Bệnh động mạch cảnh: Nguyên nhân và các biến chứng nguy hiểm

\n

1. Bệnh động mạch cảnh là gì?

\n

Bệnh động mạch cảnh xảy ra khi chất béo tích tụ làm tắc nghẽn các mạch máu dẫn máu đến não và động mạch cảnh. Sự tắc nghẽn làm tăng nguy cơ đột quỵ – một trường hợp cấp cứu y tế xảy ra khi nguồn cung cấp máu lên não bị gián đoạn hoặc giảm nghiêm trọng.

\n

Đột quỵ làm mất oxy trong não. Trong vòng vài phút, các tế bào não bắt đầu chết. Đột quỵ là nguyên nhân tử vong phổ biến nhất và là nguyên nhân hàng đầu gây tàn tật trên thế giới.

\n

Bệnh động mạch cảnh thường diễn tiến chậm. Dấu hiệu đầu tiên cho thấy bạn mắc phải tình trạng này có thể là đột quỵ hoặc cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua (TIA) – tình trạng thiếu máu tạm thời ở não.

\n

Hình ảnh động mạch cảnh.

\n

2. Triệu chứng của bệnh động mạch cảnh

\n

Trong giai đoạn đầu, bệnh động mạch cảnh thường không biểu hiện bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nào. Tình trạng này có thể không được chú ý cho đến khi nó đủ nghiêm trọng để làm mất máu não, gây ra đột quỵ hoặc TIA.

\n

Các dấu hiệu và triệu chứng của đột quỵ hoặc TIA bao gồm:

\n

– Tê hoặc yếu ở mặt, tay chân, thường chỉ ở một bên của cơ thể.

\n

– Gặp khó khăn khi nói và hiểu người khác nói.

\n

– Khó nhìn ở một hoặc cả hai mắt.

\n

– Chóng mặt đột ngột hoặc mất thăng bằng.

\n

– Đau đầu đột ngột, dữ dội mà không rõ nguyên nhân.

\n

Các dấu hiệu và triệu chứng của đột quỵ hoặc cơn thiếu máu não thoáng qua.

\n

Hãy gọi cấp cứu ngay nếu phát hiện ai đó gặp bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng của đột quỵ. Ngay cả khi chúng chỉ kéo dài một thời gian ngắn và sau đó người bệnh cảm thấy bình thường, thì vẫn cần tìm đến bác sĩ để được chẩn đoán nguyên nhân gây bệnh. Bởi người bệnh có thể đã trải qua TIA – một dấu hiệu quan trọng cho thấy họ có nguy cơ bị đột quỵ toàn phát.

\n

Hãy trao đổi với bác sĩ nếu bạn có các yếu tố nguy cơ của bệnh động mạch cảnh. Ngay cả khi bạn không có bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nào, bác sĩ có thể khuyên bạn nên quản lý tích cực các yếu tố nguy cơ để bảo vệ bạn khỏi đột quỵ. Đi khám bác sĩ sớm làm tăng cơ hội phát hiện và điều trị bệnh động mạch cảnh trước khi xảy ra đột quỵ.

\n

»»» Xem thêm: Hẹp động mạch cảnh gây đột quỵ như thế nào?

\n

3. Nguyên nhân gây bệnh động mạch cảnh 

\n

Bệnh động mạch cảnh là do sự tích tụ của các mảng bám trong động mạch đưa máu đến não. Mảng bám là những mảnh cholesterol, canxi, mô sợi và các mảnh vụn tế bào khác tập trung tại các vị trí tổn thương vi mô trong động mạch. Quá trình này được gọi là xơ vữa động mạch.

\n

Động mạch cảnh bị tắc nghẽn bởi các mảng xơ cứng và hẹp lại. Các động mạch cảnh bị tắc sẽ gặp khó khăn trong việc cung cấp oxy và chất dinh dưỡng đến các cấu trúc não quan trọng chịu trách nhiệm cho hoạt động hàng ngày.

\n

Bệnh động mạch cảnh là do sự tích tụ của các mảng bám trong động mạch đưa máu đến não.

\n

4. Các yếu tố làm tăng nguy cơ gây bệnh động mạch cảnh

\n

Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh động mạch cảnh bao gồm:

\n

Huyết áp cao: Áp lực quá mức lên thành động mạch có thể làm suy yếu chúng và khiến chúng dễ bị tổn thương hơn.

\n

Sử dụng thuốc lá: Nicotine có thể gây kích ứng màng trong của động mạch. Hút thuốc cũng làm tăng nhịp tim và huyết áp.

\n

Bệnh tiểu đường: Bệnh tiểu đường làm giảm khả năng xử lý chất béo hiệu quả, khiến bạn có nguy cơ bị cao huyết áp và xơ vữa động mạch.

\n

Lượng mỡ trong máu cao: Mức độ cao của cholesterol lipoprotein mật độ thấp và mức độ cao của chất béo trung tính (một chất béo trong máu) làm gia tăng sự tích tụ của các mảng.

\n

Tiền sử gia đình: Nguy cơ mắc bệnh động mạch cảnh của bạn cao hơn nếu có người thân bị xơ vữa động mạch hoặc bệnh mạch vành.

\n

Tuổi tác: Các động mạch trở nên kém linh hoạt hơn và dễ bị thương hơn theo tuổi tác.

\n

Béo phì: Cân nặng quá mức làm tăng nguy cơ mắc bệnh cao huyết áp, xơ vữa động mạch và tiểu đường.

\n

Chứng ngưng thở lúc ngủ: Ngưng thở vào ban đêm có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ.

\n

Thiếu vận động: Nó góp phần gây ra các tình trạng làm tổn thương động mạch, bao gồm huyết áp cao, tiểu đường và béo phì.

\n

Lười vận động góp phần gây ra các tình trạng làm tổn thương động mạch, bao gồm huyết áp cao, tiểu đường và béo phì.

\n

5. Các biến chứng có thể gặp khi động mạch cảnh bị tổn thương?

\n

Bệnh động mạch cảnh gây ra khoảng 10 – 20% các ca đột quỵ. Đột quỵ là một trường hợp cấp cứu y tế có thể khiến bạn bị tổn thương não vĩnh viễn và yếu cơ. Trong trường hợp nghiêm trọng, đột quỵ có thể gây tử vong.

\n

Bệnh động mạch cảnh có thể dẫn đến đột quỵ do:

\n

Giảm lưu lượng máu: Động mạch cảnh có thể bị thu hẹp do xơ vữa động mạch đến mức không có đủ máu đến các phần não của người bệnh.

\n

Các mảng bám: Một mảng bám có thể vỡ ra và chảy đến các động mạch nhỏ hơn trong não. Mảnh mảng bám có thể mắc kẹt ở một trong những động mạch nhỏ hơn này, tạo ra tắc nghẽn cắt đứt nguồn cung cấp máu đến một phần não của bạn.

\n

Sự tắc nghẽn do cục máu đông: Một số mảng dễ bị nứt và tạo thành các bề mặt không đều trên thành động mạch. Cơ thể của bạn phản ứng như thể với một chấn thương và gửi các tế bào máu giúp quá trình đông máu đến khu vực đó. Kết quả có thể là một cục máu đông lớn làm tắc nghẽn hoặc làm chậm lưu lượng máu lên não, gây ra đột quỵ.

\n

Bệnh động mạch cảnh gây ra khoảng 10 – 20% các ca đột quỵ.

\n

»»» Xem thêm: Những di chứng khó khắc phục mà bệnh nhân đột quỵ có thể gặp

\n

6. Phòng ngừa bệnh động mạch cảnh như thế nào?

\n

Để ngăn ngừa hoặc làm chậm sự tiến triển của bệnh động mạch cảnh, hãy xem xét những gợi ý sau:

\n

– Ngừng hút thuốc: Trong vòng một vài năm sau khi bỏ thuốc, nguy cơ đột quỵ của một người từng hút thuốc tương tự như người không nghiện thuốc lá.

\n

– Duy trì cân nặng hợp lý: Thừa cân góp phần vào các yếu tố nguy cơ khác, chẳng hạn như huyết áp cao, bệnh tim mạch, tiểu đường và ngưng thở khi ngủ.

\n

– Hạn chế cholesterol và chất béo: Đặc biệt, cắt giảm chất béo bão hòa có thể làm giảm sự tích tụ của các mảng bám trong động mạch.

\n

– Ăn nhiều loại trái cây và rau quả: Chúng chứa các chất dinh dưỡng như kali, folate và chất chống oxy hóa, có thể bảo vệ chống lại TIA hoặc đột quỵ.

\n

– Hạn chế muối: Chế độ ăn dư thừa muối có thể làm tăng huyết áp ở những người nhạy cảm với natri. Các chuyên gia khuyến cáo rằng người lớn khỏe mạnh nên ăn ít hơn 1.500 mg natri mỗi ngày.

\n

– Tập thể dục thường xuyên: Tập thể dục có thể làm giảm huyết áp, tăng mức cholesterol lipoprotein mật độ cao (HDL) – loại cholesterol “tốt” – và cải thiện sức khỏe tổng thể của mạch máu và tim. Nó cũng giúp bạn giảm cân, kiểm soát bệnh tiểu đường và giảm căng thẳng.

\n

– Hạn chế rượu bia.

\n

– Kiểm soát tình trạng mãn tính: Kiểm soát các tình trạng như bệnh tiểu đường và huyết áp cao giúp bảo vệ các động mạch.

\n

Anh Thi – Benhdotquy.net