Việt Nam cấy ghép thành công tim nhân tạo, bước ngoặt mới trong phẫu thuật tim mạch

Ngày 12/4/2025, Bệnh viện TW Quân đội 108 thông tin đã thực hiện thành công ca ghép tim nhân tạo bán phần thế hệ thứ 3 (LVAD – Heart Mate3) lần đầu tiên tại Việt Nam. Đây là dấu ấn quan trọng, đưa y học Việt Nam tiến gần với các nền y học tiên tiến trên thế giới.

Trước đó vào tháng 3/2025, nữ bệnh nhân H.T.X. (46 tuổi, ngụ Thanh Hóa) đến khám và được các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân suy tim trong tình trạng nặng (EF chỉ còn 19%) do bệnh cơ tim giãn, kết hợp với các biến chứng nguy hiểm như nhồi máu não cũ và tắc động mạch dưới đòn phải.

Chị X. thông tin, đã được chẩn đoán suy tim giai đoạn cuối và điều trị bằng các thuốc tốt nhất trong nhiều năm, nhưng tình trạng sức khỏe vẫn không cải thiện, có những cơn khó thở cấp, tràn dịch màng phổi số lượng nhiều phải nhập viện cấp cứu.

Với tình trạng của người bệnh, nếu không có trái tim ghép, tim người bệnh có thể ngừng đập bất cứ lúc nào. Trong khi chờ nguồn tim hiến không phải lúc nào người bệnh cũng có cơ hội.

Ca ghép tim nhân tạo bán phần thế hệ thứ 3 đầu tiên tại Việt Nam

Bệnh nhân được hội chẩn cả trong nước lẫn quốc tế và có chỉ định cấy ghép thiết bị hỗ trợ thất trái (LVAD – Left Ventricular Assist Device) thế hệ thứ 3, là thế hệ mới nhất nhằm thay thế chức năng bên trái của quả tim.

Theo TS.BS Đặng Việt Đức – Phó Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, thiết bị hoạt động như một chiếc bơm cơ học, bơm máu từ tim đến động mạch chủ, giảm thiểu các nguy cơ huyết khối, tan máu. Thiết bị có dây nối với pin bên ngoài cơ thể.

Ca phẫu thuật được thực hiện bởi các bác sĩ của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 và dưới sự hướng dẫn của Giáo sư Jan D.Schmitto – Chủ tịch Hội Tuần hoàn cơ học châu Âu, người đầu tiên trên thế giới cấy thành công LVAD- Heart Mate3 điều trị một bệnh suy tim giai đoạn cuối vào năm 2014, sau 11 năm bệnh nhân vẫn sinh hoạt bình thường.

Ca phẫu thuật được tiến hành trong 4 giờ. Sau 2 tuần cấy ghép, bệnh nhân đã đi lại sinh hoạt cá nhân hoàn toàn ổn định, đang được hướng dẫn theo các quy trình chăm sóc chuyên môn để sẵn sàng xuất viện.

Theo TS.BS Đặng Việt Đức, thiết bị hỗ trợ thất trái thế hệ thứ 3 (LVAD- Heart Mate3) đang là một trong những kỹ thuật tiên tiến nhất, kỹ thuật cao nhất trong lĩnh vực tim mạch, đặc biệt trong điều trị các bệnh nhân suy tim nặng.

Với khả năng hỗ trợ, thay thế chức năng bơm máu của tâm thất trái, thiết bị sẽ làm cải thiện lưu lượng máu đến các cơ quan trong cơ thể, giúp bệnh nhân duy trì cuộc sống bình thường.

Các y bác sĩ trong ekip thực hiện ca ghép tim nhân tạo (ảnh: BVCC)

Cấy ghép tim nhân tạo mở ra cơ hội cho bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối

Theo TS.BS Đặng Việt Đức, suy tim là giai đoạn cuối của các bệnh lý tim mạch, có tỷ lệ tử vong cao nhất trên thế giới, cao hơn cả bệnh lý ung thư và đột quỵ. Khoảng 50% bệnh nhân suy tim không sống quá 5 năm sau khi được bác sĩ chẩn đoán.

Với bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối, con số này còn cao hơn, với tiên lượng sống trung bình khoảng 6-12 tháng, tỷ lệ tử vong > 75% sau 1 năm.

Trước đây, thiết bị hỗ trợ thất trái sử dụng như một phương pháp điều trị bắc cầu giúp kéo dài thời gian sống cho bệnh nhân suy tim trong khi chờ đợi một cơ hội ghép tim thích hợp.

Đây là lần đầu tiên tại Việt Nam, kỹ thuật cấy ghép thiết bị LVAD – Heart Mate3 được thực hiện thành công. Đây là thiết bị hỗ trợ thất trái duy nhất trên thế giới hiện nay được các Hiệp hội tim mạch đã công nhận như một giải pháp điều trị thay thế lâu dài khi chưa có tim ghép.

Thiết bị được chứng minh tỉ lệ sống > 5 năm lên tới 76%. Thành công này mở ra cơ hội cho hàng ngàn người bệnh suy tim giai đoạn cuối. Bởi họ vốn chỉ có cách chờ ghép tim.