Rủi ro về đột quỵ nếu bị chấn thương vùng đầu

1. Chấn thương đầu thường xảy ra trong trường hợp nào?

Chấn thương đầu thường xảy ra sau các tác động vật lý mạnh vào vùng đầu, hậu quả của tai nạn giao thông khiến đầu bị va đập, chấn thương do té, ngã, va chạm,…

2. Chấn thương đầu có thể gây đột quỵ?

Theo một nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc trường Đại học Y khoa Đài Bắc (Đài Loan), họ đã tiến hành phân tích dữ liệu sức khỏe của hơn 23.000 bệnh nhân chấn thương não từ năm 2001 – 2003 và so sánh với hơn 69.000 người không bị chấn thương não.

Kết quả cho thấy nguy cơ đột quỵ tăng cao gấp 10 lần trong ba tháng đầu ở nhóm bệnh nhân bị chấn thương và giảm xuống sau một năm, nhưng vẫn cao gấp 5 lần so với những người không bị chấn thương não.

Các nhà khoa học cũng đưa ra giả thiết có thể chấn thương não làm tổn thương các mạch máu trong não, ảnh hưởng đến khả năng cung cấp máu cho não và cuối cùng dẫn đến đột quỵ.

Tăng đột quỵ xuất huyết: Có một mối liên quan giữa chấn thương đầu và việc tăng tỷ lệ đột quỵ xuất huyết trong những năm tiếp theo.

Đột quỵ xuất huyết là các đợt chảy máu trong não, có thể là do một khiếm khuyết trong mạch máu hoặc huyết áp cao nghiêm trọng. Một cơn đột quỵ xuất huyết gây kích ứng não trong khu vực chảy máu, cũng như những thay đổi xấu trong huyết áp và đường kính mạch máu, có thể gây tổn thương nhiều hơn nữa.

Đột quỵ xuất huyết tiến triển nhanh chóng và có thể gây hại nghiêm trọng.

Tăng đột quỵ thiếu máu cục bộ: Đột quỵ thiếu máu cục bộ là đột quỵ do tắc nghẽn mạch máu trong não, làm giảm lượng máu cung cấp cho vùng não. Các nghiên cứu cho thấy, có sự gia tăng đột quỵ thiếu máu cục bộ trong những năm sau chấn thương đầu.

Xem thêm: Theo dõi nhật ký cơn đau đầu để điều trị hiệu quả

3. Điều trị chấn thương đầu bằng phương pháp nào?

Việc điều trị chấn thương đầu phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng. Chấn thương nhẹ thường không cần điều trị, nhưng điều quan trọng là nhận biết các dấu hiệu cần được chăm sóc y tế.

Theo đó, một số dấu hiệu thường gặp ở người bị chấn thương đầu, cần được chăm sóc y tế như: Mất ý thức từ vài phút đến hàng giờ liền; đau đầu dai dẳng, cơn đau ngày một dữ dội hơn; nôn hoặc buồn nôn lặp đi lặp lại; co giật hoặc động kinh, một hoặc cả hai mắt giãn to, chảy dịch mũi hoặc tai, hôn mê sau khi ngủ; yếu hoặc tê tay, chân…

Khi bị chấn thương, trong trường hợp chảy máu, cố gắng cầm máu bằng vải sạch, cho bệnh nhân cúi người về phía trước hoặc nghiêng đầu sang một bên nếu bệnh nhân nôn. Cần chắc chắn rằng, bệnh nhân không di chuyển đầu và cổ sau khi bị thương và giữ nó ổn định. Trong 48 giờ đầu sau khi bị thương, bạn nên nhờ ai đó bên cạnh gọi y tế hỗ trợ. Nếu vết thương nghiêm trọng, hãy gọi cấp cứu ngay lập tức.

4. Làm thế nào để phòng ngừa đột quỵ do chấn thương đầu?

Bên cạnh các nghiên cứu chứng minh tỷ lệ đột quỵ tăng cao sau chấn thương đầu, một số nghiên cứu còn chỉ ra khả năng phục hồi sau đột quỵ ở những người từng bị chấn thương đầu khó khăn hơn so người không mắc vấn đề này. Bởi vì chấn thương đầu gây tổn thương não và giảm “dự trữ” của não. Đây là một trong những lý do khiến việc hồi phục sau cơn đột quỵ xảy ra sau chấn thương đầu trở nên khó khăn hơn.

Phòng ngừa chấn thương đầu là cách để bảo vệ bạn chống lại cơn đột quỵ trong tương lai. Để ngăn ngừa chấn thương đầu, các chuyên gia khuyến cáo, mọi người nên thắt dây an toàn khi đi xe ô tô, đội mũ bảo hiểm và mũ đội đầu thích hợp cho các hoạt động thể thao và mạo hiểm. Một biện pháp an toàn có giá trị khác để ngăn ngừa chấn thương đầu là tránh rượu, ma túy. Vì các chất này làm thay đổi nhận thức và khả năng phán đoán khi làm việc cũng như lái xe…

Xem thêm: Cà phê và những rủi ro đột quỵ mà bạn chưa biết

Thực tế, chấn thương đầu có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ nhưng nó không đúng hoàn toàn. Một số trường hợp khi bị chấn thương đầu, khả năng thực sự bị đột quỵ vẫn tương đối thấp. Theo các chuyên gia, để ngăn ngừa đột quỵ sau chấn thương đầu, mọi người có thể thực hiện 5 giải pháp sau.

Nhận biết các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ: cách đầu tiên và tốt để ngăn ngừa thiệt hại nặng nề do đột quỵ là nhận biết các dấu hiệu cảnh báo. Điều trị càng sớm thì khả năng khỏi bệnh càng cao.

Giảm lượng natri hấp thụ và theo dõi huyết áp: huyết áp cao là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến đột quỵ. Trong khi đó, chấn thương đầu gây ra huyết áp cao, làm tăng nguy cơ đột quỵ. Vì thế, người bị chấn thương đầu nên giảm lượng natri và ăn nhiều kali hơn để giảm huyết áp. Kali giúp giảm bớt ảnh hưởng của muối trong cơ thể và giảm căng thẳng trong mạch máu, một số thực phẩm tự nhiên có nhiều kali như chuối, bơ, khoai lang, cà chua, sữa ít béo…

Tập thể dục thường xuyên: tập thể dục đủ để đổ mồ hôi vài lần một tuần có thể làm giảm nguy cơ đột quỵ. Tập thể dục cũng giúp giảm huyết áp gián tiếp làm giảm nguy cơ đột quỵ. Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến cáo mọi người nên tập các hoạt động thể chất vừa phải ít nhất 40 phút, từ 3-4 lần mỗi tuần.

Giảm căng thẳng: quá trình phục hồi chấn thương đầu có thể gây căng thẳng, trong khi căng thẳng mạn tính lại là yếu tố làm tăng nguy cơ đột quỵ gấp 4 lần bình thường. Đây là lý do tại sao việc tìm cách kiểm soát căng thẳng sau chấn thương đầu là rất quan trọng.

Uống vitamin: một số chất dinh dưỡng có thể giúp ngăn ngừa đột quỵ. Vitamin có nhiều trong thực phẩm. Các loại vitamin tốt để ngăn ngừa đột quỵ sau chấn thương đầu bao gồm vitamin B3, B12, axit béo omega 3 (dầu cá)…. Trước khi bắt đầu dùng bất kỳ loại vitamin mới nào, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ để đảm bảo rằng không có gì tương tác với các loại thuốc đang dùng.

Tóm lại, điều tốt nhất là cẩn trọng trong mọi hoạt động để tránh những chấn thương không may xảy đến, bảo vệ sức khỏe, sinh hoạt và xây dựng chế độ ăn uống khoa học để phòng ngừa đột quỵ.

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BS Trịnh Ngọc Bình

Phó ban AloBacsi Cộng đồng