Bệnh nhân hẹp van 3 lá, hẹp van động mạch phổi đi chơi tết sao cho an toàn?

1. Van 3 lá, van động mạch phổi ở vị trí nào trong tim?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Van tim của con người hoạt động như một cánh cửa, cho phép máu chảy vào và đi ra khỏi tim theo một chiều. Nếu không có van tim, máu sẽ lưu thông hai chiều và tim không thể đẩy máu đi nuôi cơ thể. Có 4 loại van tim chính là: van hai lá, van ba lá, van động mạch chủ, van động mạch phổi, van động mạch chủ. Trong đó: – Van 3 lá: nằm giữa tâm nhĩ phải và tâm thất phải của tim. Van ba lá mở ra cho máu đi một chiều từ nhĩ phải xuống thất phải và đóng lại khi dòng máu được bơm từ thất phải qua van động mạch phổi vào động mạch phổi đưa máu lên phổi để trao đổi oxy. – Van động mạch phổi: nằm giữa tâm thất phải và động mạch phổi. Bình thường van động mạch phổi gồm 3 lá van thanh mảnh đóng mở nhịp nhàng theo hoạt động của tim cho phép dòng máu chạy theo một chiều từ tâm thất phải vào động mạch phổi.

2. Khi bị hẹp 3 lá, van động mạch phổi sẽ dẫn đến nguy cơ gì?

Hẹp van tim là tình trạng van tim không mở hoàn toàn do các lá van cứng hoặc dính nhau. – Hẹp van 3 lá: gây cản trở dòng máu từ tâm nhĩ phải (buồng tim phía trên, bên phải) xuống tâm thất phải (buồng tim phía dưới, bên phải). – Hẹp van động mạch phổi: hạn chế lượng máu từ tâm thất phải tới động mạch phổi. Nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, hẹp van 3 lá, hẹp van động mạch phổi có thể dẫn tới những biến chứng nguy hiểm như: Nhiễm trùng: Người có vấn đề về van tim, chẳng hạn như hẹp phổi, có nguy cơ bị nhiễm trùng do vi khuẩn ở màng trong tim (viêm nội tâm mạc nhiễm trùng) cao hơn so với những người không có vấn đề về van tim. Các vấn đề về hoạt động bơm máu: Khi hẹp van 3 là, hẹp van động mạch phổi tiến triển đến giai đoạn nặng, phần tim bên phải phải hoạt động vất vả hơnđể đẩy máu vào động mạch phổi. Lúc này, nhiệm vụ bơm máu của tâm thất phải nhằm chống lại sự gia tăng áp lực làm cho thành cơ của tâm thất dày lên (phì đại tâm thất phải). Hiện tượng này kéo dài sẽ khiến tim trở nên cứng và dần suy yếu. Suy tim: Nếu tâm thất phải không thể bơm máu hiệu quả, tình trạng suy tim sẽ phát triển, biểu hiện bằng một loạt dấu hiệu của suy tim phải như sưng chân và bụng, mệt mỏi, khó thở… Nhịp tim bất thường (loạn nhịp tim): Biến chứng này thường không nguy hiểm đến tính mạng, trừ khi tình trạng van động mạch phổi bị hẹp ở mức độ nặng. >> Xem thêm: Bệnh hở van tim, khi nào cần điều trị?

3. Khi bị hẹp van 3 lá, hẹp van động mạch phổi, người bệnh thường có những triệu chứng gì?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Hầu hết các trường hợp hẹp van 3 lá, hẹp van động mạch phổi đều là bẩm sinh; nhiều bệnh nhân không có triệu chứng cho đến khi trưởng thành. Triệu chứng do hẹp van 3 lá, hẹp van động mạch phổi gây ra bao gồm: – Phù hai chân, báng bụng – Khó thở, đặc biệt trong tư thế nằm và khi gắng sức – Nhịp tim không đều, tim đập nhanh – Ho ra máu – Đau tức ngực – Da xanh xao – Mệt mỏi không rõ nguyên nhân – Ngất không rõ nguyên nhân

4. Bệnh nhân hẹp van 3 lá, hẹp van động mạch phổi ăn các món truyền thống ngày tết sao cho an toàn?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Bệnh nhân hẹp van 3 lá, hẹp van động mạch phổi nếu không sử dụng thuốc chống đông thì chú ý ăn theo nguyên tắc ít muối, ít mỡ và ít tinh bột. – Bánh chưng, bánh tét nên chọn ăn vào bữa sáng hoặc bữa trưa (khoảng 100g bánh, tức 1/10 cái bánh chưng có trọng lượng 1kg, bỏ bớt phần nhân bánh nhiều thịt mỡ), nên tránh các loại thực phẩm giàu năng lượng như các món ăn chiên, quay, thịt đông, măng hầm chân giò, giò xào… – Hạn chế tối đa các món ăn chế biến sẵn có nhiều muối, bột ngọt như: giò lụa, giò thủ, lạp xưởng, khô bò, khô mực, tôm khô, dưa muối, dưa món, củ cải ngâm nước mắm, kim chi… Bệnh nhân suy tim cần ăn lạt, giảm muối (giảm natri), ở bệnh nhân suy tim độ II và III theo NYHA, trong khi chế biến thức ăn chỉ nên cho khoảng 2 – 3g muối/ngày, không quá 4g muối. Còn suy tim độ IV thì cần giảm muối chặt chẽ không quá 2g/ ngày, có khi phải ăn lạt hoàn toàn. – Hạn chế thức uống có cồn: rượu, bia. Có thể uống ít rượu vang đỏ vào bữa ăn, dưới 60ml/ ngày. – Uống hạn chế các thức uống có cồn có gas và cafe và trà đặc, thay bằng các nước ép trái cây. – Ăn nhiều trái cây tươi: chuối, đu đủ, dưa hấu, cam, quýt, nho, táo, lê, bưởi, thanh long,… – Bệnh nhân có đái tháo đường thì nên tuân thủ chế độ ăn đặc thù của bệnh theo hướng dẫn của bác sĩ.

Lưu ý dành cho bệnh nhân uống thuốc chống đông kháng vitamin K

Với những bệnh nhân uống thuốc chống đông kháng vitamin K cần phải đặc biệt chú ý đến chế độ ăn, bởi vì hiện quả của thuốc dao động rất nhiều với thực phẩm ăn vào. Các thuốc chống đông máu kháng vitamin K ngăn chặn gián tiếp chu trình đông máu bằng cách cạnh tranh với vitamin K, làm giảm lượng vitamin K trong cơ thể. Từ đó ngăn cản quá trình tổng hợp một số yếu tố đông máu phụ thuộc vitamin K ở gan như yếu tố II, VII, IX và X. Nhưng mà, cơ thể có thể tổng hợp vitamin K và cũng có thể bổ sung từ một số loại thực phẩm. Do đó nếu đột ngột tăng cường những thực phẩm giàu vitamin K trong chế độ ăn cho người uống thuốc chống đông máu, hiệu quả chống đông máu sẽ bị giảm xuống. Ngược lại, nếu đột nhiên thêm những thực phẩm có ít vitamin K vào chế độ ăn cho người uống thuốc chống đông máu, khả năng mắc phải các tác dụng phụ do thuốc kháng kali sẽ lớn hơn. Như vậy, người bệnh tránh tiêu thụ một lượng lớn thực phẩm giàu vitamin K, bởi chúng sẽ làm giảm hiệu của của thuốc chống đông. Các thực phẩm, thức uống có hàm lượng vitamin K cao bao gồm: cải xoăn, rau bina, bắp cải Brucxen, mù tạt xanh, rau diếp xanh, cải cầu vồng, bông cải xanh, măng tây, mùi tây, … và trà xanh Song song đó, những thực phẩm ít vitamin K – có thể làm tăng nguy cơ chảy máu cũng cần chú ý bao gồm: bắp ngọt, hành, bí đao, cà tím, cà chua, nấm, khoai lang, dưa chuột, bắp cải, quả đào, táo, dâu tây, dưa hấu, dứa, chuối,…. nước bưởi, nước ép nam việt quất và rượu. Để cân bằng được điều này, khi uống thuốc chống đông, bệnh nhân cần chú ý là có chế độ ăn đều đặn – ít thay đổi. Ví dụ mỗi ngày ăn 1 tô rau thì mình cố gắng duy trì mỗi ngày như vậy, chứ không nên ngày ăn ngày không, hôm nay không ăn rau rồi hôm sau ăn bù 2 tô rau là hoàn toàn không nên.

5. Bệnh nhân hẹp van 3 lá, hẹp van động mạch phổi có cần kiêng tuyệt đối việc uống rượu bia?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Bệnh nhân hẹp van 3 lá, hẹp van động mạch phổi không nhất thiết kiêng bia rượu tuyệt đối, họ có thể uống rượu bia ở mức độ vừa phải: Đối với người lớn khỏe mạnh, phụ nữ và người trên 65 tuổi chỉ nên dùng tối đa một ly rượu nhỏ hoặc 1 lon bia một ngày; ở nam giới tối đa là hai ly rượu nhỏ hoặc 2 lon bia.

6. Nếu phải di chuyển đường dài, người bệnh hẹp van 3 lá, hẹp van động mạch phổi nên chú ý điều gì?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Những bệnh nhân hẹp van 3 lá, hẹp van động mạch phổi cần lưu ý những điều sau khi có kế hoạch đi chuyến đi dài bằng xe, máy bay – Báo với bác sĩ điều trị về dự định của mình để bác sĩ kê thuốc cho phù hợp. Trong đó bao gồm thuốc dùng hàng ngày và cả những thuốc cần chuẩn bị cho chuyến đi (như giảm đau, say xe…) – những loại thuốc an toàn không tương tác với các thuốc bệnh nhân đang sử dụng. – Nếu ở trên xe/máy bay lâu (trên 8 giờ), bệnh nhân nên thường xuyên co duỗi chân, đứng dậy đi lại mỗi giờ, uống đủ nước. – Nên mang vớ y khoa. – Cần đem theo giấy chứng nhận có gắn các thiết bị máy tạo nhịp, máy khử rung… để trình bày khi bị kiểm tra bằng máy dò kim loại. – Giấy tờ và thuốc để trong hành lý xách tay nhằm tránh thất lạc và có thể sử dụng khi cần. – Cần biết địa chỉ, số điện thoại của cơ sở y tế tại vùng sắp đến để liên lạc khi cần

7. Nếu bị phù chi, người bệnh hẹp van 3 lá, hẹp van động mạch phổi có thể đi hành hương ngày tết được không?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Phù chi ở người có bệnh hẹp van 3 lá, hẹp van động mạch phổi là dấu hiệu củy suy tim phải, tim phải đang mất bù, do đó bệnh nhân không nên tham gia hành hương mà cần đến bệnh viện để kiểm tra và hỗ trợ điều trị thích hợp, nên nghỉ ngơi nhiều hơn.

8. Người bệnh hẹp van 3 lá, hẹp van động mạch phổi nếu đi đến vùng có thời tiết thay đổi so với nơi mình đang ở thì cần lưu ý gì?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Thời tiết lạnh làm tăng tiết các Catecholamin trong máu dẫn đến co mạch ngoại biên, làm tăng lượng máu trở về tim và tăng huyết áp. Nhu cầu oxy của tim cũng tăng lên, tăng số lượng tiểu cầu, tăng hồng cầu và độ nhớt của máu. Tất cả những điều này làm cho người có bệnh van tim như hẹp van 3 lá, hẹp van động mạch phổi dễ tăng nhịp tim và tăng huyết áp, tim phải làm việc vất vả hơn bình thường, dễ xuất hiện tai biến do hình thành cục máu đông hơn. Do đó, trong thời tiết lạnh, bệnh nhân cần chú ý trước tiên là mặc đủ ấm, tránh ra ngoài thời tiết lạnh khi không cần thiết, nếu bắt buộc phải làm việc khi trời lạnh thì nên mang đầy đủ găng tay, khẩu trang, đồ bảo hộ để tránh nhiễm lạnh. Khi tắm rửa cần làm ấm phòng bằng đèn sưởi và dùng nước ấm. Cố gắng duy trì tập thể dục hàng ngày, tốt nhất là vào buổi trưa khi nhiệt độ cao nhất. Tiếp tục uống thuốc đúng theo hướng dẫn của bs, tái khám theo hẹn hoặc tái khám sớm khi cơ thể có dấu hiệu bất thường.

9. Bệnh nhân hẹp van 3 lá, hẹp van động mạch phổi cần làm gì khi có cơn đau ngực, trường hợp nào cần đi cấp cứu ngay?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Bệnh nhân hẹp van 3 lá, hẹp van động mạch phổi khi có cơn đau ngực cần chú ý: Nới rộng quần áo ở cổ, ngực, bụng, ngồi hoặc nằm ở tư thế thoải mái, đầu và vai được nâng đỡ, đầu gối gấp để giảm gánh nặng cho tim. Cố gắng giữ tâm trạng bình tĩnh, tránh hoảng loạn. Nếu bệnh nhân có tiền căn xảy ra cơn đau ngực trước đây và có thuốc được bác sĩ hướng dẫn sử dụng khi xuất hiện khi đau ngực thì hãy dùng ngay. Khi cơn đau ngực xuất hiện mà kèm các triệu chứng sau thì cần gọi ngay cấp cứu: – Cơn đau ngực mới xuất hiện lần đầu hoặc cơn đau ngực mức độ nặng. – Xảy ra đi kèm với triệu chứng khó thở, vã mồ hôi, mặt tái xanh. – Kéo dài hơn 20 phút. – Đau ngực nặng không giảm với nghỉ ngơi hay sử dụng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ – Cơn đau ngực làm người bệnh sợ hãi hoặc lo lắng.

10. Trường hợp nào, người bệnh hẹp van 3 lá, hẹp van động mạch phổi có thể bị đột quỵ?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Trong bệnh hẹp van 3 lá, hẹp van động mạch phổi có tình trạng tăng khả năng hình thành cục máu đông bên tim phải và gây tắc động mạch phổi gây nhồi máu phổi là chủ yếu. Nếu bệnh nhân tăng áp động mạch phổi có thêm sự tồn tại bất thường của lỗ thông nối giữa hai buồng tim trái – phải (bệnh tim bẩm sinh hay thủ thuật điều trị) thì cục máu đông hình thành bên buồng tim phải có thể lọt qua buồng tim trái rồi theo động mạch chủ đưa đi khắp cơ thể, trong đó có não gây ra đột quỵ não.

11. Lời khuyên của bác sĩ để người bệnh hẹp van 3 lá, hẹp van động mạch phổi đón tết an toàn?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Để có một cái tết an toàn, bên cạnh những chú ý đã nêu trên thì bệnh nhân có bệnh hẹp van 3 lá, hẹp van động mạch phổi cần lưu ý thêm: – Ngày Tết là ngày vui vẻ của gia đình, không nên lo nghĩ căng thẳng, tránh các xúc động mạnh, tránh stress. Stress sẽ làm tăng hoạt tính giao cảm làm nhịp nhanh dẫn đến không có lợi ở bệnh nhân có bệnh tim mạch. Làm việc nhà vừa với sức mình. Ngoài ra, dù phải lo nhiều việc ngày tết song không nên thức quá khuya. – Trong dịp Tết, đừng quên việc tập thể lực. Tập thể dục theo hướng dẫn của bác sĩ như: đi bộ ngắn, hoặc vận động tay chân để giúp lưu thông tuần hoàn. Không tập quá sức, ngừng tập nếu thấy mệt. Vận động phù hợp sẽ giúp bệnh nhân khỏe hơn. – Nói không với thuốc lá và khói bếp, khói nhang – Chăm sóc răng và nướu tốt để ngăn ngừa nhiễm trùng. – Đến cơ sở y tế ngay sau khi xuất hiện các triệu chứng bất thường như: tức ngực, khó thở, chóng mặt, tê yếu chân tay,… là những dấu hiệu bất thường, cần đến cơ sở y tế gần nhất để được khám và tư vấn.

Benhdotquy.net