Vì sao nhiều người trẻ tuổi bị đột quỵ?

Nhiều người thường nghĩ đột quỵ chỉ xuất hiện ở những người từ 60, 65 tuổi trở lên. Tuy nhiên, hiện nay, căn bệnh này đang ngày càng trẻ hóa. Theo Hội đột quỵ thế giới 2022, mỗi năm thế giới có hơn 12,2 triệu ca đột quỵ não mới, trong đó hơn 16% xảy ra ở người trẻ 15-49 tuổi. Về con số tử vong, mỗi năm có tới 6,5 triệu ca với hơn 6% trong số đó là người người trẻ.

Theo các thống kê của Bộ Y tế Việt Nam, tỷ lệ người trẻ và người trung niên bị đột quỵ chiếm đến 1/3 trong tổng số các trường hợp đột quỵ. Tỷ lệ đột quỵ ở người trẻ tuổi cũng đang tăng ở mức 2% mỗi năm, với số người bệnh là nam giới cao gấp 4 lần nữ giới.

Nguyên nhân dẫn đến nhiều người trẻ bị đột quỵ là do các yếu tố nguy cơ gần giống ở người trung niên và cao tuổi, nhất là mắc các bệnh lý nền sớm. Trong đó, điển hình là những bệnh như tăng huyết áp, tiểu đường, thừa cân, béo phì, bệnh tim mạch, cao cholesterol trong máu, dị dạng mạch máu, u não…

Bệnh lý dị dạng mạch máu não: Đây là một nguyên nhân hàng đầu gây nên đột quỵ ở người trẻ tuổi. Sự phát triển bất thường của mạch máu não sẽ gây nên những túi phình dẫn đến đột quỵ xuất huyết não hoặc mạch máu có thể bị bóc tách gây hẹp – hay gọi là đột quỵ nhồi máu não.

Hút thuốc lá thường xuyên: Theo thống kê, có khoảng 50% người bị đột quỵ trẻ tuổi có sử dụng thuốc lá thường xuyên hoặc những người hút thuốc lá thụ động. Trong điếu thuốc lá có chứa khoảng 7.000 chất độc hóa học, các chất độc này được vận chuyển vào máu sau khi hấp thu vào phổi, từ đó phá hủy các tế bào trong cơ thể, tăng nguy cơ vữa xơ, tổn thương mạch máu não.

Rối loạn chuyển hóa mỡ máu: Người trẻ tuổi, thường có thói quen lựa chọn các thức ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn,… điều này sẽ làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý mạch máu.

Bệnh béo phì, ít vận động: Khoảng 10% người trẻ tuổi bị đột quỵ có thừa cân (chỉ số khối cơ thể BMI >30), ngoài ra các chỉ số tại vòng bụng, hông còn có mối liên quan chặt chẽ hơn đến nguy cơ đột quỵ.

Đái tháo đường và tăng huyết áp: 30% đột quỵ ở người trẻ tuổi là do đái tháo đường và bệnh tăng huyết áp là khoảng 10%. Do thói quen ăn uống không lành mạnh, ô nhiễm môi trường khiến độ tuổi mắc đái tháo đường càng trẻ.

Sử dụng các chất kích thích: Các chất kích thích như rượu bia, đặc biệt các loại rượu nặng có liên quan chặt chẽ đến sự gia tăng chảy máu não.

Để giảm thiểu nguy cơ đột quỵ, mỗi người cần ổn định cân nặng, vận động thường xuyên, tránh thức khuya, duy trì giấc ngủ khoa học, tránh rượu bia, thuốc lá… Nếu mắc các bệnh lý nền cần đi khám để được điều trị, kiểm soát bệnh ổn định. Hạn chế các yếu tố đi kèm có thể làm tăng nguy cơ xảy ra tai biến như tắm khuya, thay đổi nhiệt độ cơ thể đột ngột, thức khuya.

Người bệnh cần chủ động đi tầm soát đột quỵ. Theo đó, bạn sẽ được khám sàng lọc, hỏi về tiền sử bệnh và thực hiện các chỉ định cận lâm sàng cần thiết. Ví dụ, chụp MRI 3 Tesla hay CT 768 lát cắt cho phép bác sĩ khảo sát, quan sát rõ mạch máu bị chít hẹp, tắc nghẽn, cục máu đông, huyết khối tĩnh mạch, túi phình mạch máu, các dị dạng mạch máu, u não…

Nếu không may bị đột quỵ, cấp cứu kịp thời trong “Giờ vàng” rất quan trọng giúp tăng khả năng cứu sống và phục hồi. “Giờ vàng” trong cấp cứu đột quỵ là từ 4,5-6 giờ đầu kể từ khi đột quỵ khởi phát.

benhdotquy.net