Lần đầu triển khai kỹ thuật khoan cắt mảng xơ vữa bằng laser tại Việt Nam

Bệnh viện Thống Nhất vừa triển khai thành công kỹ thuật khoan cắt mảng xơ vữa động mạch bằng laser trong điều trị tắc hẹp động mạch chi dưới, đánh dấu lần đầu tiên công nghệ can thiệp mạch máu tiên tiến này được ứng dụng tại Việt Nam. Phương pháp mở ra thêm lựa chọn điều trị hiệu quả cho bệnh nhân bệnh động mạch ngoại biên, đặc biệt là người cao tuổi có nhiều bệnh lý nền.

Theo đại diện bệnh viện, hệ thống khoan cắt mảng xơ vữa bằng laser Auryon Atherectomy sử dụng laser thể rắn với bước sóng ngắn 350 nm. Thiết bị cho phép đưa catheter siêu nhỏ vào lòng mạch nhằm phá vỡ mảng xơ vữa một cách chính xác, hạn chế tối đa tổn thương thành mạch và giảm mức độ xâm lấn so với các kỹ thuật truyền thống.

Công nghệ này có thể xử lý hiệu quả các tổn thương phức tạp, đa tầng ở động mạch đùi, động mạch khoeo và vùng dưới gối, kể cả những trường hợp hẹp tắc trong stent đã đặt trước đó. So với phương pháp nong bóng hoặc khoan cơ học, laser tác động “êm dịu” hơn lên thành mạch, từ đó giảm nguy cơ biến chứng trong và sau can thiệp. Một số nghiên cứu lâm sàng ghi nhận tỷ lệ biến cố rất thấp, cho thấy tính an toàn và hiệu quả của kỹ thuật.

Hiệu quả bước đầu đã được ghi nhận khi ê-kíp Khoa Ngoại Tim mạch – Lồng ngực, Bệnh viện Thống Nhất thực hiện thành công tái thông mạch máu cho hai bệnh nhân lớn tuổi, mắc nhiều bệnh lý phối hợp. Sau can thiệp, tình trạng tưới máu chi cải thiện rõ rệt và người bệnh đang hồi phục tốt, chuẩn bị xuất viện.

PGS.TS.BS Lê Đình Thanh, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất, cho biết bệnh viện đang hướng đến phát triển thành trung tâm lão khoa chuyên sâu với các kỹ thuật cao, trong đó ưu tiên nguyên tắc “xâm lấn tối thiểu nhưng hiệu quả tối đa”. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng vì người cao tuổi thường có thể trạng suy yếu và nguy cơ biến chứng cao khi can thiệp ngoại khoa.

Theo ông, kỹ thuật laser giúp bác sĩ chỉ cần gây tê tại chỗ để đưa dụng cụ vào lòng mạch xử lý mảng xơ vữa, nhờ đó rút ngắn thời gian thủ thuật và đẩy nhanh quá trình hồi phục. Người bệnh giảm thời gian nằm viện, hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn bệnh viện, đồng thời giảm gánh nặng chăm sóc cho gia đình.

TS.BS.CK2 Nguyễn Duy Tân, Trưởng khoa Ngoại Tim mạch – Lồng ngực, cho biết xơ vữa động mạch là bệnh lý mang tính hệ thống, có thể ảnh hưởng đến tim, não, thận và chi. Tuy nhiên, tổn thương động mạch chi thường bị phát hiện muộn do triệu chứng dễ bị bỏ qua. Khi bệnh tiến triển nặng, người bệnh có thể đau kéo dài, loét, nhiễm trùng và thậm chí đối mặt nguy cơ cắt cụt chi.

Với kỹ thuật laser, bác sĩ sử dụng catheter đường kính chỉ khoảng 0,5 mm để tiếp cận tổn thương. Trong quá trình can thiệp, bệnh nhân vẫn tỉnh táo và có thể giao tiếp bình thường. Ngay sau khi dòng máu được tái lập, các triệu chứng đau, tê hoặc tím chi cải thiện nhanh, nhiều trường hợp có thể xuất viện sau 1–2 ngày.

Một ưu điểm đáng chú ý của phương pháp này là hạn chế nhu cầu đặt stent. Trước đây, stent có thể gặp nguy cơ tái hẹp hoặc gây khó khăn khi cần can thiệp lại. Laser giúp phá vỡ mảng xơ vữa triệt để hơn, góp phần kéo dài thời gian tái hẹp và nâng cao hiệu quả điều trị lâu dài.

Về chi phí, lãnh đạo bệnh viện cho rằng cần đánh giá theo góc độ “chi phí – hiệu quả”. Dù chi phí ban đầu có thể tương đương hoặc cao hơn một số kỹ thuật truyền thống, nhưng nhờ giảm biến chứng, rút ngắn thời gian nằm viện và hạn chế tái can thiệp, tổng chi phí điều trị lâu dài có thể thấp hơn. Hiện kỹ thuật đã được bảo hiểm y tế chi trả một phần và toàn bộ quy trình triển khai được thực hiện theo quy định, đảm bảo tính minh bạch.

Việc ứng dụng thành công kỹ thuật khoan cắt mảng xơ vữa bằng laser được xem là bước tiến mới trong điều trị bệnh động mạch ngoại biên tại Việt Nam, góp phần nâng cao chất lượng điều trị và cải thiện khả năng vận động, chất lượng sống cho người cao tuổi trong bối cảnh dân số đang ngày càng già hóa.