Bắt nhịp lối sống lành mạnh, giúp giảm nguy cơ đột quỵ

Tình trạng đột quỵ hiện nay ra sao?

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), đột quỵ nằm trong Top 3 nguyên nhân gây tử vong nhiều nhất cùng với bệnh tim mạch và ung thư. Tuy nhiên, đột quỵ lại đứng đầu trong bảng xếp hạng tỉ lệ gây tàn tật ở người trưởng thành.

Báo cáo của Tổ chức Đột quỵ thế giới (WSO) cho biết, mỗi năm thế giới có 17 triệu ca đột quỵ, trong đó 6 triệu trường hợp tử vong, 5 triệu người sống sót với các di chứng tàn tật trong thời gian dài, thậm chí cả đời.

Tại Việt Nam số bệnh nhân nhập viện vì đột quỵ tăng từ 1,7% lên 2,5% trong 3 năm gần đây, trong đó tỉ lệ nam giới mắc bệnh cao gấp 4 lần nữ. Đặc biệt, độ tuổi bị đột quỵ đang dần trẻ hoá, từ 40 – 45 tuổi trong khi trước đây là ở độ tuổi 60 trở lên.

Theo thông tin mới nhất, người Việt Nam thuộc nhóm nguy cơ đột quỵ cao nhất thế giới và Việt Nam là quốc gia nằm trong vùng đỏ đậm trên bản đồ đột quỵ thế giới. Đó là hiện trạng đáng báo động hiện nay.

Số người có thể tránh được di chứng sau đột quỵ rất ít, không đến 10%, còn lại hầu hết các bệnh nhân đều gánh chịu các di chứng nặng nề sau đột quỵ như liệt nửa người, liệt toàn thân, tâm thần, bại não, rối loạn nuốt, có thể dẫn đến sặc, mất nước, hoặc thiếu dinh dưỡng,…

Không ai mong muốn cơn đột quỵ “gõ cửa” gia đình mình. Chính vì vậy, việc xây dựng một chế độ sinh hoạt lành mạnh để phòng tránh đột quỵ ngay từ bây giờ là vô cùng cần thiết.

Đột quỵ có mối liên hệ gì đến lối sống?

Một số các yếu tố hiện nay làm tăng nguy cơ mắc phải đột quỵ như: người trên 50 tuổi có nguy cơ tăng cao, tỷ lệ xảy ra ở nam giới nhiều hơn nữ giới, tăng huyết áp, đái tháo đường (tiểu đường), xơ vữa động mạch, tăng mỡ (cholesterol) trong máu, nhất là loại LDL, bệnh tim, hút thuốc lá, nghiện rượu, béo phì, ít vận động…Người có tiền sử đột quỵ.

Đặc biệt, trong thời đại hiện nay, lối sống ít vận động thể lực, béo phì, lạm dụng bia rượu, chất kích thích, thuốc lá, hay tình trạng căng thẳng kéo dài làm cho đột quỵ ngày càng trẻ hóa.

Sau đột quỵ, bệnh nhân thường khó hòa nhập trở lại với cuộc sống bình thường, gây nhiều ảnh hưởng về kinh tế, chi phí thuốc, điều trị, hồi phục…

Với người nhà bệnh nhân, đột quỵ tạo gánh nặng kinh tế trực tiếp, thông qua việc mất sức lao động. Ảnh hưởng kinh tế gián tiếp thông qua việc chăm sóc, điều trị cũng như những áp lực về mặt tinh thần.

Xem thêm: Nguy cơ đột quỵ và bệnh lý tim mạch ngày càng phổ biến ở người trẻ

Thay đổi lối sống như thế nào để phòng tránh đột quỵ?

Theo tiến sĩ Manish Gupta – Khoa Thần kinh, Bệnh viện Jaypee (Noida- Ấn Độ), lối sống lành mạnh không chỉ giúp ngăn ngừa nguy cơ đột quỵ mà còn có lợi, giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh khác.

Ăn uống lành mạnh

Phải ăn uống với cường độ và hàm lượng vừa phải. Với những người có nguy cơ đột quỵ cao thì việc sử dụng thức ăn cũng phải tùy thuộc vào đặc điểm bệnh tật của người bệnh.

Những loại thức ăn có thể sử dụng được giúp phòng nguy cơ đột qu như: các loại đậu, rau xanh, socola đen và các loại hạt,…

Tiếp tục vận động

Tập thể dục giúp giải tỏa stress, căng thẳng, cải thiện giấc ngủ, giảm lượng cholesterol xấu, tăng tuần hoàn máu; làm giảm các yếu tố nguy cơ như béo phì, huyết áp cao, xơ vữa động mạch… Do đó, làm giảm nguy cơ đột quỵ não và khiến bạn cảm thấy khỏe và đẹp hơn.

Hãy chọn bất kỳ hoạt động thể chất nào phù hợp với tình trạng sức khoẻ và cần tập phải đều đặn hằng ngày.

Tránh hút thuốc

Khả năng bạn bị đột quỵ não gây tử vong sẽ tăng lên khi bạn hút thuốc nhiều hơn.

Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch. Với những bệnh nhân đã có xơ vữa động mạch, thuốc lá sẽ thúc đẩy quá trình này mạnh mẽ hơn… Đây là yếu tố nguy cơ dễ dẫn đến bệnh đột quỵ

Duy trì kiểm soát huyết áp

Huyết áp cao có thể làm hỏng động mạch. Điều này do áp lực dòng chảy của máu lên thành động mạch tăng cao trong thời gian dài có thể gây tổn thương tim, làm hỏng thành mạch máu, gây nhiều biến chứng nguy hiểm và tạo điều kiện hình thành cục máu đông trong mạch máu não. Đây là nguyên nhân dẫn đến đột quỵ.

Do đó, cần kiểm soát huyết áp như: Kiểm tra chỉ số huyết áp thường xuyên; duy trì cân nặng hợp lý; thể dục thường xuyên; có chế độ ăn ít chất béo, nhiều chất xơ, giảm muối, hạn chế uống rượu và dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ…

Lưu ý: Bệnh nhân thường mắc sai lầm là khi dùng thuốc, thấy huyết áp giảm nên ngưng điều trị, điều này rất nguy hiểm bởi huyết áp sẽ tăng lại, thậm chí còn có chỉ số cao hơn trước khiến nguy cơ đột quỵ cao hơn.

Nếu thay đổi lối sống theo hướng tích cực và lành mạnh, người bệnh có thể giảm huyết áp từ 10 – 20 mmHg, tương đương với một thuốc điều trị hạ áp.

Hạn chế uống rượu, bia

Rượu, bia làm tăng huyết áp, góp phần đáng kể vào đột quỵ. Ngoài ra, nồng độ cồn cao có thể nhanh chóng làm tăng huyết áp lên mức cao hơn.

Xem thêm: Ăn nhiều mỡ động vật có thể tăng 16% nguy cơ đột quỵ

Kiểm soát cholesterol

Những người có cholesterol cao dễ, bị đột quỵ vì lượng cholesterol dư thừa có thể đi đến các động mạch của cơ thể, khiến động mạch bị thu hẹp và tăng nguy cơ đột quỵ.

Bên cạnh đó, khi xây dựng một lối sống lành mạnh, chúng ta có thể làm giảm cholesterol, giúp ngăn ngừa đột quỵ.

Quản lý tốt bệnh tiểu đường

Lượng đường cao là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra đột quỵ. Người mắc bệnh tiểu đường có nguy cơ bị xơ vữa động mạch và tăng huyết áp cao, cholesterol cao và béo phì… Do đó, cần kiểm tra theo dõi đường máu thường xuyên, khám sức khỏe định kỳ và thực hiện lối sống lành mạnh, sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ để kiểm soát tốt bệnh.

Tránh căng thẳng, stress

Stress hay căng thẳng kéo dài có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ.

Stress cũng có thể làm trầm trọng thêm các yếu tố nguy cơ khác của đột quỵ như huyết áp cao, cholesterol cao, béo phì, đái tháo đường, bệnh tim… Đối với những người bị trầm cảm, cần trao đổi với bác sĩ để được ứng phó thích hợp.

Tập thể dục hàng ngày

Tập thể dục giúp tăng cường tuần hoàn máu trong cơ thể, nâng cao sức khỏe, giúp tim khỏe mạnh, tiêu thụ lượng mỡ thừa. Tập thể dục 30 phút mỗi ngày, ít nhất 4 lần mỗi tuần sẽ làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, dẫn đến đột quỵ.

Kiểm tra sức khỏe định kỳ

Kiểm tra sức khỏe định kỳ sớm phát hiện các yếu tố gây đột quỵ và chủ động can thiệp sẽ giúp phòng tránh đột quỵ hiệu quả.

Những người mắc bệnh đái tháo đường, tim mạch, mỡ máu càng cần đi khám sức khỏe định kỳ để kiểm soát tình trạng bệnh, không để các chỉ số vượt quá mức nguy hiểm gây đột quỵ.

Bên cạnh đó, với những người có bố mẹ hoặc anh chị em ruột đã từng bị đột quỵ, cần lưu ý hơn về vấn đề này.

 BS.CK1 Trịnh Ngọc Bình – Phó ban AloBacsi Cộng đồng hiệu đính