Chuyên gia hướng dẫn biện pháp ngăn ngừa đột quỵ não tái phát

10% người bị đột quỵ não phục hồi gần như hoàn toàn

Theo Hiệp hội Đột quỵ Quốc gia Hoa Kỳ, sau đột quỵ có 10% bệnh nhân phục hồi gần như hoàn toàn; 25% phục hồi với khiếm khuyết nhỏ; 40% chịu di chứng trung bình đến nặng, cần chăm sóc đặc biệt.

Do đó, phục hồi chức năng ngay từ giai đoạn sớm là yếu tố then chốt giúp người bệnh lấy lại khả năng vận động, tư duy và sinh hoạt hàng ngày.

PGS.TS Mai Duy Tôn (đứng giữa) thăm khám cho bệnh nhân đang điều trị tại Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai

Tập luyện thể chất – Chìa khóa phục hồi sau đột quỵ não

Liệu pháp phục hồi chức năng bắt đầu trong bệnh viện ngay giai đoạn cấp, sau khi tình trạng chung của bệnh nhân đã ổn định (thông thường trong vòng 24 đến 48 giờ sau đột quỵ não).

Thời gian nằm viện trung bình trong giai đoạn cấp cho bệnh nhân đột quỵ não là từ 4 ngày (thiếu máu cục bộ) và 7 ngày (chảy máu não). Những người sống sót sau đột quỵ thường được chuyển từ chăm sóc cấp tính đến một cơ sở phục hồi chức năng nội trú, một cơ sở điều dưỡng lành nghề hoặc một bệnh viện chăm sóc sau giai đoạn cấp dài hạn.

Tuy nhiên, PGS.TS Mai Duy Tôn nhấn mạnh, nhà là nơi tốt nhất cho các bệnh nhân đột quỵ não trong tiến trình phục hồi. Bệnh nhân phục hồi sau đột quỵ não nên được đưa về nhà càng sớm càng tốt. Thời gian tốt nhất để phục hồi sau đột quỵ não là trong một vài tháng đầu tiên.

Bệnh nhân sẽ dần ổn định sau 3 đến 6 tháng và một tỷ lệ nhỏ bệnh nhân vẫn có cơ hội phục hồi trong một đến hai năm tiếp theo. Phục hồi sau đột quỵ não là một quá trình cần phải kiên trì và tập luyện liên tục.

Tập thể dục, chơi thể thao hay bất kỳ hoạt động nào đòi hỏi nỗ lực thể chất luôn được khuyến khích. Tuy nhiên, việc luyện tập và cường độ luyện tập ra sao thì mỗi người bệnh nên lắng nghe cơ thể mình.

PGS.TS Mai Duy Tôn chia sẻ, tập thể dục là một phần quan trọng của phục hồi chức năng đột quỵ não. Người bệnh cần dành thời gian khởi động 5 – 10 phút (kể cả khởi động với các bài tập trên giường).

Các môn thể thao phù hợp: Đi bộ ngoài trời hoặc đi bộ trên máy; đạp xe tại chỗ; đi theo đường kẻ vạch có sẵn hoặc đi cầu thang. Tần suất tập luyện tối thiểu 3 lần/tuần (tốt nhất là hầu hết các ngày trong tuần). Về cường độ, nếu tính theo thang điểm 10 thì người bệnh nên tập ở mức độ 4 – 5. Thời gian lý tưởng cho mỗi lần luyện tập là 20 – 30 phút.

Chế độ dinh dưỡng khoa học giúp ngăn ngừa đột quỵ não tái phát

Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa và cholesterol có thể làm tăng mức cholesterol trong máu. Chế độ ăn nhiều muối có thể góp phần làm tăng huyết áp. Chế độ ăn nhiều calo có thể góp phần gây béo phì. Vì vậy, thói quen sử dụng thực phẩm lành mạnh có thể giúp bạn giảm các yếu tố nguy cơ đột quỵ não.

Hiệp hội Tim mạch và Đột quỵ não Hoa Kỳ đã đưa ra khuyến nghị cho chế độ ăn kiêng như sau:

– Tăng cường rau xanh, trái cây và thực phẩm nguyên hạt.

– Ăn cá ít nhất 2 lần/tuần (ưu tiên cá giàu omega-3 như cá hồi, cá ngừ).

– Giảm thịt đỏ, ưu tiên thịt gia cầm, thịt nạc.

– Hạn chế muối, chỉ nên tiêu thụ dưới 140mg natri mỗi khẩu phần.

– Tránh thực phẩm chế biến sẵn và đồ uống có đường.

– Kiểm soát rượu bia, không quá 100ml rượu vang hoặc 30ml rượu mạnh/ngày.

Hoạt động tình dục sau đột quỵ não – Khi nào phù hợp?

Theo các chuyên gia y tế, bệnh nhân được khuyến khích nối lại hoạt động tình dục sau đột quỵ não. Tuy nhiên, một số bệnh nhân cần mất một thời gian để lấy lại ham muốn tình dục. Một số khác cảm thấy ảnh hưởng của đột quỵ não (Ví dụ như tê liệt chân tay hoặc cứng khớp) có thể gây khó khăn trong hoạt động âu yếm với bạn tình.

Những vấn đề này có thể được khắc phục với sự giúp đỡ và tư vấn của bác sĩ chuyên khoa. Một số nam giới gặp vấn đề trong việc duy trì sự cương cứng do ảnh hưởng của đột quỵ não bởi các nguyên nhân thứ phát như tiểu đường, hút thuốc hoặc tác dụng phụ của một số thuốc được sử dụng để giảm nguy cơ tái phát đột quỵ não (ví dụ như thuốc hạ huyết áp).

Khi nào bệnh nhân đột quỵ não có thể quay lại làm việc?

Liên quan đến vấn đề khi nào có thể trở lại làm việc, PGS.TS Mai Duy Tôn khuyến cáo, sau đột quỵ não, người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi và gặp khó khăn trong việc tập trung hay thực hiện các hoạt động thể chất. Người bệnh nên bắt đầu trở lại với công việc bằng việc làm bán thời gian, sau đó xem xét hiệu quả công việc để quyết định.

Người bệnh chính là người đánh giá tốt nhất về việc có nên quay lại làm việc hay không, trừ khi họ bị suy giảm nhận thức và tàn tật nặng.