ở đó.

Đây là một tình trạng gọi là hemineglect (hội chứng thờ ơ nửa người) – một trong những hội chứng kịch tính nhất trong lâm sàng thần kinh.

3.4. Mất thị lực bên phải

Sau một cơn đột quỵ ở hai bán cầu não, vấn đề tầm nhìn có thể xảy ra. Khi một cơn đột quỵ ở bên phải của não làm tổn thương vỏ não thị giác, người bệnh có thể bị mù ở bên trái (hay còn gọi là hemianopia).

3.5. Không chấp nhận bản thân bị khuyết tật

Không ít trường hợp bệnh nhân đột quỵ bán cầu não phải có thái độ từ chối, không muốn chấp nhận tình trạng khiếm khuyết của mình bởi chứng đột quỵ đã làm ảnh hưởng đến nhận thức của họ.

Song, điều này ảnh hưởng không nhỏ bởi nó ngăn cản và gây khó khăn bệnh nhân đột quỵ bán cầu não phải trong quá trình điều trị và phục hồi chức năng của họ.

3.6. Cảm xúc không ổn định

Người bệnh đột quỵ bán cầu não phải có thể biểu hiện những cảm xúc bộc phát không kiểm soát được, chẳng hạn như lúc cười, lúc khóc. Tình trạng này được gọi là cảm xúc không ổn định.

Chẳng hạn, bệnh nhân cười về một chuyện buồn hoặc cười khi có một điều gì đó không hài hước.

Trường hợp này có thể xảy ra ở khoảng một nửa số bệnh nhân sau đột quỵ. Tuy nhiên, biểu hiện này không liên quan đến các rối loạn tâm thần khác như trầm cảm sau đột quỵ.

Bệnh nhân đột quỵ bán cầu não phải có thể thay đổi tâm trạng bất chợt lúc vui, lúc buồn, có khi lại cộc tính và không chấp nhận sự thật

>>> Xem thêm: Điều kiện cần và đủ để điều trị bệnh nhân đột quỵ

4. Phục hồi chức năng cho bệnh nhân đột quỵ bán cầu não phải

4.1. Vật lý trị liệu

Nếu được áp dụng, thực hành liên tục các bài tập vật lý trị liệu sau đột quỵ bán cầu não phải thì người bệnh có thể cải thiện chức năng vận động của mình.

Theo đó, bệnh nhân bị liệt nửa người bên trái có thể sử dụng cánh tay phải để hỗ trợ cơ thể thông qua các bài tập.

4.2. Liệu pháp nhận thức

Liệu pháp nhận thức (hay còn gọi là SLP) nếu được áp dụng có thể giúp bệnh nhân đột quỵ bán cầu não phải phục hồi chức năng nói và nhận thức, chẳng hạn như: điều trị các tình trạng như rối loạn nhịp tim nếu bệnh nhân có bệnh lý tim mạch, nhận dạng vật thể.

Nếu tích cực tham gia các liệu pháp điều trị sau đột quỵ bán cầu não phải, bệnh nhân có thể lấy lại các chức năng cơ thể nhanh chóng

4.3. Liệu pháp thị lực

Tốt nhất, các vấn đề về thị lực sau tai biến nên được điều trị dưới sự trợ giúp của bác sĩ chuyên khoa Mắt. Những lần khác tham gia liệu pháp phục hồi thị lực có thể hữu ích, vì tầm nhìn là yếu tố cần thiết cho việc lái xe và thực hiện các công việc hàng ngày của người bệnh.

4.4. Tâm lý trị liệu

Tính cách của bệnh nhân có thể bị ảnh hưởng sau một cơn đột quỵ bán cầu não phải. Ví dụ, bệnh nhân có thể phủ nhận một vấn đề hoặc tình trạng đang diễn ra. Chính vì thế, người bệnh càn học cách chấp nhận và có cái nhìn sự việc đơn giản hơn.

4.5. Phục hồi sự chú ý

Bệnh nhân có thể áp dụng phương pháp này bằng cách quay đầu sang bên trái để nâng cao cảm nhận về môi trường bên trái đã bị ảnh hưởng sau đột quỵ.

Đây là một kỹ thuật bù trừ giúp huấn luyện não bộ chú ý đến phía bên trái của cơ thể.

4.6. Tâm lý học

Khác với tâm lý trị liệu, tâm lý học tập trung vào việc nâng cao cảm xúc tích cực bằng cách khơi gợi những ký ức, những điều tốt đẹp trong tương lai để tìm cảm giác hạnh phúc.

>>> Xem thêm những bài viết khác thuộc chủ đề “Tìm hiểu về đột quỵ” tại: https://benhdotquy.netcategory/tim-hieu-ve-dot-quy/

5. Chăm sóc bệnh nhân đột quỵ bán cầu não phải như thế nào?

Việc chăm sóc một người bị đột quỵ là thử thách lớn đối với gia đình bệnh nhân. Bởi khi bị đột quỵ, thì các khả năng ghi nhớ, giao tiếp và thể chất đều có thể bị ảnh hưởng

Trong quá trình điều trị cho bệnh nhân đột quỵ bán cầu não phải, với vai trò là người chăm sóc chính, bạn có thể tham gia vào việc lựa chọn cơ sở phục hồi chức năng, phối hợp các dịch vụ chăm sóc tại nhà.

Bên cạnh việc chăm sóc chu đáo cho bệnh nhân, người nhần cần trao đổi tỉ mỉ với các bác sĩ và nhân viên phục hồi chức năng những tiến triển của quá trình này.

Người bệnh sau cơn tai biến vẫn có thể bị trầm cảm trong suốt quá trình điều trị hoặc ngay cả khi thời gian đã trôi qua lâu. Chính vì thế, người chăm sóc bệnh nhân cần hiểu rõ để chuẩn bị tâm lý đối phó với tình trạng này.

Tốt nhất, người nhà nên tìm đến sự trợ giúp của cộng đồng và các chuyên gia y tế để giúp bệnh nhân tốt hơn, đồng thời tránh cho bản thân mình bước vào vòng luẩn quẩn: mệt mỏi – căng thẳng – mệt mỏi.

Bạn cần biết rằng, phục hồi chức năng có thể là một quá trình lâu dài với tiến triển chậm chạp và đôi khi thất thường. Hơn nữa, quá trình phục hồi của mỗi người đều khác nhau. Vì vậy, nếu bạn đang là người chăm sóc bệnh nhân thì không nên nản lòng. Trong thời gian chăm sóc ấy, hãy cố gắng tập trung vào khả năng của bệnh nhân hơn là những hạn chế của họ. Đồng thời, hãy luôn khuyến khích người bệnh mỗi khi có tiến bộ, dù lớn hay nhỏ.

Ngoài thời gian chăm sóc cho người bệnh, bạn cũng cần cố gắng chú ý tới sức khỏe của bản thân. Tốt nhất, đừng để cho bản thân phải kiệt sức về việc chăm sóc, hãy cố gắng ngủ đủ, ăn uống lành mạnh, chú ý đến nhu cầu y tế của bản thân và tập luyện khi có thể.

Nếu thấy quá mệt mỏi, bạn có thể tạm giao việc chăm sóc cho một thành viên trong gia đình, bạn bè (hoặc thuê người) để dành cho thời gian nghỉ ngơi, làm việc. Việc làm này là cần thiết và có lợi cho chính người chăm sóc và cho cả bệnh nhân.

Anh Thi – Benhdotquy.net