Tiếp xúc ánh sáng ban đêm tăng nguy cơ bệnh tim mạch đến 56%

Ánh sáng ban đêm và nguy cơ tim mạch gia tăng đáng kể

Nghiên cứu có tên “Tiếp xúc với ánh sáng ban đêm có thể dự đoán tỷ lệ mắc bệnh tim mạch” vừa được công bố trên medRxiv, phân tích dữ liệu của 88.905 người thuộc UK Biobank (độ tuổi trung bình 62,4, trong đó 56,9% là nữ). Tất cả những người này đã đeo cảm biến ánh sáng ở cổ tay trong một tuần từ năm 2013–2016 trên khắp Anh, Scotland và xứ Wales, sau đó được theo dõi bệnh sử tim mạch đến tháng 11/2022.

Kết quả phân tích cho thấy những người tiếp xúc nhiều với ánh sáng ban đêm có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn rõ rệt:

• Bệnh động mạch vành: tăng 23–32%

• Nhồi máu cơ tim: tăng 42–47%

• Suy tim: tăng 45–56%

• Rung nhĩ: tăng 28–32%

• Đột quỵ: tăng 28–30%

Các mô hình phân tích đã điều chỉnh hàng loạt yếu tố gây nhiễu như tuổi, giới tính, dân tộc, tình trạng kinh tế xã hội, giấc ngủ, lối sống, yếu tố di truyền… nhưng kết quả vẫn cho thấy mối liên hệ liều lượng – đáp ứng rõ rệt giữa ánh sáng ban đêm và nguy cơ tim mạch.

Ánh sáng phá vỡ nhịp sinh học, âm thầm hại tim

Các nhà khoa học giải thích, nhịp sinh học là “đồng hồ sinh học” điều khiển huyết áp, nhịp tim, hoạt hóa tiểu cầu, tiết hormone và chuyển hóa glucose. Khi bị gián đoạn kéo dài (ví dụ do ánh sáng nhân tạo ban đêm), cơ thể có thể xảy ra hàng loạt rối loạn:

• Rối loạn chuyển hóa – mạch máu: giảm dung nạp glucose, tăng nguy cơ tiểu đường, thúc đẩy xơ vữa động mạch.

• Tăng hoạt động giao cảm: làm tăng huyết áp kéo dài, gây tổn thương nội mạc mạch máu và phì đại cơ tim.

• Rối loạn nhịp tim: tín hiệu xung đột đến nút xoang nhĩ và nút nhĩ thất dễ dẫn tới loạn nhịp.

• Tăng nguy cơ huyết khối: ánh sáng gây kích hoạt hệ đông máu, dễ xảy ra huyết khối tắc mạch.

Nhóm nghiên cứu kêu gọi thiết lập hướng dẫn về ánh sáng phù hợp với nhịp sinh học tại nhà, bệnh viện, khu dân cư và trong quy hoạch đô thị. Việc tránh ánh sáng mạnh trong thời gian ngủ (như tắt đèn, dùng rèm chắn sáng, không bật TV hoặc màn hình điện thoại) có thể là một biện pháp phòng ngừa tim mạch đơn giản nhưng hiệu quả.