Mối liên hệ giữa tiểu đường và đột quỵ

Theo Medical News Today, đột quỵ xảy ra khi nguồn máu cung cấp cho não bị gián đoạn. Đa số trường hợp đột quỵ xảy ra do cục máu đông xuất hiện tại vùng mạch máu não hoặc cổ.

Theo thời gian, đường huyết cao có thể gây tổn hại mạch máu và hệ thần kinh. Người bị tiểu đường lâu năm sẽ có mức độ đường huyết cao khi họ không kiểm soát được bệnh tiểu đường. Vì vậy, bệnh nhân tiểu đường có thể bị đột quỵ.

Bệnh tiểu đường cũng có mối liên hệ với cao huyết áp và béo phì. Đây là 2 thủ phạm gây bệnh tim mạch và đột quỵ.

Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) ghi nhận 16% bệnh nhân 65 tuổi bị tiểu đường tử vong do đột quỵ và 68% chết do bệnh tim mạch.

Hiệp hội Tim mạch Mỹ xem tiểu đường là một trong 7 yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát được để phòng tránh bệnh tim mạch. Ngoài ra, béo phì, cao huyết áp, chế độ dinh dưỡng lành mạnh và hút thuốc cũng là yếu tố gây đột quỵ.

Hình minh họa

3 dạng đột quỵ

Đột quỵ thiếu máu não xảy ra khi cục huyết khối cản trở sự lưu thông của dòng máu lên não. Đột quỵ xuất huyết não xảy ra khi mạch máu bị vỡ hoặc mạch máu yếu bị rò rỉ. Cơn thiếu máu não thoáng qua còn gọi là đột quỵ nhẹ. Tình trạng này diễn ra khi cục huyết khối xuất hiện tại vùng não hoặc dòng máu không được cung cấp đủ cho não trong khoảng thời gian ngắn.

Triệu chứng và dấu hiệu cảnh báo

Tê yếu một bên mặt có thể là triệu chứng của đột quỵ.

Triệu chứng đột quỵ có thể xảy ra bất ngờ. các chuyên gia y tế khuyến cáo mọi người nhận biết đột quỵ thông qua dấu hiệu F.A.S.T và cần hành động ngay.

Dấu hiệu nhận biết đột quỵ F.A.S.T 

F (Face): mặt bị méo một bên

A (Arm): tê yếu tay chân

S (Speech): nói khó, nói ngọng

T (Time): cần gọi tổng đài cấp cứu 115 ngay lập tức

Bên cạnh quy tắc FAST, các triệu chứng khác của đột quỵ  như: tê yếu một bên cơ thể hay mặt, đau đầu dữ dội, khó đi lại và bệnh nhân mất khả năng giữ thăng bằng cơ thể, bị mất khả năng nhận thức, gặp vấn đề về thị lực.

Các triệu chứng nêu trên có thể xảy ra đột ngột và khiến bệnh tình trở nên nghiêm trọng.

Một số triệu chứng đột quỵ có thể khác nhau ở cả nam lẫn nữ.

Yếu tố gây đột quỵ

Bên cạnh tiểu đường, một số bệnh nền có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ như: cao huyết áp, béo phì, cholesterol cao, có tiền sử bệnh tim mạch, từng bị cơn thiếu máu não thoáng qua, bệnh hồng cầu lưỡi liềm, rối loạn chảy máu, trầm cảm.

Theo Trung tâm CDC, đột quỵ xảy ra nhiều ở nhóm người cao tuổi, nguy cơ đột quỵ cao gấp đôi sau 10 năm, khi họ đã trải qua tuổi 55; nam giới dễ bị đột quỵ hơn nữ giới mặc dù phụ nữ dễ tử vong do đột quỵ; nhóm người từng có người thân với tiền sử đột quỵ

Hơn nữa, lối sống không lành mạnh cũng là thủ phạm gây đột quỵ chẳng hạn như hút thuốc, uống quá nhiều rượu bia hoặc lạm dụng thuốc kích thích và ít vận động.

Xem thêm: Mối liên quan giữa đột quỵ và bệnh tiểu đường

Phòng ngừa đột quỵ

Một số người cần phải uống thuốc để giảm nguy cơ đột quỵ. Một số nhóm khác cần theo dõi tình trạng tiểu đường, giữ cho hệ tim mạch được khỏe mạnh và có lối sống lành mạnh để giảm nguy cơ đột quỵ.

Bệnh nhân tiểu đường cần kiểm soát mức độ đường huyết bằng cách chú trọng đến chế độ dinh dưỡng và tuân thủ các giải pháp khác để giảm nguy cơ tăng đường huyết.

Hiệp hội Tiểu đường Mỹ khuyên bệnh nhân tiểu đường cần có chế độ dinh dưỡng hợp lý. Để có chế độ ăn uống lành mạnh giảm nguy cơ tiểu đường, họ nên gặp bác sĩ để được tư vấn và kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn.

Một số cách giảm nguy cơ đột quỵ như tập thể dục thường xuyên trong 2 giờ 30 phút. Chúng ta có thể tập bài tập cường độ vừa phải mỗi tuần, trong đó có đi bộ tại chỗ. Xây dựng chế độ ăn nhiều rau củ và hạn chế thực phẩm có hàm lượng cholesterol xấu, loại rau giúp giảm nguy cơ tiểu đường: cải chân vịt (rau bó xôi), cải xoăn và cải xanh; từ giã thói quen hút thuốc; sử dụng rượu bia vừa phải; duy trì hàm lượng cholesterol tốt; có cân nặng phù hợp và lành mạnh; khắc phục tình trạng tăng huyết áp.

Kế hoạch phục hồi

Bệnh nhân đột quỵ có thể mất khả năng giữ cơ thể được thăng bằng.

Quá trình phục hồi sẽ khác nhau ở từng bệnh nhân đột quỵ. Một số người có thể phục hồi hoàn toàn chỉ trong vài tuần. Tuy nhiên, một số bệnh nhân phải mất nhiều năm mới phục hồi hoàn toàn và số khác có thể bị tàn phế cả đời.

Phương pháp điều trị hiệu quả của bác sĩ sẽ tác động đến khả năng và tốc độ phục hồi của bệnh nhân đột quỵ. Khi bệnh nhân đột quỵ được điều trị trong thời gian vàng, kết quả sẽ tốt đẹp và khả thi.

Phương pháp điều trị đột quỵ có thể khác nhau theo từng dạng đột quỵ, bao gồm: tiêm thuốc tiêu sợi huyết, can thiệp nội mạch để loại bỏ huyết khối, phẫu thuật để đặt stent, phẫu thuật mạch máu

Sau khi đột quỵ, bệnh nhân có thể bị tê yếu hay liệt một bên cơ thể, khó giao tiếp hoặc hiểu được lời mình lẫn người khác nói, không thể bày tỏ cảm xúc, mất khả năng giữ thăng bằng thân thể, khó kiểm soát bàng quang hay ruột, gặp vấn đề về nhai nuốt, trầm cảm.

Bệnh nhân cần phải dành giờ tập vật lý trị liệu để phục hồi, các bài tập bao gồm: tập vật lý trị liệu giúp bệnh nhân có dáng đi thăng bằng; trị liệu nghề nghiệp giúp người bệnh làm được việc mình muốn dễ dàng hơn; trị liệu ngôn ngữ cho phép người bệnh học lại kỹ năng nói và hiểu được lời nói cũng như cách giao tiếp từ người khác.

Trọng Dy (dịch) – benhdotquy.net

Nguồn: Medical News Today