Phục hồi sau đột quỵ: Hành trình lấy lại cả thể chất và tinh thần

Không chỉ là “tập vật lý trị liệu”

TS Lê Khánh Điền cho biết, nhiều người vẫn nghĩ phục hồi chức năng chỉ là tập cử động. Thực tế, theo WHO và Liên đoàn Phục hồi thần kinh thế giới (WFNR), đây là sự phối hợp giữa vật lý trị liệu, hoạt động trị liệu, ngôn ngữ trị liệu, tâm lý, dinh dưỡng và điều dưỡng.

TS. Lê Khánh Điền – Trưởng khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện An Bình trình bày báo cáo “Cập nhật phục hồi chức năng sau đột quỵ” tại Hội nghị Khoa học Kỹ thuật Bệnh viện An Bình năm 2025.

Các nghiên cứu trong nước cho thấy 38% người sau đột quỵ bị rối loạn nhận thức, 31% bị trầm cảm hoặc lo âu, chứng tỏ phục hồi không chỉ dừng ở vận động. Ngoài yếu liệt, người bệnh còn gặp rối loạn nuốt, mất thăng bằng, khó giao tiếp hay thị giác kém – tất cả đều cần được can thiệp đồng bộ.

“Máy móc chỉ hỗ trợ, con người mới là yếu tố quyết định hiệu quả phục hồi,” TS Điền nhấn mạnh. Hiện Bệnh viện An Bình đang kết hợp tiêm botulinum toxin và vật lý trị liệu để giảm co cứng cơ, cải thiện vận động cho bệnh nhân đột quỵ.

Từ trị liệu truyền thống đến công nghệ và nghệ thuật phục hồi

Theo cập nhật của Hiệp hội Phục hồi thần kinh Úc – New Zealand (2025), các công nghệ như thực tế ảo (VR/AR) và robot hỗ trợ phục hồi đang giúp cải thiện khả năng vận động, thăng bằng và sinh hoạt hằng ngày. Dù chi phí còn cao, nhưng đây là xu hướng không thể đảo ngược.

Bên cạnh đó, khoa Phục hồi chức năng An Bình còn áp dụng liệu pháp nghệ thuật và âm nhạc (Art & Music Therapy) – phương pháp đơn giản nhưng hiệu quả trong kích hoạt hai bán cầu não, cải thiện cảm xúc, giao tiếp và tinh thần cho bệnh nhân.

TS Lê Khánh Điền chia sẻ: “Phục hồi chức năng không chỉ là hành trình lấy lại vận động, mà là hành trình tìm lại chính mình. Chúng tôi mong người dân hiểu rằng phục hồi cần được bắt đầu sớm, đúng hướng và có sự phối hợp đa ngành”.

Minh Anh – Ảnh: Thanh Phú – benhdotquy.net