Những yếu tố âm thầm làm tăng nguy cơ đột quỵ

Phía sau những con số lớn ấy, theo PGS.TS Nguyễn Huy Thắng – Phó Chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam, là sự cộng hưởng của nhiều bệnh lý nền diễn tiến âm thầm mà người dân thường không nhận ra.

PGS Thắng cho biết, gần 90% bệnh nhân đột quỵ mang ít nhất một yếu tố nguy cơ từ trước. Trong đó, tăng huyết áp là nguyên nhân phổ biến nhất. Huyết áp cao kéo dài khiến thành mạch máu suy yếu, dễ nứt vỡ hoặc hình thành mảng xơ vữa. Một khi sự cố xảy ra tại hệ mạch máu não, nguy cơ đột quỵ sẽ tăng đột biến. Dữ liệu quốc tế từ Mỹ đến Trung Quốc đều ghi nhận 70–90% bệnh nhân đột quỵ cấp có tiền sử tăng huyết áp, đặc biệt cao ở nhóm xuất huyết não.

Bên cạnh đó, rối loạn lipid máu cũng là yếu tố nguy cơ đáng lo ngại không kém. Khi “cholesterol xấu” (LDL) tăng, quá trình xơ vữa diễn ra nhanh hơn, khiến lòng mạch thu hẹp và dễ hình thành cục máu đông. Nhiều nghiên cứu tại châu Á ghi nhận tỷ lệ bất thường mỡ máu ở bệnh nhân đột quỵ thiếu máu não có thể lên tới 80%, cho thấy mức độ phổ biến của tình trạng này.

Một yếu tố khác thường bị bỏ sót là đái tháo đường. Đường huyết duy trì ở mức cao làm máu trở nên “đặc” và lưu thông kém, hạn chế lượng oxy cung cấp cho não. Ở người tiểu đường, tăng huyết áp xuất hiện rất thường gặp, tạo thành “cặp đôi nguy hiểm” khiến nguy cơ đột quỵ tăng cao hơn nhiều lần so với người không mắc bệnh.

Các chuyên gia nhấn mạnh, điều đáng lo là phần lớn các bệnh lý nền này không gây triệu chứng rõ ràng, khiến nhiều người chủ quan cho rằng mình vẫn khỏe mạnh. Vì vậy, khám sức khỏe định kỳ, kiểm soát đường huyết – huyết áp – mỡ máu, duy trì lối sống lành mạnh và điều trị đúng phác đồ là những biện pháp quan trọng để giảm nguy cơ đột quỵ.

Đột quỵ có thể đến mà không báo trước, nhưng phần lớn lại bắt nguồn từ những yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát được. Chủ động phòng ngừa từ sớm chính là “chìa khóa” bảo vệ sức khỏe não bộ và sự an toàn của mỗi người.