Dùng đồ uống có đường gây hệ lụy về tim mạch, đột quỵ

Điển hình là tình trạng thừa cân, béo phì và các rối loạn chuyển hóa cả ở người trưởng thành và trẻ em, làm gia tăng tỷ lệ mắc bệnh đái tháo đường type 2, tăng huyết áp cũng như các biến chứng về bệnh tim mạch, đột quỵ, tử vong và các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa, bệnh răng miệng…

Ở Việt Nam, việc tiêu thụ đồ uống có đường đã tăng nhanh trong những năm gần đây. Theo số liệu của Euromonitor 2023, tổng tiêu thụ đồ uống có đường đã tăng nhanh từ 1,59 tỷ lít năm 2009 lên 6,67 tỷ lít năm 2023 (tăng 420%). Tiêu thụ tính trên đầu người cũng tăng nhanh tương ứng, từ mức 18 lít/người năm 2009, lên 66 lít/người năm 2023 (tăng 350%).

Theo Cục Y tế Dự phòng, trung bình một người Việt Nam tiêu thụ khoảng 46,5g đường tự do/ngày, gần bằng mức giới hạn tối đa (50g/ngày) theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và cao gần gấp đôi so với ngưỡng đường có lợi cho sức khỏe là <25g/ngày (cho một người trưởng thành có khẩu phần 2000 Kcal/ngày).

Theo PGS.TS Trương Tuyết Mai – Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng, đồ uống có đường cũng là nguyên nhân của ít nhất 9 nhóm bệnh: nguy cơ thừa cân béo phì, tiểu đường type 2, hội chứng rối loạn chuyển hóa, tim mạch, tiết niệu, tiêu hóa, ung thư đường tiêu hóa, sa sút trí tuệ…

Tiêu thụ đồ uống có đường/ nước giải khát có đường gây ra những tác động nặng nề lên nền kinh tế, không chỉ ở cấp quốc gia mà còn ảnh hưởng đến nhiều nhóm đối tượng khác nhau.

Theo các nghiên cứu của WHO, tiêu thụ nhiều và thường xuyên đồ uống có đường/ nước giải khát có đường là một nguyên nhân gây thừa cân, béo phì. Đường dạng lỏng trong đồ uống có đường được dung nạp một cách nhanh chóng khiến cơ thể không kịp ghi nhận lượng calo vừa nạp vào và gửi tín hiệu no đến não bộ, vì vậy, cơ thể sẽ tiếp tục nạp năng lượng vào một cách không kiểm soát.

Đáng chú ý, đồ uống có đường/ nước giải khát cũng khiến gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Nam giới uống 354ml đồ uống có đường/ngày có nguy cơ bị mạch vành hoặc tử vong do bệnh mạch vành >20%. Nữ giới uống 708ml đồ uống có đường mỗi ngày có nguy cơ bị bệnh mạch vành hoặc tử vong do bệnh mạch vành cao >40%.

Bên cạnh đó, việc tiêu thụ nhiều và thường xuyên đồ uống có đường/ nước giải khát có nguy cơ bị tăng huyết áp > 1,36 lần; gia tăng nguy cơ mắc bệnh gút ở cả nam và nữ. Cụ thể, phụ nữ uống một lon đồ uống có đường mỗi ngày có nguy cơ mắc bệnh gút >75%. Nam giới uống 1 lon đồ uống có đường mỗi ngày có nguy cơ mắc bệnh gút >1,45 lần, và uống >1 lon mỗi ngày có nguy cơ >1,85 lần.

Một số nhóm nước giải khát được tiêu thụ mạnh, tăng trưởng hơn nhiều so với những năm trước đó như nước có ga, nước tăng lực, nước uống thể thao, trà pha sẵn,… tỉ lệ thuận với đó là số lượng trẻ em thừa cân béo phì tại Việt Nam tăng cao hơn so với các nước trong khu vực.