Bệnh viện 108 cảnh báo hạ đường huyết ở người cao tuổi

Vì sao người cao tuổi dễ bị hạ đường huyết?

Theo BS. Vũ Thị Lệ – Khoa Bệnh cấp tính, Viện Điều trị cán bộ cao cấp Quân đội, có nhiều nguyên nhân khiến người cao tuổi dễ bị hạ đường huyết hơn so với người trẻ. Trong đó, nổi bật là các yếu tố như:

– Suy giảm chức năng gan, thận khiến cơ thể khó dự trữ và huy động glucose khi cần thiết.

– Ăn uống kém, bỏ bữa, quên ăn – rất phổ biến ở người lớn tuổi, làm cơ thể thiếu năng lượng liên tục.

– Dùng thuốc hạ đường huyết (đặc biệt insulin hoặc nhóm Sulfonylurea) mà không ăn đủ hoặc dùng sai liều.

– Rối loạn hormone, nhất là ở người mắc bệnh nền như suy giáp, bệnh Addison.

– Phản xạ thần kinh kém, khiến người già không nhận ra các triệu chứng ban đầu như đói, run tay, mệt mỏi.

Biến chứng nguy hiểm nếu không phát hiện kịp thời

Tổn thương não và nguy cơ sa sút trí tuệ

Khi não không được cung cấp đủ glucose, tế bào thần kinh có thể bị hoại tử. Nếu tình trạng này kéo dài hoặc lặp lại nhiều lần, người cao tuổi có thể bị mất trí nhớ, lú lẫn hoặc thậm chí sa sút trí tuệ vĩnh viễn.

Té ngã, gãy xương do chóng mặt và mất thăng bằng

Hạ đường huyết khiến người già dễ chóng mặt, đi không vững. Với người có sẵn loãng xương, chỉ một cú ngã nhẹ cũng có thể gây gãy cổ xương đùi, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động và chất lượng sống.

Rối loạn nhịp tim và nguy cơ đột tử

Tim đập nhanh, tụt huyết áp và rối loạn điện giải là các hậu quả do đường huyết xuống thấp. Nếu không được cấp cứu kịp thời, bệnh nhân có thể bị ngừng tim đột ngột.

Dễ bị chẩn đoán nhầm với bệnh khác

Nhiều biểu hiện của hạ đường huyết như nói lắp, hay quên, lú lẫn… có thể bị nhầm với đột quỵ nhẹ hoặc sa sút trí tuệ, khiến thời gian cấp cứu bị chậm trễ, tăng nguy cơ biến chứng nặng.

Dấu hiệu nhận biết hạ đường huyết ở người cao tuổi

Hạ đường huyết ở người cao tuổi thường không có biểu hiện điển hình như ở người trẻ. Các triệu chứng ban đầu thường mờ nhạt và dễ bị bỏ qua, chẳng hạn mệt mỏi, hoa mắt, run nhẹ, tim đập nhanh hay cảm giác đói, vã mồ hôi hoặc cáu gắt không rõ lý do

Khi tình trạng nặng hơn, người bệnh có thể lú lẫn, nói lắp, yếu cơ, đi đứng khó khăn, thậm chí co giật hoặc hôn mê. Điều đáng lo ngại là nhiều trường hợp ngất xỉu mà trước đó hoàn toàn không có dấu hiệu cảnh báo, do hệ thần kinh suy yếu không phản ứng kịp với sự tụt giảm glucose.

BS. Vũ Thị Lệ cảnh báo, một số thuốc điều trị phổ biến cũng có thể làm tăng nguy cơ hạ đường huyết ở người lớn tuổi, đặc biệt nếu không dùng đúng cách:

– Thuốc tiểu đường: Insulin, Glipizide, Glyburide, Glimepiride.

– Thuốc tim mạch: Thuốc chẹn beta (Atenolol, Metoprolol) có thể che giấu dấu hiệu hạ đường huyết; thuốc lợi tiểu nhóm Thiazide gây rối loạn điện giải.

– Các thuốc khác: Quinine (trị sốt rét), kháng sinh nhóm Fluoroquinolone.

Người đang dùng các loại thuốc này cần được theo dõi đường huyết định kỳ, đồng thời không tự ý thay đổi liều dùng nếu không có chỉ định bác sĩ.

Phòng ngừa hạ đường huyết ở người cao tuổi: Những điều cần nhớ

Để phòng ngừa hạ đường huyết, bác sĩ khuyến cáo người cao tuổi nên duy trì thói quen ăn uống đều đặn, không bỏ bữa và bổ sung đủ tinh bột, protein, rau xanh. Người đang dùng thuốc tiểu đường cần theo dõi đường huyết thường xuyên, không tự ý tăng/giảm liều và luôn mang theo đồ ăn nhanh như kẹo, bánh quy để xử trí khi cần. Việc tập luyện thể dục nên thực hiện nhẹ nhàng, tránh lúc bụng đói hoặc khi cơ thể mệt. Gia đình cũng đóng vai trò quan trọng trong việc quan sát, nhắc nhở – bởi người cao tuổi đôi khi không nhận ra các dấu hiệu nguy hiểm đang xảy ra với chính mình.

Hạ đường huyết ở người già không chỉ là tình trạng y tế đơn thuần, mà là dấu hiệu báo động cho một loạt nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng nếu không được kiểm soát tốt. Nhận biết sớm, xử trí đúng và phòng ngừa chủ động chính là “chìa khóa” giúp bảo vệ não bộ, tim mạch và tính mạng người thân trong gia đình bạn.