BV Nhân dân 115 cứu sống người bệnh thuyên tắc phổi nguy kịch do dùng thuốc tránh thai kéo dài

Nữ bệnh nhân 45 tuổi, là công nhân may mặc, có tiền sử sử dụng thuốc tránh thai dạng phối hợp (28 viên) liên tục hơn 10 năm. Đêm 11/8, khi đang sinh hoạt bình thường, chị đột ngột khó thở dữ dội, nặng ngực, choáng váng và nhanh chóng được đưa đến khoa Cấp cứu, Bệnh viện Nhân dân 115.

Tại đây, bác sĩ ghi nhận bệnh nhân tụt huyết áp, có dấu hiệu sốc nặng. Điện tâm đồ và siêu âm tim cho thấy tình trạng quá tải cấp tính tim phải – dấu hiệu thường gặp trong thuyên tắc phổi cấp nặng. Người bệnh ngay lập tức được chuyển đến khoa Hồi sức tích cực và Chống độc (HSTC&CĐ) để điều trị chuyên sâu, sẵn sàng can thiệp ECMO nếu cần.

Hội chẩn liên khoa tại HSTC&CĐ xác định bệnh nhân sốc tắc nghẽn do thuyên tắc phổi nguy cơ cao, huyết khối tĩnh mạch khoeo hai bên, yếu tố nguy cơ chính là dùng thuốc tránh thai phối hợp lâu năm. Ngoài ra, nghề nghiệp ngồi lâu bên máy may cũng làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối.

Các bác sĩ quyết định dùng thuốc tiêu sợi huyết để làm tan cục máu đông. Sau một giờ truyền thuốc, bệnh nhân hồi phục rõ rệt: tỉnh táo, hết khó thở, huyết áp cải thiện, thuốc vận mạch được giảm liều. Siêu âm tim kiểm tra cho thấy chức năng tim phải cải thiện đáng kể.

Hiện bệnh nhân đã ổn định, tự thở khí phòng, huyết áp bình thường, tiếp tục được điều trị kháng đông và theo dõi tại khoa HSTC&CĐ. Đồng thời, bệnh nhân sẽ được tư vấn thay đổi phương pháp tránh thai ít nguy cơ hơn.

Thuốc tránh thai phối hợp dạng viên uống – tiện lợi nhưng có thể tiềm ẩn nguy cơ huyết khối khi sử dụng kéo dài mà không có chỉ định, theo dõi của bác sĩ.

Các biện pháp tránh thai phổ biến hiện nay, từ bao cao su, thuốc viên đến vòng tránh thai, cần được lựa chọn phù hợp với tình trạng sức khỏe từng người.

Nguy cơ huyết khối từ thuốc tránh thai phối hợp

Thuốc tránh thai phối hợp (chứa estrogen và progestin) là biện pháp phổ biến và hiệu quả. Tuy nhiên, estrogen có thể làm tăng nguy cơ huyết khối tĩnh mạch sâu và thuyên tắc phổi, đặc biệt ở phụ nữ dùng kéo dài, hút thuốc lá, béo phì hoặc có bệnh tim mạch.

Các chuyên gia khuyến nghị, ngoài thuốc tránh thai phối hợp, phụ nữ có thể chọn: Thuốc tránh thai chỉ chứa progestin (viên uống, que cấy, vòng nội tiết); vòng tránh thai bằng đồng; bao cao su; tiêm thuốc tránh thai progestin, triệt sản nam/nữ hoặc tính ngày an toàn.

Việc chọn biện pháp tránh thai cần cá thể hoá, có tư vấn từ bác sĩ chuyên khoa, dựa trên tuổi, bệnh nền và lối sống.

Bác sĩ khuyến cáo, không nên tự ý sử dụng thuốc tránh thai kéo dài mà không có chỉ định và theo dõi của bác sĩ. Hãy trao đổi với bác sĩ chuyên khoa để chọn phương pháp tránh thai phù hợp, vừa hiệu quả, vừa đảm bảo an toàn sức khỏe lâu dài.