Tỷ lệ sa sút trí tuệ tăng gấp đôi sau mỗi 20 năm

Dấu hiệu nhận biết bệnh Alzheimer

Theo TS.BS Nguyễn Thị Phương Mai – Trưởng phòng Sức khoẻ Tâm thần người cao tuổi và Y học giấc ngủ, Viện Sức khỏe Tâm thần – Bệnh viện Bạch Mai, Alzheimer là bệnh lý tâm thần phổ biến ở người cao tuổi, đây là nguyên nhân hàng đầu gây sa sút trí tuệ – hậu quả của quá trình thoái hóa dẫn đến chết tế bào thần kinh.

Theo thống kê của WHO, năm 2020 ước tính có khoảng 55 triệu người trên toàn thế giới bị sa sút trí tuệ, với gần 10 triệu ca mắc mới mỗi năm, trong đó Alzheimer chiếm 60-70% các trường hợp. Đáng nói, số người mắc sa sút trí tuệ tăng gấp đôi sau mỗi 20 năm, lên 82 triệu năm 2030 và 152 triệu năm 2050.

Tại Viêt Nam, dân số hiện đang già hóa, thống kê cho thấy có khoảng 500.000 người trên 60 tuổi mắc sa sút trí tuệ, chiếm 5% dân số ở độ tuổi này. Sa sút trí tuệ là nguyên nhân tử vong đứng thứ 7 và là nguyên nhân gây ra tình trạng khuyết tật và phụ thuộc hàng đầu ở người cao tuổi.

Theo BS Phương Mai, bệnh Alzheimer thường khởi phát âm thầm, khiến nhiều người không nhận ra mình đang mắc phải, hoặc nhầm lẫn những dấu hiệu quên nhớ với quá trình lão hóa tự nhiên.

TS.BS Nguyễn Thị Phương Mai – Trưởng phòng Sức khoẻ Tâm thần

Qua đó, bác sĩ chỉ ra một số dấu hiệu nhận biết sớm Alzheimer như sau:

– Suy giảm trí nhớ: khó khăn trong việc nhớ các sự kiện gần đây, quên những việc vừa làm, hỏi đi hỏi lại cùng một thông tin, quên các từ ngữ hoặc tên gọi quen thuộc, quên vị trí để chìa khóa, mắt kính hoặc các vật dụng thường ngày khác, quên tắt bếp khi nấu ăn…

– Giảm tiếp thu thêm thông tin mới

– Giảm sự tập trung, chú ý

– Giảm khả năng lập kế hoạch

– Giảm vốn từ, giảm sự lưu loát khi nói và viết…

Với những người có bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì, rối loạn lipid máu, bệnh lý mạch máu não hay nghiện rượu, hút thuốc, lười vận động sẽ tăng nguy cơ bị Alzheimer. Ngoài ra, bệnh Alzheimer cũng có liên quan đến yếu tố gen, tuổi tác và giới tính. Theo đó, tuổi càng cao nguy cơ mắc bệnh càng lớn, hay phụ nữ có nguy cơ mắc Alzheimer cao hơn nam giới.

Một vấn đề phải lưu ý là những người cô đơn, cô lập xã hội ví dụ như cách ly trong đại dịch COVID-19, không tham gia vào các hoạt động xã hội, ít tương tác giữa các cá nhân có thể tăng nguy cơ phát triển sa sút trí tuệ.

TS.BS Nguyễn Thị Phương Mai khuyến khích mọi người tích cực tham gia vào các hoạt động xã hội, duy trì mối quan hệ với gia đình bạn bè, tăng sự tương tác giữa các cá nhân trong gia đình và ngoài xã hội giúp giảm nguy cơ phát triển sa sút trí tuệ.

Ngoài tham gia vào hoạt động xã hội, việc quản lý bệnh nền, bổ sung dinh dưỡng đầy đủ, không dùng chất kích thích cũng giúp dự phòng sa sút trí tuệ. Khi bản thân hoặc người thân đang cảm thấy khó khăn khi ghi nhớ hoặc nhận thấy các thay đổi khác về khả năng nhận thức, tốt nhất đừng bỏ qua các triệu chứng đó, nên sớm đến khám và tư vấn các bác sĩ chuyên khoa tâm thần.

Nguồn: Bệnh viện Bạch Mai