Hướng dẫn chi tiết cách ép tim, thổi ngạt cấp cứu người ngừng tuần hoàn

Ngừng tuần hoàn là gì?

Ngừng tuần hoàn hô hấp là trạng thái tim ngừng co bóp đột ngột, khiến máu không thể lưu thông đến các cơ quan trong cơ thể. Nếu không được xử trí khẩn cấp, người bệnh có thể tử vong với tỷ lệ lên đến 90% hoặc để lại di chứng nặng như tổn thương não vĩnh viễn.

Tình trạng này có thể xảy ra một cách bất ngờ mà không có dấu hiệu báo trước. Tuy nhiên, một số người có thể xuất hiện triệu chứng như đau tức ngực, hồi hộp, da mặt tái xanh. Các dấu hiệu đặc trưng khi người bệnh ngừng tuần hoàn gồm:

• Mất ý thức đột ngột

• Không phản ứng khi lay gọi

• Ngừng thở

• Mạch lớn (cảnh, bẹn) không bắt được

Nguyên nhân gây ngừng tuần hoàn

Nguyên nhân phổ biến nhất là do bệnh lý tim mạch – đặc biệt là bệnh động mạch vành. Ngoài ra còn có:

• Suy tim, bệnh cơ tim giãn, bệnh lý van tim

• Đột quỵ do nhồi máu não hoặc xuất huyết não

• Tắc động mạch phổi cấp

• Hen phế quản cấp, viêm phổi nặng, đợt cấp của COPD

• Ngộ độc, điện giật, đuối nước

• Chấn thương ngực, đa chấn thương, chấn thương cột sống

Tình trạng ngừng tuần hoàn có thể xảy ra bất kỳ lúc nào: tại nhà, ngoài đường, trong bệnh viện hoặc trong quá trình vận chuyển cấp cứu.

Các bước cấp cứu ngừng tuần hoàn

Để hồi sinh tim phổi hiệu quả, cần thực hiện ngay kỹ thuật ép tim – thổi ngạt, đúng trình tự và liên tục cho đến khi có lực lượng y tế tiếp ứng.

1. Khai thông đường thở

Nếu người bệnh có dấu hiệu tắc nghẽn đường thở do tụt lưỡi, dị vật,… cần lập tức khai thông đường thở bằng cách:

B1: Đẩy hàm dưới ra trước, ngửa đầu nạn nhân ra sau

B2: Nếu nghi ngờ dị vật: tìm cách lấy ra bằng ngón tay hoặc thực hiện thủ thuật Heimlich nếu có kiến thức

2. Thổi ngạt

Áp dụng phương pháp miệng – miệng như sau:

B1: Một tay đặt lên trán nạn nhân, ngửa đầu ra sau, tay kia nâng hàm dưới và mở miệng

B2: Dùng hai ngón (trỏ và cái) kẹp mũi lại

B3: Hít sâu, áp miệng bạn sát miệng nạn nhân và thổi mạnh trong 1 giây

B4: Quan sát lồng ngực: nếu thấy phồng lên là đúng kỹ thuật

Mỗi chu kỳ thực hiện 2 lần thổi ngạt.

3. Ép tim ngoài lồng ngực

Ngay sau khi thổi ngạt, chuyển sang ép tim:

B1: Nạn nhân nằm ngửa, bề mặt cứng

B2: Người cấp cứu quỳ bên cạnh, đặt hai bàn tay chồng lên nhau, phần gốc tay dưới nằm trên 1/3 dưới xương ức

B3: Giữ thẳng khuỷu tay, dùng lực toàn thân ép mạnh vuông góc để lồng ngực lún từ 5–6 cm

B4: Sau mỗi nhịp ép, nhấc tay để lồng ngực trở về vị trí cũ

Một chu kỳ ép tim – thổi ngạt bao gồm: 30 lần ép tim + 2 lần thổi ngạt, thực hiện liên tục cho đến khi: Nạn nhân có dấu hiệu sống lại (tự thở, có mạch, ý thức trở lại); nhân viên y tế đến; người thực hiện quá kiệt sức.

4. Dấu hiệu cấp cứu thành công

Một số dấu hiệu cho thấy cấp cứu hiệu quả gồm: Môi hồng trở lại, da ấm; đồng tử co lại (nếu thiếu oxy não chưa lâu); có lại mạch, nhịp thở hoặc phản ứng khi lay gọi

Phòng tránh ngừng tuần hoàn

Để giảm nguy cơ xảy ra ngừng tuần hoàn, cần kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch: Bỏ thuốc lá; kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu; tránh béo phì, duy trì cân nặng hợp lý; tăng cường vận động thể chất; điều trị tích cực các bệnh tim mạch, hô hấp, thần kinh

Nhấn mạnh, ngừng tuần hoàn là tình huống sống còn. Nếu biết cách sơ cứu đúng, bất kỳ ai cũng có thể trở thành người hùng cứu sống một mạng người.

Nguồn: Bộ Y tế