Cảnh báo: Lần đầu tiên trẻ béo phì vượt trẻ thiếu cân trên toàn cầu

Theo báo cáo vừa công bố của Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF), năm 2025, lần đầu tiên trong lịch sử, tỷ lệ béo phì toàn cầu ở trẻ em và thanh thiếu niên (5-19 tuổi) đã vượt tỷ lệ thiếu cân.

Cụ thể, từ năm 2000 đến nay, tỷ lệ trẻ thiếu cân giảm từ 13% xuống còn 9,2%, trong khi tỷ lệ béo phì tăng hơn 3 lần – từ 3% lên 9,4%. Hiện cứ 10 trẻ trong độ tuổi đi học thì có 1 trẻ bị béo phì, tương đương khoảng 188 triệu trẻ trên toàn thế giới.

Tỷ lệ béo phì cao nhất được ghi nhận tại các quốc đảo Thái Bình Dương (33 – 38%), tiếp theo là Chile (27%), Mỹ và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (21%). Ngược lại, thiếu cân chỉ còn phổ biến ở một số quốc gia châu Phi hạ Sahara và khu vực Nam Á. UNICEF cho biết, bên cạnh 188 triệu trẻ bị béo phì, còn có tới 391 triệu trẻ thừa cân, tức cứ 5 trẻ thì có 1 trẻ bị thừa cân.

Nguyên nhân: Thực phẩm siêu chế biến và quảng cáo tràn lan

Theo UNICEF, môi trường thực phẩm toàn cầu ngày càng kém lành mạnh là nguyên nhân chính thúc đẩy tình trạng béo phì. Các loại thực phẩm siêu chế biến giàu đường, muối, chất béo đang dần thay thế trái cây, rau củ và thực phẩm giàu đạm. Một khảo sát quy mô 64.000 người từ 170 quốc gia cho thấy 75% thanh thiếu niên (13-24 tuổi) thường xuyên nhìn thấy quảng cáo đồ ăn vặt, đồ uống có đường, thức ăn nhanh chỉ trong vòng 1 tuần. Ngay cả ở các khu vực có xung đột, con số này vẫn lên tới 68%.

Giám đốc điều hành UNICEF Catherine Russell nhấn mạnh: “Khi nói về suy dinh dưỡng, chúng ta không chỉ nói đến thiếu cân nữa. Béo phì đang trở thành mối đe dọa sức khỏe nghiêm trọng, có thể gây tiểu đường, tim mạch và nhiều bệnh lý mạn tính ngay từ khi còn nhỏ”.

Giáo sư Chris Van Tulleken (Đại học College London) cũng cảnh báo: “Béo phì không phải lỗi của phụ huynh hay con trẻ, mà là hệ quả từ một môi trường thực phẩm độc hại”.

UNICEF kêu gọi hành động khẩn cấp

Để bảo vệ sức khỏe trẻ em, UNICEF đề nghị các chính phủ khẩn trương triển khai chính sách bắt buộc nhằm cải thiện môi trường thực phẩm cho trẻ, gồm: dán nhãn rõ ràng, hạn chế quảng cáo, đánh thuế với thực phẩm kém lành mạnh và trợ cấp cho thực phẩm bổ dưỡng.

Đồng thời, cần cấm cung cấp, bán, quảng cáo và tài trợ đồ ăn nhanh, thực phẩm siêu chế biến trong trường học, thiết lập cơ chế ngăn chặn sự can thiệp của ngành công nghiệp thực phẩm vào hoạch định chính sách công, và tăng cường các chương trình hỗ trợ xã hội để giúp gia đình dễ tổn thương tiếp cận thực phẩm bổ dưỡng.

UNICEF cũng khuyến khích đẩy mạnh giáo dục dinh dưỡng, nâng cao nhận thức cộng đồng và trao cho gia đình tiếng nói mạnh mẽ hơn trong việc đòi hỏi môi trường thực phẩm lành mạnh.