Tự mua “thuốc chống đột quỵ” trên mạng: Cứu người hay đẩy bệnh nhân vào cửa tử?

Khi “thuốc mạng” suýt trở thành thảm họa trong phòng cấp cứu

Một bác sĩ cấp cứu chia sẻ một trường hợp khiến nhiều nhân viên y tế trăn trở:

“Tối qua em trực cấp cứu, một cụ đột ngột méo miệng rồi rơi vào hôn mê, Glasgow 7–8 điểm, huyết áp 220/120 mmHg. Ê-kíp phải đặt nội khí quản, truyền nicardipine hạ áp và chuẩn bị chụp CT scan sọ não. Trong lúc nhân viên quay ra làm hồ sơ, người nhà vội ‘pha thuốc chống đột quỵ’ rồi bơm vào miệng bệnh nhân. May điều dưỡng phát hiện và ngăn kịp. Hỏi ra thì họ nói thuốc này nhiều người dùng hiệu quả. Sợ thật.”

Nếu thuốc bị bơm vào phổi ở bệnh nhân đang hôn mê, hậu quả có thể là sặc, suy hô hấp nặng hoặc tử vong ngay lập tức.

Vì sao người dân dễ tin vào “thuốc chống đột quỵ”?

Trên các nền tảng mạng xã hội, nhiều sản phẩm được quảng cáo là “tan cục máu đông”, “cấp cứu đột quỵ tại nhà”, “uống là tỉnh”. Các video chia sẻ kinh nghiệm cá nhân, lời giới thiệu thiếu kiểm chứng khiến không ít người tin rằng chỉ cần dùng thuốc sớm là có thể cứu não.

Tuy nhiên, bác sĩ chuyên khoa thần kinh cho biết: đột quỵ không phải một bệnh duy nhất mà gồm nhồi máu não và xuất huyết não – hai tình trạng điều trị hoàn toàn trái ngược. Nếu chưa chụp CT hoặc MRI não, không thể biết bệnh nhân thuộc loại nào.

Việc dùng sai thuốc có thể làm chảy máu não nặng hơn hoặc khiến tổn thương lan rộng nhanh chóng.

Đột quỵ là cuộc chạy đua từng phút, nhưng không phải phút nào cũng được “tự xử”

Trong điều trị đột quỵ, nguyên tắc quan trọng nhất là chẩn đoán chính xác trước khi dùng thuốc. Thuốc tiêu sợi huyết – phương pháp điều trị chuẩn cho nhồi máu não – chỉ được sử dụng tại bệnh viện, trong khung giờ vàng và sau khi loại trừ xuất huyết não bằng hình ảnh học.

Bác sĩ cấp cứu nhấn mạnh:
• Không có thuốc uống hay thuốc ngậm nào được khuyến cáo sử dụng tại nhà để điều trị đột quỵ cấp.
• Không nên cho bệnh nhân ăn, uống hay nuốt bất cứ thứ gì khi có dấu hiệu đột quỵ, đặc biệt nếu bệnh nhân lơ mơ hoặc hôn mê.
• Nguy cơ sặc và viêm phổi hít có thể khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn cả đột quỵ ban đầu.

Nguy hiểm từ tâm lý “còn nước còn tát”

Nhiều gia đình hành động vì hoảng loạn và mong muốn làm điều gì đó ngay lập tức. Nhưng trong y khoa cấp cứu, việc làm sai đôi khi nguy hiểm hơn việc không làm gì.

Các bác sĩ cho biết, không ít trường hợp đến viện muộn vì mất thời gian tìm thuốc trên mạng, hoặc bệnh nhân bị biến chứng do tự dùng thuốc trước khi nhập viện. Điều này khiến họ mất “giờ vàng” điều trị – yếu tố quyết định khả năng hồi phục.

Làm gì khi nghi ngờ đột quỵ?

Ngành y tế khuyến cáo người dân ghi nhớ quy tắc FAST để nhận biết đột quỵ:

• F (Face): Méo mặt
• A (Arm): Yếu hoặc tê tay chân
• S (Speech): Nói khó, nói đớ
• T (Time): Gọi cấp cứu ngay lập tức

Việc cần làm duy nhất là đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ càng sớm càng tốt, tuyệt đối không cho ăn uống hoặc tự ý dùng thuốc.

Đừng biến hy vọng thành rủi ro

Trong thời đại thông tin mở, việc tìm kiếm kiến thức sức khỏe trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, đột quỵ là tình trạng cấp cứu y khoa đặc biệt, nơi mỗi quyết định sai có thể đổi bằng tính mạng hoặc di chứng suốt đời.

Một viên thuốc mua trên mạng không thể thay thế hệ thống cấp cứu chuyên nghiệp. Thay vì tích trữ “thuốc chống đột quỵ”, điều cần chuẩn bị nhất là kiến thức nhận biết sớm và hành động đúng lúc.

Bởi trong cuộc đua với đột quỵ, thứ cứu sống người bệnh không phải là thuốc mua sẵn – mà là thời gian và sự can thiệp y tế kịp thời.