Đối phó với rối loạn lo âu sau đột quỵ như thế nào?

1. Lo âu là gì?

Lo âu là một phản ứng thể chất và tâm lý trước một tình huống đáng sợ. Nó có thể gây ra cảm giác sợ hãi, lo lắng hoặc bất an liên tục, ngoài các tác động sinh lý khác nhau. Nếu bạn đang chăm sóc một bệnh nhân sau đột quỵ hãy lưu ý điều này.

Sau một cơn đột quỵ, bệnh nhân có thể cảm thấy lo lắng liên quan đến sức khỏe của mình. Trên thực tế, một nghiên cứu đã phát hiện ra rằng, 25% những người sống sót sau đột quỵ có biểu hiện lo âu từ mức độ trung bình đến nghiêm trọng. Sự lo lắng này có thể xảy ra trong khoảng từ 2 – 8 tuần sau khi bị đột quỵ.

Một số biểu hiện lo âu phổ biến nhất ở những người sống sót sau đột quỵ gồm:

– Lo lắng bản thân bị cơn đột quỵ hoặc TIA khác, đặc biệt là khi ở nơi công cộng hoặc lúc ngủ.

– Sợ không thể liên lạc trong trường hợp khẩn cấp.

– Cảm thấy xấu hổ trong khi không thể sinh hoạt như bình thường.

– Lo lắng vì không thể tự lái xe.

– Nghĩ rằng mình không bao giờ bình thường lại được như trước.

Hầu hết những nỗi sợ hãi này đều có thể hiểu được và thậm chí là bình thường và lành mạnh. Tuy nhiên, nếu tình trạng lo lắng diễn ra kéo dài và quá tải, người bệnh có thể đã phát triển chứng rối loạn lo âu.

25% những người sống sót sau đột quỵ có biểu hiện lo âu từ mức độ trung bình đến nghiêm trọng.

2. Rối loạn lo âu sau đột quỵ là gì?

Rối loạn lo âu không chỉ gây ra cảm giác lo lắng liên tục. Thay vào đó, cách để phân biệt rối loạn lo âu với lo âu bình thường là dựa cường độ của chúng.

Ai cũng có lúc cảm thấy lo lắng, nhưng đối với người bị rối loạn lo âu sau đột quỵ, sự lo lắng này khiến họ choáng ngợp. Nó thậm chí có thể ngăn họ làm những việc họ yêu thích.

Các dấu hiệu khác cho thấy người bệnh có thể bị rối loạn lo âu, bao gồm:

– Cảm thấy khó chịu

– Khó tập trung

– Mệt mỏi liên tục và gặp các vấn đề về giấc ngủ

– Suy nghĩ dai dẳng về những điều khiến mình lo lắng

– Liên tục có cảm giác nguy hiểm sắp xảy ra

– Bồn chồn và nhịp tim nhanh.

Hầu hết các rối loạn lo âu sau đột quỵ là do những thay đổi tâm lý và sinh học trong não.

»»» Xem thêm: Lo âu sau đột quỵ và cách đối phó hiệu quả

3. Đối phó với lo âu sau đột quỵ như thế nào?

Bước đầu tiên người bệnh có thể làm để đối phó tốt hơn với chứng rối loạn lo âu sau đột quỵ là tìm hiểu thông tin. Hãy nói chuyện với bác sĩ hoặc nhà tâm lý học về cảm xúc của bạn. Dưới đây là một số phương pháp mà bệnh nhân có thể áp dụng:

3.1. Thiền

Một trong những cách tốt nhất để đối phó với lo lắng sau đột quỵ là thực hành một kỹ thuật được gọi là thiền.

Thiền đơn giản có nghĩa là tập trung vào khoảnh khắc hiện tại. Điều này giúp bạn ngừng suy nghĩ về những gì tương lai có thể tồn tại, vốn thường là nguồn gốc của sự lo lắng.

Để làm được điều này, bạn cần có một điểm tập trung để thu hút sự chú ý vào cơ thể mình. Đối với hầu hết mọi người, điểm tập trung này là hơi thở của họ. Khi bạn tập trung vào hơi thở, những suy nghĩ và lo lắng sẽ khó xâm nhập hơn nhiều.

Để tập trung vào hơi thở, hãy nhắm mắt và hít vào từ từ. Hãy tưởng tượng không khí đi vào qua mũi của bạn, lấp đầy phổi và mở rộng bụng. Sau đó, khi bạn thở ra, hãy hình dung luồng không khí đi ra ngoài theo cùng một cách.

Trong thời gian tĩnh tâm, bạn cũng có thể thực hành thư giãn cơ liên tục để tăng cường nhận thức về cơ thể và giảm căng cơ, vốn thường tích tụ do lo lắng.

Thư giãn cơ liên tục bao gồm việc căng dần các nhóm cơ, sau đó là thả lỏng chúng. Bắt đầu từ bàn chân, uốn cong các ngón chân và giữ trong vài giây, sau đó thả lỏng. Di chuyển đến mắt cá chân, uốn cong chúng lên trên và giữ, sau đó lại thư giãn. Tiếp tục di chuyển phần thân lên cho đến khi chạm đầu. Khi bạn kết thúc, các cơ của bạn sẽ cảm thấy thư giãn hơn và bạn sẽ dành thời gian để xây dựng nhận thức về từng vùng trên cơ thể.

Mục tiêu chính của thiền là loại bỏ những suy nghĩ hỗn loạn khỏi tâm trí và thay thế chúng bằng cảm giác bình tĩnh.

3.2. Liệu pháp nhận thức – hành vi

Nếu việc luyện tập thiền vẫn còn quá khó khăn, liệu pháp nhận thức – hành vi có thể giúp bạn đối phó với chứng rối loạn lo âu.

Liệu pháp nhận thức – hành vi là phương pháp điều trị chứng rối loạn lo âu đã được khoa học kiểm chứng. Trên thực tế, có hơn 1.000 nghiên cứu trên 10.000 bệnh nhân, tất cả đều chứng minh hiệu quả của nó. Liệu pháp nhận thức – hành vi đã được áp dụng điều trị cho nhiều bệnh nhân bị rối loạn lo âu, trong đó có bệnh nhân sau đột quỵ.

Liệu pháp nhận thức – hành vi dựa trên ba nguyên tắc cốt lõi:

– Niềm tin tạo ra cảm xúc

– Cảm xúc quyết định hành vi

– Hành vi củng cố niềm tin

Do đó, để giải quyết tận gốc sự lo lắng, hầu hết các phương pháp điều trị liệu pháp nhận thức – hành vi đều tập trung vào việc phát hiện ra các kiểu suy nghĩ không lành mạnh.

Ví dụ, nếu bệnh nhân lo lắng sau đột quỵ, nhà trị liệu nhận thức có thể giúp họ xác định những suy nghĩ đang thúc đẩy sự lo lắng. Sau đó, nhà trị liệu sẽ dạy cho người bệnh những kỹ thuật hữu ích để ngăn chặn những suy nghĩ này.

Các nhà trị liệu cũng có thể chỉ cho người bệnh những cách hiệu quả để đánh lạc hướng bản thân khỏi lo lắng. Do đó, nếu bạn gặp khó khăn trong việc tìm kiếm các phương pháp đối phó tốt với chứng lo âu, hãy thử nói chuyện với một nhà trị liệu hành vi – nhận thức.

Liệu pháp nhận thức – hành vi

Một số chiến lược đối phó mà nhà trị liệu có thể đề xuất bao gồm:

– Tập thể dục – Dành thời gian ở ngoài trời – Viết nhật ký – Yoga – Nghe nhạc – Nghỉ giải lao cho thời gian cá nhân mỗi ngày

3.3. Thuốc

Đôi khi sự lo lắng bệnh nhân sau đột quỵ là do tổn thương các bộ phận của não kiểm soát cảm xúc. Trong những trường hợp này, thuốc có thể có lợi.

Một số loại thuốc phổ biến nhất được kê cho chứng lo âu sau đột quỵ bao gồm:

– Benzodiazepines, điều trị trực tiếp chứng lo âu

– Buspirone

– Thuốc kháng histamine như hydroxyzine

Những loại thuốc này thường chỉ được sử dụng ngắn hạn. Thuốc có thể giúp kiểm soát sự lo lắng của một người nếu nó nghiêm trọng. Tuy nhiên, thuốc không thích hợp để sử dụng kéo dài bởi hiệu quả của nó giảm đi khá nhanh.

Không những thế, thuốc còn có thể gây ra các triệu chứng nguy hiểm làm tăng cơn nghiện. Ngoài ra, sử dụng lâu dài thậm chí có thể làm giảm khả năng phục hồi.

Thay vào đó, đối với chứng lo âu mãn tính, bác sĩ thích kê đơn thuốc chống trầm cảm như venlafaxine.

Bởi vì thuốc lo âu rất mạnh, chúng chỉ nên được sử dụng khi các biện pháp thay thế tự nhiên không hiệu quả. Người bệnh tuyệt đối không bao giờ bắt đầu, thay đổi liều lượng hoặc ngừng bất kỳ loại thuốc trị lo âu nào mà không hỏi ý kiến ​​bác sĩ trước.

Người bệnh tuyệt đối không bao giờ bắt đầu, thay đổi liều lượng hoặc ngừng bất kỳ loại thuốc trị lo âu nào mà không hỏi ý kiến ​​bác sĩ trước.

3.4. Thay đổi chế độ ăn uống

Một số loại thực phẩm có thể làm trầm trọng thêm sự lo lắng. Do đó, thay đổi chế độ ăn uống có thể giúp giảm hoặc thậm chí loại bỏ lo lắng sau đột quỵ.

Một số loại thực phẩm gây lo lắng phổ biến bao gồm thực phẩm có đường và những loại khác như:

– Thực phẩm chế biến

– Gluten (lúa mì, lúa mạch, lúa mạch đen)

– Caffeine

– Sản phẩm bơ sữa

– Rượu bia

Tuy nhiên, không phải tất cả những thực phẩm này nhất thiết sẽ khiến bạn lo lắng mà có thể bệnh nhân chỉ nhạy cảm với thực phẩm với một số ít chúng. Cách tốt nhất để xác định loại thực phẩm nào đang ảnh hưởng đến họ là thử một chế độ ăn kiêng.

Chế độ ăn kiêng bao gồm loại bỏ tất cả các loại thực phẩm có thể gây kích thích khỏi chế độ ăn uống. Sau đó, khi bệnh nhân đã loại bỏ tất cả những thực phẩm này trong vài tuần, họ có thể thêm lại từng loại thực phẩm.

Ví dụ, nếu sự lo lắng của bạn giảm bớt sau khi loại bỏ gluten nhưng vẫn quay trở lại khi bạn bổ sung trở lại, hãy thử áp dụng chế độ ăn không có gluten từ bây giờ. Nó có thể làm cho sự lo lắng của bạn trở nên tồi tệ hơn.

»»» Xem thêm: Ngăn ngừa đột quỵ tái phát bằng cách ăn uống lành mạnh

4. Tìm giải pháp giảm lo âu sau đột quỵ

Lo lắng là một hiệu ứng cảm xúc phổ biến của đột quỵ. Trên thực tế, hầu hết bệnh nhân đều trải qua một số cảm giác lo lắng sau khi bị đột quỵ. Tuy nhiên, nếu những cảm giác này kéo dài trong nhiều tuần và ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày, người bệnh có thể đã phát triển chứng rối loạn lo âu.

Phương pháp điều trị tốt nhất cho chứng rối loạn lo âu thường bao gồm sự kết hợp giữa thiền, liệu pháp nhận thức và thay đổi chế độ ăn uống. Nhưng thuốc có thể cần thiết trong những trường hợp nghiêm trọng.

Anh Thi – Benhdotquy.net