Mệt mỏi khi chăm sóc người thân bị đột quỵ, làm sao để vượt qua?

Trái ngược hoàn toàn với sự đột ngột của đột quỵ, quá trình hồi phục sau đột quỵ có thể mất vài tháng hoặc hơn, và việc có một người chăm sóc đột quỵ tốt có thể tạo ra tất cả sự khác biệt trong việc phục hồi thành công đột quỵ. Nhưng trở thành một người chăm sóc đột quỵ có thể là một thách thức về mặt tinh thần và bạn cũng cần phải chú ý đến bản thân trong khi chăm sóc người thân của mình. Đột quỵ và phục hồi đột quỵ có thể gây ra cảm giác sốc, sợ hãi và mất mát cho gia đình nạn nhân đột quỵ. Không giống như ung thư hoặc bệnh tim, những người thân yêu của bệnh nhân đột quỵ có thể phải đối mặt với các triệu chứng dường như đột ngột và thay đổi đáng kể đối với người họ yêu thương. Những ngày đầu phục hồi sau đột quỵ có thể là khó khăn nhất đối với mọi người. Người thân của bạn có thể bị mất khả năng nói hoặc đi lại và cũng có thể bị mất trí nhớ. Có vẻ như người bạn biết đã rời bỏ bạn. Những ngày đầu hồi phục sau đột quỵ là một sự điều chỉnh lớn đối với gia đình. Vì một người thân yêu đảm nhận vai trò của người chăm sóc đột quỵ, những thách thức và thay đổi mới sẽ cần phải đối mặt. Căng thẳng có thể không chấm dứt khi người thân của bạn về nhà. Là một người chăm sóc đột quỵ, bạn có thể lo lắng về một cơn đột quỵ khác, về khả năng phục hồi các chức năng cơ bản của người thân và có thể cần đến viện dưỡng lão, và về việc bạn bè và gia đình mất đi sự hỗ trợ.

Áp lực của người chăm sóc là vô cùng lớn, vì vậy hãy dành thời gian để nghỉ ngơi

Điều gì sẽ xảy ra: Lịch trình phục hồi đột quỵ

Hầu hết sự phục hồi tự phát của đột quỵ xảy ra trong 30 ngày đầu tiên sau đột quỵ, nhưng quá trình phục hồi chức năng đột quỵ vẫn tiếp tục kéo dài sau đó. Việc phục hồi chức năng tốt có thể tạo ra sự khác biệt giữa việc có thể hoạt động tại nhà và cần phải ở lại viện. Thời gian phục hồi đột quỵ khá thay đổi. Nó phụ thuộc vào tuổi và mức độ nghiêm trọng của đột quỵ. Quá trình tiến triển thông thường là từ phòng cấp cứu đến phòng bệnh viện đến cơ sở phục hồi chức năng, sau đó đến chăm sóc tại nhà hoặc viện dưỡng lão. Mặc dù 80 đến 90% trường hợp hồi phục đột quỵ xảy ra trong vòng sáu tháng, nhưng quá trình hồi phục có thể tiếp tục lên đến một năm. Mức độ hồi phục mà bệnh nhân đột quỵ có thể mong đợi cũng khác nhau; một số sẽ hồi phục gần như hoàn toàn, trong khi nhiều người sẽ bị tàn tật đáng kể ngay cả sau khi phục hồi lâu dài. Bạn có thể băn khoăn không biết nên giúp bao nhiêu và để người thân của mình tự làm. Dưới đây là lời khuyên:

• Cố gắng khuyến khích sự độc lập: Thường thì người hồi phục sau đột quỵ có thể làm được nhiều việc hơn những gì người chăm sóc nghĩ.
• Cố gắng khuyến khích sự tham gia: Người thân của bạn sẽ được hưởng lợi khi tham gia vào quá trình đưa ra quyết định về dịch vụ chăm sóc tại nhà.
• Tập thể dục là quan trọng trong quá trình phục hồi chức năng đột quỵ: Đừng sai lầm khi cho rằng bệnh nhân đột quỵ quá yếu ớt để tập thể dục.
• Đề xuất các hoạt động giải trí và thăm gia đình, người thân: Chất lượng cuộc sống là mục tiêu của việc phục hồi chức năng.

Trở thành một người chăm sóc tai biến mạch máu não giỏi

Nhận thức thông minh về đột quỵ thông qua giáo dục là một trong những cách tốt nhất bạn có thể giúp người thân của mình và đồng thời giảm bớt căng thẳng cảm xúc của chính bạn. Tìm hiểu càng nhiều càng tốt về phục hồi đột quỵ và quá trình phục hồi chức năng. Biết được điều gì sẽ xảy ra ở mỗi giai đoạn của tiến trình phục hồi đột quỵ sẽ giúp giảm bớt sự lo lắng tự nhiên mà bạn có thể đang cảm thấy. Bạn cần có khả năng giao tiếp với các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe và đặt những câu hỏi phù hợp để trở thành người “bênh vực” tốt nhất cho người thân của bạn. Dưới đây là một số vai trò quan trọng mà bạn có thể đóng góp:

• Cung cấp phản hồi cho nhóm y tế về nhu cầu kiểm soát cơn đau của người thân của bạn. Đau và co cứng là những vấn đề thường gặp trong quá trình phục hồi chức năng đột quỵ, và bạn có thể chuyển tiếp những thông tin quan trọng đến bác sĩ.
• Tích cực giúp người thân kiểm soát các yếu tố nguy cơ đột quỵ. Kiểm soát các yếu tố nguy cơ như huyết áp cao, cholesterol và tiểu đường tiếp tục là điều quan trọng. Nhận các hướng dẫn quan trọng từ các bác sĩ.
• Nhận biết các dấu hiệu hoặc triệu chứng cần chăm sóc khẩn cấp. Mọi người chăm sóc đột quỵ cần biết các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ.

Đừng quên chăm sóc bản thân

Để trở thành người chăm sóc tốt nhất có thể, bạn phải chăm sóc sức khỏe thể chất và tình cảm của chính mình, và điều đó thường có nghĩa là yêu cầu sự giúp đỡ, mặc dù bạn có thể muốn đi một mình. Trở thành người chăm sóc đột quỵ không phải là chạy nước rút – mà là marathon. Bạn cần biết giới hạn của mình. Dưới đây là một số mẹo có thể hữu ích:

• Xây dựng một nhóm hỗ trợ gồm bạn bè và gia đình.
• Nói về cảm xúc của bạn.
• Yêu cầu người khác tiếp quản công việc của bạn trong một thời gian ngắn để bạn có thể tạm nghỉ việc chăm sóc và duy trì sở thích, thú vui của mình.
• Ăn uống đầy đủ, ngủ tốt và dành thời gian tập thể dục.
• Nếu bạn thấy mình đang tức giận, bực bội hoặc trầm cảm, hãy nói chuyện với bác sĩ của bạn.

Vai trò chăm sóc viên đột quỵ của bạn có thể là một trong những vai trò quan trọng và bổ ích nhất mà bạn từng đảm nhận, đồng thời cũng là một trong những vai trò khắt khe nhất. Hãy nhớ rằng nỗ lực để bảo vệ sức khỏe của chính bạn không phải là ích kỷ – trên thực tế, điều đó có thể đảm bảo rằng bạn có thể đi được quãng đường trong thời gian phục hồi chức năng có thể kéo dài.

Bình Phương