Cảnh giác với viêm màng não mủ ở trẻ em và người lớn

1. Nguyên nhân gây viêm màng não mủ?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Viêm màng não mủ là tình trạng màng não có mủ bên trong. Mủ do vi khuẩn gây ra và chỉ có những vi khuẩn đặc thù mới tấn công được màng não. Bởi màng não rất sạch và hàng rào máu não có thể ngăn chặn được nhiều thứ. Tuy nhiên, từ chính xác hơn là viêm màng não do vi trùng. Trong trường hợp vi trùng quá nặng, sẽ tạo thành mủ nên được gọi là viêm màng não mủ. >>> Xem thêm: Viêm màng não do vi khuẩn có thể gây đột quỵ?

2. Ai là người có nguy cơ mắc bệnh viêm màng não mủ?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Bệnh này thường xảy ra ở trẻ em nhiều hơn người lớn, nhất là những trẻ chưa được chích ngừa đủ, đặc biệt 2 vắc xin HI (6 trong 1 và 5 trong 1) và phế cầu. Ngoài ra, một số trường hợp cơ địa đặc biệt như trẻ sơ sinh có thể lây các vi khuẩn từ người mẹ Ecolli hoặc người bị chấn thương vùng đầu mãn tính, dẫn đến viêm màng não do tụ cầu. Các trường hợp khác nếu bị viêm tai không được điều trị, thì vi khuẩn từ tai có thể đi vào màng não. Nhìn chung, tùy theo nguyên nhân và cơ địa mỗi người mà vi khuẩn sẽ tạo ra viêm màng não mủ.

3. Khi trẻ bị viêm màng não mủ, diễn tiến bệnh ra sao?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Khi nói về viêm màng não mủ, người dân và nhân viên y tế đều sợ vì đây là cấp cứu nội khoa. Một đứa trẻ có thể đang bình thường hoặc sau khi bị bệnh lý đường mũi họng, trẻ có thể sốt rất cao, nôn mửa; đối với trẻ nhỏ thóp có thể phồng. Thời gian ủ bệnh không thể hằng định được vì tùy theo tác nhân tấn công vào đường nào của cơ thể. Ví dụ như hôm nay trẻ đang chơi nhưng ngày mai có thể bị viêm màng não mủ hoặc mới bị viêm tai mũi họng, vài ngày sau dẫn đến viêm màng não mủ. Nếu để bệnh lâu không điều trị, áp lực trong đầu của trẻ viêm màng não mủ sẽ tăng cao, khiến trẻ khó thở dẫn đến suy hô hấp và tử vong; hoặc chính vi khuẩn viêm màng não mủ tấn công vào máu gây nhiễm trùng huyết và sốc nhiễm trùng, tiên lượng tử vong cao.

4. Các tình trạng viêm màng não có dễ nhận biết không?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Một đứa trẻ sốt cao, nôn mửa, đau đầu thì chúng ta nên nghĩ đến tình trạng viêm màng não, đặc biệt khi triệu chứng nặng hơn, cần đưa trẻ đến bệnh viện sớm. Chỉ có bệnh viện mới chẩn đoán chính xác trẻ bị viêm màng não hay không. Chúng ta cần theo dõi kỹ trẻ bị nóng, nôn mửa và đau đầu, bởi trong một số trường hợp như sốt siêu vi hoặc viêm xoang cũng ra các triệu chứng trên. Nếu nghi ngờ đó là trường hợp viêm màng não, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để bác sĩ khám và loại trừ nguyên nhân.

5. Phương pháp và thời gian điều trị viêm màng não mủ ở trẻ?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Nếu nghi ngờ đó là tình trạng viêm màng não mủ, cha mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện càng sớm càng tốt, vì điều trị trễ sẽ để lại di chứng và tử vong. Thời gian điều trị viêm màng não có thể kéo dài 7 đến 10 ngày, nhưng một số trẻ sẽ kéo dài đến vài tháng. Phương pháp điều trị viêm màng não mủ thường là tiêm kháng sinh và thời gian tiêm rất lâu dài. Thậm chí, nhiều khi bác sĩ phải xem xét kỹ lưỡng coi tác nhân đó phù hợp với thuốc nào, và sử dụng đúng thuốc đó để chữa viêm màng não mủ.

6. Trẻ bị viêm màng não lưu ý gì trong và sau điều trị?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Khi nói đến viêm màng não mủ, bệnh nhân phải hợp tác với bác sĩ và họ phải thực hiện đúng theo hướng dẫn trong quá trình điều trị bệnh. Khi hết bệnh, cần tái khám để bác sĩ xem có khả năng tái phát hay không, hoặc bệnh có để lại di chứng gì khác mà bác sĩ sẽ đưa ra biện pháp phòng ngừa phù hợp. >>> Xem thêm: Những điều cần biết về viêm màng não do lao

7. Viêm màng não mủ thường xảy ra ở nhóm người lớn nào?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Viêm màng não mủ ở người lớn rất hiếm, nhưng người lớn tuổi, suy giảm miễn dịch và có bệnh về tai sẽ có nguy cơ bị viêm màng não.

8. Điều trị viêm màng não mủ ở người lớn khác gì so với trẻ em?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Điều trị viêm màng não mủ ở người lớn cũng là kháng sinh và theo dõi lấy nước ở vùng lưng để xem bệnh nhân bớt chưa. Nếu ở giai đoạn nặng, chúng ta cần can thiệp để chống phù não, thở máy,… Tuy nhiên, trẻ em dễ gặp di chứng hơn người lớn.

9. Phụ huynh có thể phòng ngừa căn bệnh này cho con em mình ra sao?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Cách phòng ngừa quan trọng nhất vẫn là chích ngừa, chích 6 trong 1 và 5 trong 1. Chúng ta phải chích vắc xin phế cầu vì hai tác nhân trong 2 vắc xin này rất quan trọng cho viêm màng não và trẻ con. Sau đó, cần bàn đến việc chữa bệnh tai mũi họng, khi bị bệnh thì cần chữa ngay để giảm nguy cơ viêm màng não.

10. Người lớn có thể phòng ngừa bệnh này bằng cách nào?

BS Trương Hữu Khanh trả lời: Nếu người đó có cơ địa đặc biệt, chúng ta có thể chích phế cầu. Đối với các trường hợp còn lại, cần tăng sức đề kháng, ăn đủ chất, tập thể dục và tránh bệnh mãn tính về tai mũi họng.

Trọng Dy (ghi), benhdotquy.net (Nguồn: Video AloBacsi)