Các phương pháp điều trị đột quỵ

Một số phương pháp điều trị đột quỵ:

– Điều trị bằng thuốc: kiểm soát các yếu tố nguy cơ.

– Điều trị cấp cứu bằng thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch trong gian vàng.

– Can thiệp nội mạch lấy huyết khối và cầm máu.

– Phẫu thuật mở sọ giải áp.

– Vật lý trị liệu – phục hồi chức năng.

– Điều trị dự phòng tái phát các yếu tố nguy cơ.

Các biện pháp phòng ngừa đột quỵ

Cách phòng ngừa đột quỵ tốt nhất là kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ gây ra đột quỵ:

Thường xuyên tập thể dục: đây là biện pháp đơn giản nhưng mang đến rất nhiều lợi ích, không chỉ giúp ngăn ngừa đột quỵ mà còn làm giảm nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch khác cũng như nâng cao chất lượng cuộc sống. Duy trì:

– Mỗi lần tập ít nhất 30 phút. – Năm ngày một tuần. – Tập theo khả năng của bản thân, hạn chế gắng sức. – Lựa chọn môn tập phù hợp. Ví dụ: người già nên chọn môn tập luyện nhẹ nhàng như tập dưỡng sinh đối với người trung niên và người trẻ lựa chọn các môn như bơi lội, đạp xe, đi bộ, yoga hoặc bất kỳ một môn thể htao yêu thích để giải tỏa căng thẳng sau làm việc, giúp nâng cao sức khỏe.

Chế độ ăn lành mạnh: chế độ ăn cân đối giúp chúng ta có đủ năng lượng sinh hoạt và phòng ngừa bệnh tật tốt hơn. Ăn đầy đủ các nhóm chất sau:

– Ăn đủ chất đường bột gồm cơm, miếng, bún… giúp duy trì hoạt động các dây thần kinh trung ương và các hoạt động khác của cơ thể.

– Chất đạm gồm thịt, cá, trứng, sữa… ít nhất 2 lần/ tuần giúp giảm nguy cơ mắc bệnh lý mạch máu.

– Vitamin và khoáng chất gồm rau, trái cây và ngũ cốc: có nhiều chất xơ và khoáng chất, giúp kiểm soát được cân nặng, hạ cholesterol máu.

– Giảm máu: không cho thêm muối vào món ăn đã được chế biến, việc ăn muối quá mặn sẽ làm tăng huyết áp, mà tăng huyết áp là nguy cơ hàng đầu dẫn đến đột quỵ.

Từ giã thuốc lá và rượu bia

Bỏ thuốc lá và hạn chế bia rượu: hút thuốc lá từ lâu đã được biết đến là nguy cơ quan trọng gây ung thư phổi và các bệnh tim mạch, đặc biệt là bệnh nhân mạch máu não. Không những người hút trực tiếp mà người thụ động cũng bị ảnh hưởng.

Nếu bỏ thuốc lá sẽ mang lại lợi ích:

– Sau 2 năm sẽ giảm 50% nguy cơ đột quỵ.

– Sau 5 năm, nguy cơ mắc bệnh đột quỵ sẽ gần như người không hút thuốc.

– Đối với người bị xơ vữa mạch cảnh hay xơ vữa mạch vành, việc ngừng hút thuốc cùng với điều trị sẽ giúp các mảng xơ vữa thoái triển.

– Hạn chế bia rượu giúp trái tim khỏe mạnh hơn, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch và đột quỵ.

Kiểm soát huyết áp: tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến đột quỵ, vì vậy, việc kiểm soát tố huyết áp giúp giảm thiểu nguy cơ đột quỵ và các bệnh lý mạch máu.

Huyết áp tiêu chuẩn ở một người

Mức huyết áp mục tiêu:

– Ở người bình thường: dưới 140/90 mm Hg. – Ở bệnh nhân mặc tiểu đường hoặc bệnh nhân thận mạn: dưới 130/80 mm Hg. – Ăn chế độ ăn lành mạnh, đặc biệt hạn chế muối. – Tập luyện thể dục và duy trì cân nặng hợp lý. – Có lối sống vui vẻ, thoải mái, hạn chế rượu bia, thuốc lá và những stress trong cuộc sống.

Kiểm soát các bệnh lý tim mạch: bệnh tim mạch là nguy cơ thứ 2 dẫn đến đột quỵ, việc kiểm soát tốt các bệnh lý tim mạch bằng thuốc và theo hướng dẫn điều trị của bác sĩ, góp phần giảm nguy cơ đột quỵ và có một trái tim khỏe mạnh.

Kiểm soát mỡ máu: rối loạn mỡ máu là yếu tố nền tảng trong cơ chế gây nên xơ vữa động mạch. Mỡ máu cao tích tụ trong thành mạch làm cho thành mạch trở nên xơ vữa gây hẹp lòng mạch, khiến thiếu máu nuôi các cơ quan trong cơ thể, trong đó có não bộ.

Với những bệnh nhân đã bị đột quỵ thì LDL-c (cholesterol xấu) cần hạ thấp dưới 70 mg/dl và HDL-c (cholesterol tốt) trên 50 mg/dl.

Việc kiểm soát mỡ máu quan trọng nhất vẫn là chế độ ăn giảm chất béo và tăng cường hoạt động thể thao.

Dùng thuốc để kiểm soát nếu cần thiết.

Biến chứng đường huyết ở một người

Kiểm soát đường huyết: tiểu đường làm tăng nguy cơ đột quỵ thiếu máu não từ 2 – 4 lần. Vì vậy, việc kiểm soát đường huyết phải thật chặt chẽ sẽ tránh được những biến nặng nề lên mắt, thận, đột quỵ…

Người có sức khỏe bình thường cần duy trì HbA1C dưới 6.5%, đường huyết lúc đói dưới 126mg/dl là hợp lý.

Trường hợp đối với người lớn tuổi có các bệnh lý nền như bệnh thận mạn, suy tim, nhồi máu cơ tim, nhồi máu não cũ thì mức HbA1C khuyến khích dưới 7.5-8% và đường huyết đói dưới 180 mg/dl.

Với người bệnh tiểu đường nên có máy thử đường huyết tại nhà để kiểm tra đường huyết khi cần thiết. Tăng hoạt động thể lực để giúp cơ thể nhạy cảm với Insulin, dùng thuốc đúng liều lượng của bác sĩ để kiểm soát tốt đường huyết.

Hạn chế các loại bánh ngọt, kẹo các thức ăn có lượng đường cao.

Kiểm soát cân nặng

Kiểm soát và duy trì cân nặng

Với một người thừa cân: nguy cơ đột quỵ tăng 40% mỗi khi BMI tăng thêm 5 kg/m² trên mức 25 kg/ m².

Chỉ số BMI = cân năng: (chiều cao) ²

Cân nặng (kg); chiều cao (mét); BMI bình thường: 18 -24.

– Vòng eo khuyến khích: nam dưới 90 cm, nữ dưới 80 cm. Nếu cao hơn số khuyến khích, nguy cơ đột quỵ tăng đáng kể.

– Chế độ ăn hợp lý bằng việc ăn uống đúng giờ kết hợp khẩu phần ăn cân đối; hạn chế thức ăn nhanh, thức ăn nhiều dầu mỡ.

– Ngủ đủ giấc đúng giờ và thường xuyên tập thể dục.

Trọng Dy (ghi) – benhdotquy.net

Nguồn: Cẩm nang sức khỏe phòng chống đột quỵ – Chủ biên: TS.BS Trần Chí Cường