Chụp cộng hưởng từ MRI tìm ra những bệnh gì?

1. Chụp MRI có thể hỗ trợ bác sĩ trong những bệnh lý nào?

BS.CK2 Nguyễn Chí Phong: Như chúng ta đã biết MRI hay cộng hưởng từ là một phương tiện chẩn đoán  hình ảnh không xâm lấn, hiện đại, cho hình ảnh rõ nét và hiệu quả cao về mặt chẩn đoán. MRI hỗ trợ  chẩn đoán rất nhiều bệnh lý  trong các hệ cơ quan, ưu thế về độ phân giải mô mềm và giải phẫu chi tiết, nổi bật có thể kể đến: + Sọ não – hốc mắt:  phát hiện các bệnh u não, u dây thần kinh sọ não, nhồi máu não, dị dạng mạch máu não, viêm não – màng não, tổn thương thuộc nhãn cầu, dây thần kinh thị giác,… +  vùng cổ : U, viêm, hạch và đặc biệt tổn thương đám rối thần kinh cánh tay khi + Cột sống: MRI chẩn đoán chính xác các bệnh lý cột sống, đĩa đệm, dây chằng và Các bệnh lý tủy sống như viêm, u, chấn thương,… + Vùng bụng – chậu :  để phát hiện các bệnh lý gan, đường mật, Các bệnh lý tuyến tụy, lách, thận, tuyến thượng thận. Các bệnh lý vùng tiểu khung như :  ung thư đại trực tràng, ung thư tiền liệt tuyến, tử cung phần phụ, âm đạo. + Cơ xương khớp:  MRI cho hình ảnh rõ nét các cấu trúc ổ khớp, sụn khớp, xương, gân cơ và dây chằng. + Ngoài ra Trong sản khoa , MRI là một trong những phương pháp có giá trị cao trong chẩn đoán bất thường thai nhi, các dị tật bẩm sinh phức tạp của thai nhi. + MRI còn được dùng để chẩn đoán trong các bệnh lý tim ( bệnh lý cơ tim), mạch máu, tuyến vú,…

2. Chụp có bị phơi nhiễm bức xạ không?

Chụp MRI  là sử dụng  từ trường và sóng vô tuyến (máy MRI được hình dung như một khối nam châm lớn) để gửi tín hiệu đến máy tính. Máy tính sẽ xử lý thông tin và tạo ra hình ảnh của các cấu trúc bên trong cơ thể. Kỹ thuật này gần như không gây hại cho cơ thể vì không sử dụng bức xạ giống như chụp X-quang hay CT. Do sử dụng từ tính nên MRI vẫn có một số hạn chế: + MRI sử dụng từ trường tác động lên các vật bằng kim loại , vì vậy vài trường hợp vì tính an toàn không thể chụp MRI, ví dụ đặt máy tạo nhịp tim, trợ thính… + MRI phát ra tiếng ồn lớn khi chụp. + Không gian máy chụp MRI khá kín có thể gây khó chịu cho người bị hội chứng sợ không gian kín.

BS.CK2 Nguyễn Chí Phong, trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Bình Dân

3. Khoảng thời gian giữa các lần chụp MRI là bao lâu?

Có quy định nào về khoảng thời gian giữa các lần chụp MRI không thưa bác sĩ? Thông thường kết quả MRI trong khoảng bao nhiêu lâu thì vẫn còn giá trị chẩn đoán? Không có quy định về khoảng thời gian giữa các lần chụp, tuy nhiên đối với các trường hợp có tiêm tương phản từ để đánh giá, khuyến cáo từ nhà sản xuất, các thuốc này đào thải qua thận nên cần ít nhất 48h cho lần chụp tiếp theo , thời gian càng xa càng tốt (kể cả chụp cắt lớp vi tính có tiêm thuốc tương phản). Giá trị chẩn đoán của MRI cũng rất thay đổi tùy vào bệnh cảnh cấp tính hay mạn tính, tuy nhiên thời gian tối đa có thể chấp nhận được trong một số bệnh lý là 1- 3 tháng. Liệu có trường hợp nào cần thiết (hoặc bắt buộc) phải rút ngắn khoảng thời gian giữa 2 lần chụp, thưa BS? Có nhiều bệnh cảnh cấp cứu cần chụp sớm để đánh giá trước phẫu thuật chẳng hạn như: + Như viêm túi mật, có sỏi hay ko có sỏi diễn tiếng hoại tử túi mật ….. , + Tắc mật do u đường mật + Viêm ruột thừa cấp / thai + Thoát vị đĩa đệm chèn ép dây thần kinh,  các bệnh lý viêm não – màng não cấp tính,.. Tuy nhiên rút ngắn thời gian chụp, BS cần cân nhắc lợi ích và tác dụng không mong muốn chẳng hạn chức năng thận khi chụp có tiêm thuốc tương phản từ.

4. Thông thường MRI sẽ được chỉ định sau các chẩn đoán hình ảnh nào?

Một người bệnh có thể cần phải thực hiện nhiều chẩn đoán hình ảnh khác nhau để đưa ra các gợi ý rõ ràng hơn về bệnh cho bác sĩ điều trị. Vậy thông thường MRI sẽ được chỉ định sau các chẩn đoán hình ảnh nào? (chẳng hạn như CT, X-quang…)? Như đã đề cập ở trên, MRI cho ưu thế vượt trội về giải phẫu và mô mềm, tuy nhiên: + Không phải cơ sở y tế nào cũng có máy chụp MRI + Bác sĩ đọc phim MRI và kỹ thuật viên chụp cần phải đào tạo chuyên nghiệp + Giá thành chụp còn khá cao Vì vậy nên MRI thường không phải là phương tiện hình ảnh học thường quy,  đầu tay. Do đó khi có các bất thường trên siêu âm, X- quang và  CT  mà chưa chẩn đoán xác định được  hoặc ngay cả khi chưa có bất thường trên các CLS trên  mà BS lâm sàng vẫn còn nghi ngờ có tổn thương  vẫn cần chỉ định chụp MRI.

5. Trước khi chụp MRI, người bệnh cần chuẩn bị gì?

Trước khi chụp MRI, bệnh nhân cần làm bảng kiểm tra thông tin về bệnh lý đang mắc, các thiết bị cấy ghép trong cơ thể, tiền sử dị ứng, các bệnh hen suyễn, tiểu đường, tim mạch, bệnh thận, đang mang thai hoặc cho con bú… – Bệnh nhân có chứng sợ phòng kín, động kinh hay không. – Trước khi vào phòng chụp MRI, cần thay đồ và tháo tất cả các đồ vật có thể gây ra phản ứng từ trường như: đồ trang sức, kẹp tóc, tóc giả, đồng hồ, kính mắt kim loại, răng giả, máy trợ thính, áo lót có gọng, điện thoại, chìa khóa… và các thiết bị cá nhân khác. – Khi chụp MRI có thể sử dụng thuốc tương phản từ hoặc không. Thuốc tương phản từ sử dụng trong MRI thường là gadolinium để tăng liên kết với từ trường nhằm tạo ra hình ảnh rõ nét hơn. Thuốc  tương phản từ sẽ được tiêm vào tĩnh mạch ở khuỷu tay hoặc bàn tay. – Bệnh nhân nằm vào bên trong máy MRI, đeo thiết bị bảo vệ tai, có thể buộc đai cố định cơ thể trong quá trình chụp để tránh làm mờ hình ảnh. Quá trình này diễn ra trong 15-45 phút tùy thuộc vào kỹ thuật và đối tượng chụp. – Đối với trẻ em, cần gây mê trước khi chụp, nên trẻ cần phải nhịn ăn 6 giờ trước chụp. – Thông thường bệnh nhân có thể tiếp tục hoạt động bình thường ngay sau khi chụp MRI xong.

6. Chụp MRI mất bao nhiêu thời gian và bao lâu có kết quả?

Thời gian chụp tùy thuộc vào cơ quan khảo sát và có tiêm thuốc tương phản từ hay không, thường dao động 15-60 phút. Thời gian trả kết quả cũng rất dao động, tùy thuộc mức độ phức tạp của bệnh lý, kinh nghiệm của BS đọc cũng như các vấn đề ngoài ý muốn khác. Tại BV Bình Dân, bệnh nhân sẽ nhận được kết quả sau khi chụp khoảng 1-2h.

7. Sau khi chụp MRI, người bệnh cần theo dõi sức khỏe như thế nào?

Các triệu chứng đa phần từ tác dụng phụ của thuốc tương phản từ (mặc dù hiếm gặp), tuy nhiên BS cần phải giải thích với bệnh nhân các dấu hiệu: nhức đầu, buồn nôn, đau, rối loạn vị giác và cảm giác lạnh ở vị trí tiêm. Khi thấy có các dấu hiệu phản vệ cần quay lại bệnh viện ngay: Nôn ói nhiều, ngứa, mẩn đỏ/ mề đay, khó thở, …

8. Chụp MRI khi nào tiêm thuốc tương phản và trường hợp nào thì không cần?

Trong những trường hợp nào thì người bệnh được chỉ định chụp MRI có tiêm thuốc tương phản và trường hợp nào thì không cần? Và nếu có tiêm thuốc tương phản thì có thể gặp phải những tác dụng phụ nào? Và trong trường hợp nào thì cần báo ngay cho bác sĩ? Thường mất bao lâu để các triệu chứng khó chịu mất đi? – Việc sử dụng thuốc tương phản từ tùy thuộc vào mục đích chụp, điều cần lưu ý là chỉ sử dụng Gado khi cần thiết và ở liều thấp nhất có thể (thuốc tương phản từ được ví như 1 bóng đèn trong phòng). – Nếu có tiêm thuốc tương phản từ, người bệnh cần được kiểm tra chức năng thận, các bệnh lý nội khoa có liên quan như tiểu đường, hen suyễn và tiền sử dị ứng trước đó cũng như thai kì đối với người có nghi ngờ. – Thuốc tương phản từ rất ít tác dụng phụ, nếu có thì thường có các triệu chứng như nhức đầu, buồn nôn, đau, rối loạn vị giác và cảm giác lạnh ở vị trí tiêm và thường giảm/ mất đi sau 30 phút. Khi có các dấu hiệu nặng hơn như khó thở, nổi mẫn ngứa, mề đay, tức ngực, đau bụng,… cần báo ngay cho nhân viên y tế.

9. Chụp MRI có phát hiện ung thư không?

MRI không những gợi ý chẩn đoán bệnh lý ung thư mà còn góp phần rất quan trọng trong đánh giá giai đoạn cũng như theo dõi sau điều trị.

10. Chụp MRI có cần nhịn ăn không?

Đối với trẻ em cần gây mê nên nhịn ăn trước khi chụp 6h là bắt buộc. Đối với trường hợp còn lại thì không phải là chống chỉ định tuyệt đối, tuy nhiên để tránh hít sặc do nôn ói trong khi chụp, giảm ảnh giả do hơi đường tiêu hóa cũng như đánh giá ống tiêu hóa thì nên nhịn ăn trước chụp 2h, có thể uống nước.

Benhdotquy.net