Ngồi lâu – thói quen âm thầm “mở cửa” cho đột quỵ dù tập thể dục đều đặn

Đột quỵ từ lâu đã được coi là một trong những “sát thủ” nguy hiểm nhất vì có thể xảy ra bất ngờ, để lại di chứng nặng nề hoặc cướp đi mạng sống chỉ trong tích tắc. Điều đáng lo ngại là ngay cả những người duy trì thói quen tập thể dục đều đặn vẫn có nguy cơ đối mặt với căn bệnh này nếu duy trì một số thói quen xấu, trong đó nguy hiểm nhất là ngồi quá lâu.

Theo bác sĩ Jayne Morgan – chuyên gia tim mạch người Mỹ, khi ngồi hàng giờ liền, tuần hoàn máu sẽ chậm lại, máu dễ ứ đọng ở chi dưới, tạo điều kiện hình thành cục máu đông. Thói quen này còn làm tăng huyết áp, cholesterol và cân nặng, những yếu tố đều góp phần làm gia tăng nguy cơ đột quỵ. Các nghiên cứu cũng đã chứng minh mối liên hệ chặt chẽ giữa lối sống ít vận động với bệnh tim mạch và đột quỵ, cho thấy tập luyện hằng ngày vẫn không đủ nếu phần lớn thời gian còn lại cơ thể rơi vào trạng thái tĩnh tại.

Để phòng ngừa, các chuyên gia khuyến cáo nên tận dụng những “khoảng di chuyển nhỏ” trong ngày. Chỉ cần đứng dậy vươn vai, đi lại ngắn trong lúc làm việc, di chuyển khi nghe điện thoại, đi cầu thang bộ thay vì thang máy hay đi bộ đoạn ngắn từ bãi gửi xe vào cơ quan cũng đủ tạo khác biệt tích cực cho tuần hoàn máu và sức khỏe tim mạch nếu duy trì lâu dài.

Ngoài thói quen ngồi lâu, có ba yếu tố khác cũng thường bị bỏ qua nhưng lại góp phần lớn làm tăng nguy cơ đột quỵ. Thứ nhất là không kiểm soát huyết áp. Huyết áp cao được xem là “kẻ thù số một” của mạch máu não nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh bằng việc theo dõi thường xuyên và tuân thủ điều trị. Thứ hai là ăn quá nhiều muối.

Lượng muối khuyến nghị mỗi ngày chỉ khoảng 1.500mg, trong khi đồ ăn chế biến sẵn và thói quen ăn mặn của nhiều người khiến nguy cơ tăng huyết áp và đột quỵ tăng cao. Thứ ba là rối loạn giấc ngủ. Người trưởng thành cần ngủ từ 7 đến 9 giờ mỗi đêm, nếu ngủ quá ít hoặc quá nhiều đều có thể ảnh hưởng đến tim mạch, trí nhớ, cân nặng và làm tăng nguy cơ đột quỵ.

Đột quỵ là tình trạng cấp cứu y tế, can thiệp càng sớm thì khả năng hồi phục càng cao. Các dấu hiệu cảnh báo cần lưu ý gồm tê yếu nửa người, méo miệng, nói khó, thay đổi thị lực, chóng mặt hoặc mất thăng bằng đột ngột. Khi gặp các triệu chứng này, phải gọi cấp cứu ngay lập tức, không được chần chừ. Đặc biệt, những người có bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu hoặc có tiền sử gia đình càng cần đi khám định kỳ để được theo dõi và kiểm soát nguy cơ.

Thông điệp quan trọng là: tập thể dục đều đặn là cần thiết nhưng chưa đủ. Chỉ khi kết hợp lối sống năng động cả ngày, duy trì chế độ ăn lành mạnh, kiểm soát huyết áp và ngủ đúng giờ, chúng ta mới có thể thật sự bảo vệ trái tim và não bộ khỏi nguy cơ đột quỵ.