Cần lưu ý gì khi chăm sóc bệnh nhân bị rối loạn chức năng nuốt sau đột quỵ?

Nên cho người bệnh đột quỵ bị rối loạn nuốt ăn thức ăn mềm, cắt nhỏ. Không nên để người bệnh bị xao lãng bởi môi trường xung quanh. (Ảnh minh họa)

Bạn thân mến,

Khi chăm sóc người bệnh đột quỵ bị rối loạn chức năng nuốt, gia đình cần nhớ, thức ăn cần cắt nhỏ, nấu mềm, tốt nhất là nấu lỏng. Trường hợp người bệnh nhai khó, nuốt khó thì thức ăn nên được xay nhuyễn. Trường hợp người bệnh ho sặc, thức uống cần được chế biến đặc hơn, bởi vì khi chế biến quá lỏng sẽ chảy nhanh hơn, làm người bệnh dễ bị sặc hơn.

Nên tránh các loại thức ăn khô, kích thước lớn, có nhiều sợi xơ, dai, khó cắn, khó nhai. Ngoài ra, cũng cần tránh thức ăn rời rạc thành từng miếng nhỏ hoặc thức ăn dễ dính vào răng, nướu và đọng lại trong má như bánh, kẹo dừa.

Tư thế ăn uống cũng cần đặc biệt lưu ý, nên cho người bệnh ngồi thẳng khi ăn, khi uống thuốc và khi súc miệng. Trong trường hợp người bệnh không thể tự ngồi thì người chăm sóc nên quay đầu giường lên cau hoặc đỡ người bệnh xuống ghế có dựa lưng và chỗ đỡ tay, sử dụng gối chêm để hỗ trợ tư thế đúng và thoải mái. Tư thế tốt nhất là vuông góc ở hông, đầu gối và cổ chân, với bàn chân chạm sàn hoặc để trên bục nếu ngồi trên giường cao, không nên để chân lơ lửng. Người bệnh cần ngồi hoặc đi tới lui sau khi ăn 30 phút để tránh trào ngược.

Để đảm bảo an toàn, chỉ nên cho người bệnh ăn uống khi tỉnh táo, không nên cho ăn dồn dập, thay vào đó là ăn uống chậm, từng muỗng, từng ngụm nhỏ. Hãy để cho người bệnh nuốt hết muỗng ăn trước rồi mới bắt đầu muỗng tiếp theo. Để thức ăn ở phía bên môi và lưỡi mạnh (bên yếu là bên thức ăn bị chảy ra ngoài).

Lưu ý, không nên để người bệnh nói khi đang nhai và nuốt. Trong trường hợp người bệnh khó mở miệng, người chăm sóc có thể dùng tay hỗ trợ môi, hàm, cằm của người bệnh. Nhắc người bệnh nuốt nước bọt hoặc nhỏ ra. Khi người bệnh ngậm lâu, người chăm sóc nhắc người bệnh nuốt bằng lời nói hoặc bằng động tác sờ vào 2 bên má người bệnh.

Bên cạnh đó, nên ăn uống ở nơi đủ ánh sáng, tránh để người bệnh mất tập trung bằng cách không bật tivi, không bật radio và không ăn nơi đông người.

Cuối cùng, vệ sinh miệng có vai trò rất quan trọng đối với người bệnh có rối loạn nuốt, các chất bẩn đóng trong miệng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Cần vệ sinh miệng cho người bệnh sau khi ăn. Nếu người bệnh không thể đánh răng và súc miệng thì cần rơ miệng để làm sạch răng, lưỡi và 2 bên má. Không sử dụng mật ong vì dễ gây sâu răng và phát triển vi khuẩn. Không dùng nước súc miệng có cồn vì sẽ làm khô miệng, dễ gây tình trạng viêm và nhiễm trùng cho người bệnh.