TPHCM: Thanh niên 35 tuổi bị đột quỵ sau khi giác hơi chữa đau lưng, đau vai gáy tại nhà

Cụ thể, nam bệnh nhân N.V.S. (35 tuổi, TPHCM) có tiền sử khỏe mạnh, đột nhiên bị ngất xỉu, mất hoàn toàn ý thức và liệt nửa người phải. Bệnh nhân được gia đình đưa đến Bệnh viện Quân y 175 cấp cứu trong tình trạng ý thức lơ mơ, mất ngôn ngữ toàn bộ, liệt hoàn toàn nửa người phải, trên da vùng cổ bên trái vẫn in hằn dấu tích dụng cụ giác hơi.

Ngay lập tức, bệnh viện kích hoạt quy trình báo động đột quỵ (code stroke). Khẩn trương thăm khám lâm sàng và cận lâm sàng, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị đột quỵ nhồi máu não bán cầu trái giờ thứ 2 do tắc động mạch cảnh trong trái và động mạch não giữa trái bởi huyết khối.

Ê kíp BS Bệnh viện Quân y 175 cấp cứu bệnh nhân giác hơi không an toàn tại nhà dẫn đến đột quỵ nguy kịch. Ảnh: BVCC.

Sau gần 1 giờ can thiệp, các mạch máu bị tổn thương được khơi thông và sửa chữa, não được tái tưới máu. Ngay sau can thiệp, bệnh nhân tiếp tục được săn sóc điều trị nội khoa tích cực tại Khoa Nội thần kinh. Chưa đầy 48 giờ, bệnh nhân hồi phục hoàn toàn ý thức và sức cơ.

Theo các bác sĩ, nguyên nhân gây đột quỵ ở bệnh nhân N.V.S. là do bóc tách động mạch cảnh trong, đây là một biến chứng hiếm gặp nhưng nguy hiểm của giác hơi. Bệnh nhân có thói quen nhờ người chị ruột làm giác hơi tại nhà mỗi khi đau lưng, đau vai gáy. Lần thực hiện gần nhất là buổi chiều hôm trước ngày bị đột quỵ, dấu tích dụng cụ giác hơi vẫn còn in hằn trên da vùng cổ bên trái của bệnh nhân khi nhập viện.

Hai động mạch cảnh trong, một bên phải và một bên trái, là các động mạch quan trọng dẫn máu từ tim lên não. Do vị trí nông, dễ bị tác động từ bên ngoài, động mạch cảnh trong có thể bị tổn thương dẫn đến bóc tách và đột quỵ. Bóc tách động mạch cảnh trong tuy là nguyên nhân hiếm gặp của nhồi máu não trong dân số chung nhưng lại là nguyên nhân hàng đầu của nhồi máu não ở người trẻ dưới 40 tuổi.

Hình chụp CT của bệnh nhân S. Ảnh: BVCC.

Diễn biến đến đột quỵ ở bệnh nhân sau bóc tách động mạch cảnh trong do chấn thương rất khó đoán định, có thể xảy ra sớm hoặc vài ngày, thậm chí vài tuần sau mà không có triệu chứng cảnh báo. Nhìn chung, đột quỵ do bóc tách động mạch cảnh trong sau chấn thương thường là dạng đột quỵ nặng, tử vong theo một số nghiên cứu lên đến 40% nếu không được kịp thời điều trị.

Nguyên lý của liệu pháp giác hơi là tạo áp suất âm trong những chiếc cốc chuyên dụng gắn trên da để sinh lực hút, lực hút có thể rất mạnh tùy theo kỹ năng hoặc mong muốn của người điều trị và người được điều trị, vì vậy được khuyến cáo tránh đặt trên những vùng cơ thể có da và cơ mỏng, mạch máu đi nông nhằm tránh nguy cơ gây sang chấn mạch máu. Ở bệnh nhân này, khuyến cáo về an toàn trị liệu nêu trên đã không được tuân thủ, hậu quả nghiêm trọng đối với mạch máu đã xảy ra.

Theo TS.BS Tạ Vương Khoa – Trưởng ê kíp can thiệp mạch đơn vị can thiệp thần kinh, Khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện Quân y 175,  những rủi ro, tai nạn đôi khi chẳng phải ở đâu xa xôi mà đang rình rập ngay bên cạnh chúng ta trong đời sống sinh hoạt thường nhật. Chúng tôi đã từng tiếp nhận những trường hợp đột quỵ, bao gồm các trường hợp đột quỵ nguy kịch, do chấn thương gây bóc tách động mạch vùng cổ, cả động mạch cảnh trong lẫn động mạch đốt sống, sau động tác “bẻ cổ” của người thợ hớt tóc, người nhân viên massage… cho khách hàng của mình, hoặc đơn giản chỉ là sau các động tác xoay lắc, gập ưỡn cổ quá mức của chính người bệnh.

Do vậy, BS Khoa khuyến cáo, mỗi người dân cần biết tự trang bị kiến thức và nâng cao ý thức tự bảo vệ mình, bảo vệ sức khỏe và tính mạng của chính mình.