Đột quỵ ngày càng trẻ hóa: Không còn là bệnh của riêng người cao tuổi

Theo BS.CK2 Nguyễn Thị Phương Nga – Trưởng khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện Thống Nhất, khoảng 1/3 số ca đột quỵ xảy ra ở người dưới 70 tuổi, thậm chí không ít trường hợp chỉ mới 30-40 tuổi. Điều đáng lo ngại là ngay cả khi được cứu sống, người bệnh thường phải đối mặt với nhiều di chứng nặng nề như rối loạn vận động, ngôn ngữ, trí nhớ. Ước tính khoảng 70% bệnh nhân không thể trở lại làm việc bình thường, kéo theo gánh nặng lâu dài cho gia đình và xã hội.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chỉ ra rằng, đột quỵ có liên quan mật thiết đến nhiều yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát, bao gồm tăng huyết áp, thừa cân, béo phì, đái tháo đường, hút thuốc lá, tăng cholesterol máu, lạm dụng rượu bia, ít vận động, chế độ ăn nhiều muối, ít rau quả, ô nhiễm môi trường, stress kéo dài và mất ngủ.

Bác sĩ nhấn mạnh, 90% trường hợp đột quỵ có ít nhất một yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát và khoảng 80% hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu quản lý tốt các yếu tố này.

Trước quan niệm cho rằng thời tiết lạnh hoặc thay đổi đột ngột là nguyên nhân gây đột quỵ, BS.CK2 Nguyễn Thị Phương Nga cho rằng, đây chỉ là yếu tố kích hoạt, trong khi căn nguyên thực sự vẫn nằm ở các yếu tố nguy cơ đã tích tụ từ trước. Thời tiết lạnh khiến mạch máu co lại, huyết áp tăng, dễ dẫn đến vỡ mạch hoặc thiếu máu não. Ngược lại, thời tiết nóng làm cơ thể mất nước, máu cô đặc, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, đặc biệt nguy hiểm ở người có bệnh nền tim mạch hoặc tăng huyết áp.

Liên quan đến thói quen tắm khuya, BS.CK2 Nguyễn Thị Phương Nga cho biết tắm khuya không trực tiếp gây đột quỵ, mà nguy cơ chủ yếu xuất phát từ sự thay đổi nhiệt độ cơ thể đột ngột. Những hành vi được xem là nguy hiểm gồm: tắm nước lạnh khi cơ thể đang nóng, tắm trong phòng gió lùa, tắm xong ra ngay môi trường lạnh hoặc cố tình “tắm nước lạnh cho tỉnh người”.

Sự chênh lệch nhiệt độ đột ngột có thể làm mạch máu co thắt mạnh, huyết áp tăng vọt, từ đó làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhất là ở người có bệnh nền.

Để giảm nguy cơ, bác sĩ khuyến cáo nên tắm nước ấm, tắm nhanh trong phòng kín gió, lau khô và giữ ấm cơ thể ngay sau khi tắm. Trường hợp buộc phải tắm khuya, cần sử dụng nước ấm khoảng 35-38°C, hạn chế thời gian tắm và tránh hoàn toàn việc tắm nước lạnh. Đặc biệt, người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp cần thận trọng hơn và tuyệt đối tránh rượu bia.