Bệnh nhân ung thư có nên áp dụng chế độ ăn thực dưỡng?

1. Chế độ ăn thực dưỡng là gì?

ThS.BS.CK2 Trần Thị Anh Tường trả lời: Chế độ ăn thực dưỡng là chế độ ăn không đơn giản, vì để áp dụng đươc chế độ ăn này yêu cầu chúng ta phải nỗ lực. Chế độ ăn thực dưỡng có từ thời Hy Lạp cổ đại tức là từ thời Hippocrates – ông là người đã đề cấp đến vấn đề thực dưỡng. Thời ấy, họ chỉ có nguyên tắc thô sơ, tức là từ thực vật hay ăn theo mùa. Sau này, chế độ thực dưỡng được phổ biến khắp thế giới. Đến năm 1920, ông Oshawa bắt đầu nghiên cứu và cho ra chế độ ăn gạo lứt muối mè. Từ đó, chế độ thực dưỡng được phát triển nhiều hơn nhưng thịnh hành nhất là thời ông Fushi, vì ông là người bành trướng chế độ này sang Mỹ. Vào năm 1970, Mỹ bắt đầu nghiên cứu và bổ sung thêm nhiều nguyên tắc. Cho đến hiện nay, chế độ thực dưỡng được xem như một nghệ thuật ăn uống để sống lâu. Quy tắc bao gồm thực vật là chính, hạn chế ăn động vật, quan tâm đến vấn đề chế biến: chúng ta chỉ ăn thô hay luộc, hấp, nướng. Chúng ta sẽ không ăn một cách vô thức. Bình thường người ăn có thể vừa ăn và xem tivi. Tuy nhiên, trong vấn đề thực dưỡng người ăn cần phải chú trọng đến bữa ăn. Trong đạo phật, sư Thích Nhất Hạnh hay nói đó là chánh niệm, tức là tập trung hơi thở và trí vào việc nhai nuốt. Như vậy, chế độ ăn thực dưỡng sẽ được nhiều hơn.

Bản chất của chế độ ăn thực dưỡng là chế độ ăn kiêng

2. Gạo lứt, muối mè có cung cấp đủ chất dinh dưỡng cho bệnh nhân ung thư?

ThS.BS.CK2 Trần Thị Anh Tường trả lời: Gạo lứt, muối mè là thực phẩm giúp cân bằng về âm dương. Thành phần chính là thực vật hay còn gọi ngũ cốc nguyên hạt. Gạo lứt có thể thay cho gạo trắng, vì nó chứa nhiều chất dinh dưỡng hơn gạo trắng được chà sát. Thực phẩm này cũng có nhiều khoáng chất và chất đạm hơn. Muối mè giúp cung cấp cho thực phẩm có thêm vị mặn và acid béo mà trong gạo lứt không có. Tuy nhiên, nếu chỉ ăn gạo lứt muối mè, chúng ta sẽ bị thiếu vitamin, chất xơ và lượng đạm không đủ so với nhu cầu đặc biệt ở bệnh nhân ung thư. Nhu cầu đạm của một người là 0.8 gram trong 1 kg. Đối với bệnh nhân ung thư, nhu cầu đạm là 1.5 gram. Do đó, chế độ ăn gạo lứt muối mè chỉ thích hợp với người bình thường. Nếu thích ăn gạo lứt muối mè, chúng ta vẫn có thể ăn nhưng chỉ nên thay thế một trong các bữa ăn hằng ngày hoặc ăn gạo lứt muối mè có kết hợp với thức ăn.

3. Nhai kỹ tốt như thế nào đối với hệ tiêu hóa?

ThS.BS.CK2 Trần Thị Anh Tường trả lời: Một người bình thường nên nhai kỹ khi ăn. Người bị béo phì nhai kỹ thì sẽ giảm nguy cơ béo phì, vì nó giúp thức ăn được nghiền nát nhiều hơn và giảm công làm việc của bao tử. Thứ hai, nước bọt có nhiều men amilla, nên nhai lâu sẽ tiết ra nước bọt nhiều hơn và việc tiêu hóa sẽ được tốt hơn. Nhai lâu cũng giúp chúng ta cảm nhận được vị ngon ngọt của đồ ăn và cảm thấy hạnh phúc hơn. Bởi khi nhai sẽ có luồng thần kinh đi lên não và tín hiệu trên não sẽ được truyền xuống dạ dày, ruột non giúp cơ thể biết mình đang ăn. Gan tiết ra mật, tụy tiết ra men tụy, ruột tiết ra dịch để đưa thức ăn vào bao tử. Khi ăn một lượng thức ăn quá nhiều, nếu nhai chậm cơ thể sẽ có đủ thời gian cảm nhận thức ăn và báo lên não là no. Như vậy, người ăn sẽ kiểm soát hàm lượng thức ăn và cân nặng so với điều mình cần, không tăng nguy cơ béo phì.

4. Có nên uống ít nước khi áp dụng chế độ ăn thực dưỡng?

ThS.BS.CK2 Trần Thị Anh Tường trả lời: Chế độ ăn thực dưỡng khuyên một người nên uống ít nước. Ông Oshawa khuyên uống ít nước nhưng ông Fushi nới lỏng quan điểm này. Mọi người cần uống đủ nước và đừng để có cảm giác khát. Trong cơm, bánh mì hay tất cả thực phẩm làm từ đậu xanh, đậu phộng chúng đều ngậm nước. Các nguyên liệu sau khi chế biến đã có sẵn nước ở trong. Việc nhai kỹ để nước bọt phóng ra cũng làm cho thức ăn có độ ẩm. Do đó, chúng ta chỉ cần nuốt và không cần bổ sung nước từ bên ngoài. Chế độ thực dưỡng cho yêu cầu chúng ta đói thì mới ăn và khát thì mới uống. Nếu dư chúng ta sẽ bị bệnh. Tóm lại, để ứng dụng chế độ ăn thực dưỡng, chúng ta sẽ uống nước khi cần thiết và uống một cách vừa đủ.

Cần đảm bảo uống đủ nước trong khi thực hiện chế độ ăn thực dưỡng

5. Có nên xem thực dưỡng là phương pháp trị bệnh không dùng thuốc?

ThS.BS.CK2 Trần Thị Anh Tường trả lời: Đây là chế độ ăn tốt. Tuy nhiên, để làm phương pháp điều trị bệnh chúng ta chưa có chứng cứ khoa học nào nói riêng về thực dưỡng. Nó chưa được xem là phương pháp điều trị bệnh, không chỉ ung thư mà tất cả bệnh lý như tiểu đường và các bệnh khác. Chế độ ăn này chỉ được xem là phương pháp hỗ trợ chứ không phải điều trị. >>> Xem thêm: Xạ trị ung thư là gì và tác dụng phụ thế nào?

6. Các phương pháp khác giúp thanh lọc cơ thể?

ThS.BS.CK2 Trần Thị Anh Tường trả lời: Hội dinh dưỡng Châu Âu giới thiệu chế độ ăn mới là giả nhịn đói, tiếng Anh gọi là fasting mimicking diet. Khi hóa trị, bệnh nhân sẽ ăn ít lại để các tế bào ung thư nhạy với hóa trị hơn. Đây là chế độ ăn mới đang được nghiên cứu và chưa đưa ra kết quả. Chế độ ăn này sẽ có lợi hơn so với chế độ ăn bình thường. Khi trình bày trong hội nghị thế giới, tác giả đề cập 2 vấn đề: đây là nghiên cứu chưa ra kết quả, đối tượng muốn áp dụng chế độ ăn trong lúc hóa trị cần xem lại chế độ dinh dưỡng của người bệnh. Nếu người bệnh đang suy dinh dưỡng và thiếu chất, chúng ta không nên áp dụng phương pháp này, vì sẽ khiến chế độ dinh dưỡng của bệnh nhân tệ hơn. Nếu ăn ít trong thời gian hóa trị, việc này chỉ kéo dài từ 5 đến 7 ngày chứ không nên kéo dài. Chế độ ăn thực dưỡng không chống chỉ định, nhưng với bệnh nhân ung thư nếu sử dụng, về dinh dưỡng sẽ bị thiếu đạm, Vitamin B12, Vitamin A, Vitamin D, canxi, sắt, magie. Do đó, chế độ ăn này chỉ thật sự tốt khi một người không bị bệnh hoặc khi có nguy cơ bị ung thư. Ví dụ như một người có mẹ hay chị bị ung thư vú, có thể áp dụng chế độ ăn thực dưỡng để nguy cơ ung thư cho cơ thể.

7. Áp dụng chế độ thực dưỡng đúng cách

ThS.BS.CK2 Trần Thị Anh Tường trả lời: Chúng ta cần chủ động ăn ngũ cốc nguyên hạt, thực phẩm nguyên hạt có vỏ sẽ càng tốt. Chế độ ăn thực dưỡng yêu cầu biến thực phẩm một cách thanh đạm và khi ăn cần nhai kỹ. Bữa ăn sẽ tốt đối với các bệnh nhân ung thư khi đang điều trị bằng hóa trị, xạ trị, nhưng chỉ được ngắn ngày. Qua giai đoạn trên, chúng ta sẽ tập trung đến việc ăn uống sao cho đủ nhu cầu để có thể tiếp tục điều trị hóa trị đợt sau. Nhu cầu năng lượng mỗi người được tính theo kg, cân nặng, chiều cao và một người bình thường ăn khoảng 1800 đến 2000 kg calo, tương đương với 4 bữa ăn. Như vậy, mới đủ so với nhu cầu 2000 kg calo. Nhu cầu chất đạm của bệnh nhân ung thư cao gấp đôi so với người bình thường. Hóa trị khiến bệnh nhân không muốn ăn đạm. Như vậy, chúng ta phải bổ sung đạm từ sữa, bột đạm, thực phẩm có thể ăn được có chất đạm, đậu. Tuy nhiên, mỗi cá thể sẽ có phương pháp ăn phù hợp với việc điều trị.

Trong Dy (ghi), benhdotquy.net (Nguồn: Video AloBacsi)