Nguy cơ đột quỵ tăng gấp 4 lần chỉ sau vài giờ dùng chất gây nghiện

Vừa qua, Bệnh viện Nhân Dân 115 tiếp nhận trường hợp một người đàn ông 30 tuổi, lơ mơ, liệt nửa người, mất chức năng ngôn ngữ, bác sĩ chẩn đoán đột quỵ nghi do chất gây nghiện amphetamine.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng, Trưởng khoa Bệnh lý mạch máu não, Bệnh viện Nhân dân 115, kết quả CTA (chụp cắt lớp mạch máu) của bệnh nhân cho thấy nhồi máu não diện rộng ác tính bán cầu trái, nguy cơ cao tử vong. Người nhà cho biết anh này sử dụng amphetamine – chất có tác dụng kích thích thần kinh trung ương và gây hưng phấn. Xét nghiệm cũng cho kết quả dương tính với amphetamine.

Theo bác sĩ, nếu dùng với liều thấp đến trung bình, amphetamine có tác dụng cải thiện tâm trạng, tăng sự tỉnh táo và tập trung ở người mệt mỏi. Sử dụng liều cao, nó có thể gây rối loạn tâm thần. Ngoài ra, sử dụng amphetamine lâu dài dẫn đến tình trạng loạn thần như hoang tưởng, ảo giác và gây hành vi bạo lực. Chất này được đưa vào cơ thể bằng đường uống, hít và đôi khi tiêm chích.

Theo vị chuyên gia, nhiều nghiên cứu cho thấy mối liên quan rõ rệt giữa amphetamine và đột quỵ. Sử dụng amphetamine sẽ tăng gấp 4 lần nguy cơ đột quỵ, và có thể xảy ra ngay sau vài giờ dùng chất này. Hầu hết người dùng là trẻ.

Cơ chế gây đột quỵ do amphetamine là co thắt mạch máu, làm giảm tưới máu não hoặc tạo các huyết khối thuyên tắc, rối loạn nhịp tim và viêm mạch máu. Chất này có thể làm tăng huyết áp, tăng sinh mạch máu, tạo ra các phình mạch và vỡ phình mạch. Trường hợp trên là lời cảnh tỉnh cho việc sử dụng chất gây nghiện.

Theo báo cáo của World Drug Report 2017, con số người sử dụng thuốc gây nghiện lên đến 255 triệu trên toàn cầu vào năm 2015. Số ca tử vong liên quan đến việc sử dụng thuốc gây nghiện cũng gia tăng đáng kể. Trong số này có 67,5% trường hợp liên quan đến sử dụng amphetamine, 49,7% liên quan cocaine, 29,6% liên quan thuốc giảm đau nhóm opioids và 23% còn lại liên quan đến các thuốc khác.

Theo báo cáo từ nghiên cứu của Đại học Harvard (Mỹ), các nhà khoa học đã phát hiện ra trong 11 loại thuốc giảm cân đang được bán ở thị trường Mỹ, đều có một hợp chất hóa học tên là Amphetamines (thuộc loại chất gây nghiện), hợp chất này có thể dẫn đến bệnh tim, đột quỵ hay thậm chí là đột tử.

Nghiên cứu được công bố trực tuyến trên tạp chí Kiểm tra và phân tích thuốc. Các sản phẩm, được bán dưới cái tên như JetFuel T-300, Fastin-XR và Black Widow đều chứa hóa chất tương tự như chất kích thích, mà có thể gây ra đột quỵ, đau tim hoặc thậm chí tử vong, ông Pieter Cohen, nhà nghiên cứu chính cho biết.

Tại Việt Nam cũng đã có rất nhiều cảnh báo về số lượng thanh thiếu niên sử dụng amphetamine ngày càng gia tăng trong những năm gần đây. Qua nhiều tài liệu đã cho thấy mối liên quan rõ rệt giữa amphetamine và đột quỵ. Nguy cơ mắc đột quỵ tăng gấp 4 lần và có thể xảy ra chỉ sau vài giờ sau khi sử dụng amphetamine. Và rất đáng tiếc, hầu hết các trường hợp xảy ra là những bệnh nhân trẻ. Những ca lâm sàng đầu tiên được báo cáo từ những năm 1980, với cả hai thể nhồi máu não do tắc mạch, và xuất huyết não do vỡ mạch máu.

Với ca bệnh này cũng như thực trạng đáng báo động nêu trên, PGS Nguyễn Huy Thắng cảnh báo mọi người, nhất là giới trẻ, không được sử dụng chất kích thích, chất gây nghiện nêu trên dù chỉ một lần.

“Sử dụng chất gây nghiện cũng là “một loại bệnh” của xã hội. Tuổi trẻ, giáo dục thấp và đói nghèo hoặc ngược lại có thể là chất xúc tác. Hy vọng biến cố lần này sẽ là lời cảnh tỉnh nghiêm khắc cho bệnh nhân trẻ tròn 30 tuổi, mà không chỉ vậy, còn cho tất cả gia đình chúng ta”, PGS Thắng chia sẻ.

Những người đã và đang sử dụng chất gây nghiện nên sớm dừng lại, đến gặp bác sĩ để kiểm tra sức khỏe định kỳ, tầm soát bệnh sớm để tiến hành phòng ngừa và điều trị, tránh gây hậu quả đáng tiếc.

Minh Anh (Tổng hợp)