Can thiệp nội mạch cứu bé gái động kinh nhiều năm, nam thanh niên vỡ xoang bướm do tai nạn giao thông

Tiếp theo bài: Nam thanh niên tăng huyết áp, cụ ông tiểu ra máu do thông động tĩnh mạch thận TS.BS Trần Chí Cường cho biết, về bệnh lý mạch máu ngoại biên thì trước năm 2006 chúng ta đã chẩn đoán được nhưng hầu như chưa thể làm gì cho bệnh nhân. Bởi vì để điều trị thì cần yếu tố con người là quan trọng nhất, cần có sự phối hợp của nhiều chuyên khoa và máy móc, phương tiện kỹ thuật… mà cách đây 16 năm, những yếu tố này còn nhiều hạn chế. Tuy nhiên đã có một số trường hợp hi hữu được điều trị rất tốt nhờ sự cố gắng của các bác sĩ và quyết tâm của người bệnh .

Ca can thiệp năm 2006 do BS Trần Chí Cường thực hiện tại phòng DSA của Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM

Nữ cựu chiến binh bất chấp nguy cơ tử vong để bác sĩ làm tắc mạch mạch máu giãn nở tới 3cm

Một nữ cựu chiến binh 60 tuổi, có vết thương từ 40 năm trước do đạn trúng vùng thượng đòn phải. Sau khi lành thương, bà vẫn có cảm giác mạch máu vùng vai ngày càng giãn to theo thời gian, nghe có mạch đập “phà phà”, “ào ào”.Nữ cựu chiến binh đã đi khám bệnh nhiều nơi vì mệt, siêu âm có giãn buồng tim, suy tim… Sau khi thăm khám tại các bệnh viện hàng đầu, hội chẩn nhiều chuyên khoa và với giáo sư nước ngoài… các chuyên gia đều nhận định là không thể phẫu thuật. Lý do là tĩnh mạch bao phủ cả vùng vai, đập dữ dội, nếu phẫu thuật bộc lộ ra cũng khó lòng tiếp cận được vị trí cần xử lý. Về nguyên lý đây cũng là một trường hợp thông động tĩnh mạch với lưu lượng lớn, BS Cường nhận thấy cần gây tắc tại điểm cuối cùng của động mạch và điểm đầu tiên của tĩnh mạch thì mới hiệu quả, tránh mạch máu bàng hệ tăng sinh. BS Cường vận dụng hết tất cả dụng cụ hiện có cho ca can thiệp khó khăn này, để chặn được động mạch dưới đòn lúc này đã giãn hơn 3cm, tiến hành đặt bóng và bơm keo (nếu đặt coil bệnh nhân sẽ tốn hơn 2 tỷ và coil có thể trôi về phổi, bệnh nhân sẽ tử vong). Rất may mắn, ca can thiệp đã thành công.

DSA can thiệp

Sau gây tắc

Trước đó, bệnh nhân đã phải ký cam kết có thể tử vong trên bàn mổ, BS Cường cũng chưa từng gặp trường hợp tương tự. Tuy nhiên nữ cựu chiến binh vẫn nhất quyết can thiệp: “Tôi là thương binh, nếu tôi tử vong thì là liệt sĩ thôi, không sao cả!”.

Cô gái trẻ ù tai trái từ nhỏ do rò động tĩnh mạch cảnh ngoài lưu lượng cao

Bệnh nhân nữ 22 tuổi vào viện có khối phồng đập vùng góc hàm trái, ù tai trái từ nhỏ, ngày càng lớn dần, chóng mặt tư thế… Bệnh nhân do một bác sĩ phẫu thuật mạch máu chuyển qua BS Trần Chí Cường, nhờ can thiệp nội mạch.

Rò động tĩnh mạch cảnh ngoài lưu lượng cao

Kỹ thuật dùng bóng kiểm soát dòng chảy và gây tắc

Bệnh nhân khỏi hoàn toàn sau can thiệp

Bé gái 14 tuổi thường xuyên ngất xỉu và động kinh do dị dạng thông động tĩnh mạch não bẩm sinh

Một trường hợp khác được BS Trần Chí Cường can thiệp năm 2007 là một bé gái 14 tuổi, thường xuyên bị đau đầu, ngất xỉu khi gắng sức, động kinh toàn thể trong thời gian dài không được chẩn đoán và điều trị dị dạng thông động tĩnh mạch não bẩm sinh.

Dị dạng thông động tĩnh mạch não bẩm sinh AVM-AVF

Trường hợp này khiến BS Cường phải suy nghĩ nhiều đêm, cuối cùng tìm ra phương pháp double catheter, giống như “đắp đập” từ từ để giảm dòng chảy. Kỹ thuật này sau đó đã được áp dụng điều trị thành công cho nhiều bệnh nhân khác, BS Cường cũng báo cáo với thế giới và được ghi nhận là một kỹ thuật can thiệp nội mạch thuộc bản quyền của bác sĩ Việt Nam, được các nước học hỏi.

Hình ảnh DSA thực hiện kỹ thuật double catheter

Kỹ thuật double catheter được BS Trần Chí Cường ví von với việc đắp đập chặn dòng chảy sông Mekong

Sau can thiệp, bé gái hết các triệu chứng, ngưng thuốc động kinh, không bị tai biến sau điều trị, hiện nay đã trưởng thành và lập gia đình, sinh con.

Chọc thẳng vào động mạch cảnh để thả bóng, bít rò động mạch xoang hang

Sau tai nạn giao thông, bệnh nhân nam 34 tuổi bị đỏ mắt, lồi mắt, được chẩn đoán rò động mạch xoang hang và điều trị bằng phương pháp cổ điển là mổ động mạch cảnh, thả miếng cơ để bít lỗ rò.

H. Bệnh nhân nam 34 tuổi bị rò động mạch xoang hang sau tai nạn giao thông, tái phát sau mổ thả cơ và cột động mạch cảnh năm 2004

Phương pháp thả cơ được thực hiện khoảng năm 2007 trở về trước trong thời gian rất dài, vì các trường hợp rò động mạch xoang hang do tai nạn giao thông ở nước ta xảy ra rất nhiều, sau điều trị có trường hợp thành công, có trường hợp tái phát. Đây là trường hợp tái phát do phát sinh tuần hoàn bàng hệ, bệnh nhân vẫn còn đỏ mắt, lồi mắt. BS Cường cho biết tại thời điẻm 2004 cả nước gom lại chắc chưa được 10 cái coil, can thiệp đặt coil bệnh nhân sẽ tốn rất nhiều tiền.

Các bác sĩ có quyết định khá mạo hiểm là chọc trực tiếp vào động mạch cảnh ở cổ, sau đó can thiệp đặt bóng.

Ca can thiệp này khiến các bác sĩ vất vả vì phải ép động mạch cảnh suốt 1 giờ  đồng hồ, đồng thời có bác sĩ tai mũi họng đứng bên cạnh, đề phòng tình huống phải mở khí quản.

Sau can thiệp, bệnh nhân đã được điều trị hiệu quả, sau can thiệp không để lại sẹo vết đáng kể.

Can thiệp cứu bệnh nhân bị tai nạn giao thông, máu mũi chảy ồ ạt do vỡ xoang bướm

Một trường hợp mà tất cả phòng cấp cứu đều có thể gặp, đó là một bệnh nhân nam 29 tuổi, chạy xe moto tông vào cột điện, nhập viện điều trị các chấn thương vùng mặt (không có chấn thương sọ não). Nhưng khi bác sĩ nội soi tai mũi họng thì đột ngột chảy máu ồ ạt. Ảnh chụp CT cho thấy bệnh nhân vỡ xoang bướm, máu tụ rất nhiều trong xoang bướm, bệnh nhân được chuyển sang phòng DSA.

Hình ảnh DSA có giả phình trong xoang bướm gây chảy máu mũi họng ồ ạt

Bệnh nhân sau can thiệp

BS Cường nhấn mạnh: các phòng cấp cứu nếu tiếp nhận bệnh nhân chảy máu mũi ồ ạt thì nên chụp kỹ vùng xoang bướm, nếu thấy xoang bướm có máu thì nhanh chóng chuyển bệnh nhân qua phòng DSA can thiệp cấp cứu.

Kim Quy – Benhdotquy.net