Các bước sơ cứu người đột quỵ theo trình tự A-B-C

1. Cần làm gì khi thấy một người bị đột quỵ?

TS.BS Trần Chí Cường trả lời: Khi chúng ta nhận diện một người có các dấu hiệu mặt méo, nói khó, tê yếu tay chân, đây là dấu hiệu đột quỵ. Nếu bị nhẹ, chúng ta chỉ cần gọi đến tổng đài cấp cứu đột quỵ gần nhất. Tức là mọi gia đình cần tìm hiểu bệnh viện có thể cấp cứu được đột quỵ để đưa bệnh nhân đến trung tâm đột quỵ gần nhất. Nếu đưa bệnh nhân vào mọi trung tâm y tế không có khả năng điều trị đột quỵ, việc cấp cứu bệnh nhân có thể bị chậm trễ. Nếu chúng nên tìm hiểu vùng mình đang sinh sống có bán kính trong 2 giờ đi xe xem có một trung tâm đột quỵ gần nhất thì đưa bệnh nhân đến đó. Tuyệt đối không nên cạo gió, xoa dầu, cho uống thuốc được quảng cáo trên thị trường để phòng chống đột quỵ trong giai đoạn cấp cứu đột quỵ. Nếu bệnh nhân mất kiểm soát cơ thể, thuốc chúng ta cho bệnh nhân uống có thể đi vào phổi. Việc hít sặc có thể dẫn đến tử vong nếu bệnh nhân bị tắc nghẽn đường thở. Đối với bệnh nhân ở miền Tây, quý vị có thể gọi tổng đài 18001115 để Bệnh viện Đột quỵ Tim mạch Cần Thơ (BV Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ) có chuyên viên tư vấn, thậm chí đưa xe đến tận nhà để cấp cứu bệnh nhân.

TS.BS Trần Chí Cường – Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, Chủ tịch Hội can thiệp thần kinh TPHCM

2. Đối với trường hợp đột quỵ nặng, cần xử trí ra sao?

TS.BS Trần Chí Cường trả lời: Trong trường hợp bệnh nhân bị đột quỵ nặng hơn như hôn mê, mất kiểm soát, tím tái, chúng ta cần tiến hành sơ cứu theo trình tự A-B-C như sau: Chữ A – kiểm tra ngay đường thở. Nếu bệnh nhân đột quỵ lớn tuổi có răng giả hay vừa ăn cơm xong, họ có thể bị hít sặc thức ăn hay nuốt hàm răng giả vào gây tắc nghẽn đường thở, cần khai thông đường thở. Nếu bệnh nhân bị tắc nghẽn đường thở trong vòng 4 phút, cho dù chúng ta có điều trị tốt đi chăng, bệnh nhân sẽ bị tổn thương não hoàn toàn và dẫn đến tử vong. Khi não không được cung cấp xoy trong vòng 4 phút, bệnh nhân sẽ tử vong. Khi bệnh nhân mặc quần áo chật, chúng ta nới lỏng quần áo để họ dễ thở hơn. Nếu bệnh nhân có dị vật ở đường thở, cần phải tiến hành khai thông đường thở. Chữ B là kiểm tra bệnh nhân có máu chảy xung quanh người hay không. Nếu có té ngã, va chạm, gãy xương thì cần cố định lại xương. Một động tác ôm hay khiêng bệnh nhân không đúng cách sẽ khiến tình trạng đó nặng hơn. Ví dụ như chúng ta khiêng bệnh nhân bị gãy cột sống cổ hay xương đùi không đúng cách, việc sơ cứu sẽ khiến bệnh nhân tử vong ngay. Nếu bệnh nhân còn tỉnh, chúng ta nên hỏi bệnh nhân có bị đau chỗ nào hay không, có bị chảy máu hay không? Nếu bệnh nhân mất kiểm soát và hôn mê, chúng ta sẽ di chuyển bệnh nhân bằng tấm ván gỗ. Tức là gọi nhiều người lại và khiêng bệnh nhân trên một mặt phẳng cứng. Thông thường, chúng ta sẽ dùng miếng ván lớn. Nếu dùng được băng ca y tế thì tốt. Cần di chuyển bệnh nhân theo một đường thẳng hoàn toàn và nâng cơ thể bệnh nhân lên một cách điều đặn êm ái. Sau đó, khiêng bệnh nhân đến nơi an toàn nếu họ té ngã ở nơi không an toàn. Chữ C, tức là vòng tuần hoàn. Bệnh nhân không bị gãy xương lớn và không bị chảy máu, chúng ta sẽ tiến hành sờ mạch lớn và nghe tim. Thông thường, người thân sẽ sờ mạch cổ. Đây là vị trí sờ được mạch cảnh rất lớn. Chúng ta sẽ đặt tay nhẹ nhàng ở vùng tuyến giáp và đưa sang tuyến bên khoảng 2 cm để sờ được mạch cảnh. Nếu như sờ mạch cảnh, mạch cảnh còn đập, bệnh nhân vẫn còn hồng hào thì người thân cần đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất nếu họ hôn mê. >>> Xem thêm: Sơ cứu người đột quỵ theo quy tắc A-B-C cực dễ nhớ

3. Bệnh nhân đột quỵ bị hôn mê, tím tái, cần làm gì?

TS.BS Trần Chí Cường trả lời: Khi bệnh nhân tím tái, chúng ta thấy mạch không đập, cách cứu cánh cho bệnh nhân là hồi sức tim, phổi ngoài cộng đồng (hay gọi là CPR). Mỗi người cần được huấn luyện xoa bóp tim, hô hấp nhân tạo thì mới cứu được bệnh nhân. Tuy nhiên, số bệnh nhân đột quỵ bị hôn mê sâu, cần xoa bóp tim chiếm tỷ lệ rất thấp. 80-90% bệnh nhân đột quỵ nhẹ nhưng bị phớt lờ chiếm con số lớn hơn. Bệnh nhân hoàn toàn bình thường, việc sơ cứu là đủ. Chúng ta chỉ cần đưa bệnh nhân đến trung tâm đột quỵ gần nhất. Nếu bệnh nhân đang trong cơn nguy kịch, cần chuyển bệnh nhân đến bệnh viện gần nhất để sơ cứu trước khi chuyển đến trung tâm đột quỵ.

Trọng Dy, (ghi), benhdotquy.net