Những sai lầm và lưu ý trong điều trị tăng huyết áp

Phần 1: Cách kiểm soát và điều trị rối loạn nhịp tim ở người bệnh tăng huyết áp

4. Lời khuyên của bác sĩ với người tăng huyết áp

4.1 Sai lầm thường gặp trong điều trị tăng huyết áp?

GS.TS.BS Trương Quang Bình trả lời: Khi đo huyết áp, chúng ta chỉ quan tâm đến trị số huyết áp, mà không để ý đến tần số tim. Ví dụ như huyết áp tâm thu 120/70mmHg, mình cảm thấy yên tâm, nhưng vẫn phải chú ý đến tần số tim. Vì nếu chỉ quan tâm đến trị số tim và bỏ qua tần số tim, đó là thiếu xót lớn. Thông thường người bệnh chưa hiểu biết nên họ chưa quan tâm. Người thầy thuốc cần giải thích cho người bệnh hiểu mức huyết áp cần đạt mục tiêu thì tần số tim cũng phải đạt được mục tiêu. Nếu cả 2 mức độ đó ổn, kết quả điều trị mới thực sự là tốt nhất cho người bệnh. Khi chúng ta chỉ quan tâm đến trị số huyết áp, kết quả sẽ không đạt được như chúng ta mong muốn.

Người bệnh tăng huyết áp nên tăng cường ăn rau quả xanh, trái cây, chú ý ăn các thức ăn có chứa nhiều kali và magiê.

4.2 Chế độ dinh dưỡng và tập luyện ở người bệnh tăng huyết áp?

GS.TS.BS Trương Quang Bình trả lời: Đối với người bị tăng huyết áp, cần có chế độ ăn riêng. Ví dụ như chế độ dinh dưỡng người Địa Trung Hải, chế độ ăn uống DASH tập trung nhiều vào các loại rau, quả, hạt, ngũ cốc… giảm thiểu việc sử dụng đạm động vật. Đối với người có tần số tim nhanh, chúng ta tránh những loại thức ăn hay thức uống kích thích hệ tuần hoàn, chẳng hạn như cà phê. Cà phê là chất kích thích khiến tim chúng ta đập nhanh hơn, người có tần số tim nhanh cần tránh dùng cà phê. Chất Theophylline trong trà cũng khiến tim đập nhanh. Về tập luyện thể thao, giúp tần số tim của chúng ta giảm. Người ít tập luyện sẽ có tần số tim nhanh. Như vậy, khi đã kiểm soát được trị số huyết áp, chúng ta cần có chế độ tập luyện thường xuyên. Cần tập luyện thể lực ở mức trung bình trong vòng 25 phút một ngày. Nếu có thể lực tốt hơn, tần số tim của chúng ta sẽ giảm bớt. Hạn chế ăn nhiều đồ mặn, nhưng ăn nhiều rau xanh, quả và ngũ cốc. Nếu huyết áp đã kiểm soát tốt, tần số tim sẽ tốt hơn. Khi làm được những việc này, chúng ta có thể giảm bớt được lượng thuốc hạ huyết áp và tần số tim.

4.3 Phương pháp tập luyện tại nhà đơn giản?

GS.TS.BS Trương Quang Bình trả lời: Phương pháp rẻ tiền và ít tốn thời gian là đi bộ. Nếu có những dụng cụ đếm được bước đi của chúng ta trong một ngày thì sẽ rất tốt. Vì khi chúng ta đi được 10.000 bước, điều đó tương đương với 5 đến 6 cây số. Nếu có thời gian, chúng ta có thể tập chạy bộ ở mức vừa phải. Đó là những biện pháp có thể áp dụng ở những môi trường không có dụng cụ để tập luyện.

5. Giải đáp thắc mắc của khán giả

5.1 Tôi hay bị đánh trống ngực, có phải do nằm gối cao đầu?

Bạn đọc Thùy Dương: Thưa giáo sư, tôi hay bị đánh trống ngực. Tôi có cảm giác tim tôi đánh nhanh ngay cả khi nằm nghỉ. Tôi không có tiền sử bệnh tim nhưng thường hay gối cao đầu khi nằm. Tôi không biết tình trạng này có gây hại cho tim hay không. Lúc thức dậy, tim tôi đập nhanh hơn bình thường. Xin bác sĩ tư vấn? GS.TS.BS Trương Quang Bình trả lời: Về mặt y học, nằm gối cao đầu không gây ảnh hưởng đến nhịp tim. Nhưng nếu có cảm giác tim đập nhanh, hồi hộp, dù không có tiền sử bệnh tim, thì bạn vẫn nên đi khám bệnh, không những khám bệnh tim mà còn khám tổng quát vì sao tim đập nhanh. Những tình trạng khác có thể khiến tim đập nhanh như thiếu tập luyện, hoặc nếu chúng ta thiếu máu trong cơ thể, tim cũng có thể đập nhanh hơn. Nếu bị cường giáp, căng thẳng, công việc dồn dập quá nhiều, nhịp sống càng tăng, tình trạng tim cũng đập nhanh hơn. Bác sĩ chuyên khoa về Tim mạch sẽ tìm ra được nguyên nhân và đưa giải pháp cho bạn để xử trí cụ thể nhất và cuộc sống các bạn có thể tốt hơn.

5.2 Thường xuyên quên lịch khám và uống thuốc huyết áp, nguy hiểm không?

Câu hỏi bạn đọc Hoàng Nhân: Ba em năm nay 57 tuổi, được chẩn đoán tăng huyết áp hơn 2 năm nay. Thỉnh thoảng ba em quên lịch khám và uống thuốc. Em cũng nhắc nhở ba nhiều lần nhưng vì công việc bận rộn nên không thể nhắc ba liên tục. Việc này sẽ gây ảnh hưởng đến sức khỏe, ba em có gặp biến chứng gì do quên uống thuốc hay không? GS.TS.BS Trương Quang Bình trả lời: Câu hỏi này phản ánh tình trạng thực tế trong điều trị tăng huyết áp. Vấn đề đáng được quan tâm và khuyến cáo lên mức độ cao nhất là tuân thủ điều trị. Trường hợp của ba em là không tuân thủ điều trị. Nếu chúng ta không tuân thủ điều trị, việc xảy ra biến cố sẽ cao hơn so với nhóm người tuân thủ điều trị. Người không tuân thủ điều trị là lúc uống thuốc, lúc nghỉ, như vậy huyết áp và tần số tim của người đó lúc tăng, lúc giảm. Thậm chí, khi nghỉ thuốc, phản ứng còn tăng dữ dội hơn, nó sẽ dễ gây ra biến cố hơn. Vì vậy, chúng ta cần tuân thủ điều trị cho tốt, uống thuốc điều đặn mỗi ngày để kiểm soát được huyết áp tốt hơn.

Điều kiêng kị nhất trong điều trị tăng huyết áp là quên hoặc bỏ liều thuốc.

5.3 Mẹ em dễ bị ngất, nguyên nhân do đâu BS?

Câu hỏi bạn đọc Du Em: Mẹ em 65 tuổi làm nông dân, thỉnh thoảng bị ngất. Mẹ em đã khám tổng quát và kết quả vẫn bình thường. Sau đó, mẹ khám tại bệnh viện địa phương và bác sĩ cho đeo máy Holter theo dõi nhịp tim trong 24 giờ. Kết luận là mẹ em bị rối loạn nhịp vào ban đêm và bác sĩ có cho thuốc uống. Em thấy mẹ bị ngất vào ban ngày, kết quả cho thấy mẹ bị rối loạn nhịp vào ban đêm. Hôm đeo máy, mẹ chỉ ở trong nhà và ít vận động. Như vậy, nhịp tim 24 giờ có bị ảnh hưởng hay không? Mong giáo sư tư vấn chế độ dinh dưỡng cho mẹ em? GS.TS.BS Trương Quang Bình trả lời: Holter theo dõi nhịp tim là chúng ta sẽ có máy gắn trên người để theo dõi tim đập như thế nào trong 24 giờ. Khi đeo máy đó, nó sẽ ghi nhận vào một đĩa. Bác sĩ sẽ lấy đĩa đó ra và đưa vào hệ thống đọc để biết tim đập như thế nào trong 24 giờ: tim đập nhanh hay tim đập chậm hay tim bỏ nhịp hay tim ngừng lúc nào. Khi thực hiện Holter 24 giờ, bác sĩ sẽ dặn người bệnh cũng như người nhà, nếu những lúc khó chịu cần ghi giờ đó để xem thời điểm đó tim như thế nào. Triệu chứng có thể xuất hiện nhưng tim bình thường, đó là triệu chứng của nguyên nhân khác. Tuy nhiên, có lúc nó lại trùng hợp với nhau, nên bị ngất là do tim đập chậm hay tim ngưng. Trong 24 giờ, tim bệnh nhân không bị lộn xộn và bệnh nhân không có triệu chứng gì. Có khi chúng ta phải tiếp tục đo trong những ngày khác. Nhiều quốc gia trên thế giới có dụng cụ theo dõi trong 6 tháng để biết tim có gặp vấn đề gì không. Xỉu là bị ngã xuống nhưng vẫn biết mọi thứ xung quanh. Ngất là gục xuống nhưng không còn biết mọi thứ xung quanh, người đó bị mất tri giác. Mẹ em bị ngất do nhiều nguyên nhân, chứ không phải chỉ là nguyên nhân do tần số tim. Tim đập nhanh quá có thể gây ngất. Nhịp tim đập 160 đến 170 lần trong một phút, hay 30 đến 40 lần trong một phút cũng có thể gây ngất. Huyết áp và đường huyết tuột quá cũng gây ngất. Người bị động kinh cũng bị ngất, cơn thiếu máu não do hẹp mạch máu cũng gây ngất. Khi chúng ta đo Holter trong 24 giờ nhưng không thấy được rối loạn nhịp tim gây ngất, cần phải tìm thêm nguyên nhân nào gây ra. Ngất là tình trạng nguy hiểm, chúng ta phải có chuyên gia tim mạch, thần kinh thăm khám để có thể phát hiện ra nguyên nhân ngất. Khi phát hiện ra được nguyên nhân, chúng ta mới có thể điều trị được. Nếu không quan tâm, chúng ta thấy một lần và ngưng, bệnh nhân có thể bị ngất trong hoàn cảnh nguy hiểm. Ví dụ như một người đang bơi nhưng bị ngất, nó sẽ rất nguy hiểm đến tính mạng. Vì vậy, chúng ta cần thăm khám bác sĩ tim mạch và thần kinh để tìm ra được nguyên nhân gây ngất.

5.4 Tim đạp nhanh khi thay đổi tư thế, bệnh gì?

Câu hỏi bạn đọc Xu Xu Nhím: Con là nữ năm nay 25 tuổi. Dạo gần đây, con bị tình trạng tim đập nhanh nhất là khi thay đổi tư thế. Dù con chỉ đi bộ hay vận động nhẹ, con cũng bị đánh trống ngực và khó thở. Xin giáo sư cho biết đây là bệnh lý gì? Con cần được thăm khám như thế nào? GS.TS.BS Trương Quang Bình trả lời: Triệu chứng tim đập nhanh nhất khi thay đổi tư thế hay vận động nhẹ, việc đầu tiên là cần loại trừ bệnh lý tim mạch có hay không. Sau khi loại trừ bệnh lý tim mạch, chúng ta phải xem đến những nguyên nhân như thể lực, ăn uống, luyện tập ra sao. Thứ 3, cần xem mình có bệnh lý khác như thiếu máu, có bị xanh xao đi hay không và cần thử công thức máu, số lượng hồng cầu như thế nào. Ngoài ra, chúng ta cần xem mình có bị bướu cổ hay cường giáp hay không, hoặc đang ở tình trạng bị lo lắng, kích thích trong thời gian dài, haycó hiện tượng cường giao cảm hay không. Tất cả những chuyện đó cần được khám xét và tìm ra nguyên nhân. Có những vấn đề có thể được giải quyết nhanh, có những vấn đề cần được giải quyết trong thời gian lâu. Vì vậy, em cần đi khám bác sĩ Tim mạch cũng như các bác sĩ khác để tìm ra được nguyên nhân khiến tim đập nhanh.

5.5 Tim đập nhanh khi căng thẳng, dấu hiệu tăng huyết áp?

Câu hỏi bạn đọc Lâm Đình: Tôi năm nay 38 tuổi, tôi có thói quen hút thuốc từ lâu. Mỗi khi căng thẳng, tim tôi đập nhanh. Thỉnh thoảng tôi bị vã mồ hôi và chóng mặt. Giáo sư cho biết tôi có bị tăng huyết áp hay không. Tôi cảm thấy rất lo lắng vì bệnh này xảy ra ở người cao tuổi. Tôi còn có thói quen chơi tennis với bạn bè vào cuối tuần. Nếu bị tăng huyết áp, tôi có cần ngưng chơi tennis? GS.TS.BS Trương Quang Bình trả lời: Nếu bạn muốn biết mình có bị tăng huyết áp hay không, thì chỉ cần đến cơ sở y tế hoặc đo huyết áp bằng máy đo tại nhà. Lưu ý, chỉ cần đo trong vòng vài phút, 10 phút sau đó kiểm lại một lần nữa. Chiều tối bạn kiểm tra huyết áp thêm một lần nữa để biết có bị tăng huyết áp hay không. Việc chẩn đoán tăng huyết áp sẽ rất dễ dàng. Như vậy, bạn đừng lo lắng mình có bị tăng huyết áp hay không từ ngày này sang ngày khác, mà nên đo huyết áp để có câu trả lời ngay. Với câu hỏi bị tăng huyết áp, bạn có được đánh tennis hay không? Nếu tăng huyết áp của bạn chưa gây tổn thương cơ quan đích, chưa gây suy tim, thiếu máu cục bộ, thiếu máu ở chân, hay tai biến mạch máu não thì sau khi kiểm soát huyết áp ở mục tiêu, bạn có thể chơi tennis. Nếu bạn đã tăng huyết áp lâu ngày, cơ quan đích bị tổn thương và có biến chứng, tôi khuyên bạn không nên chơi các môn thể thao đối kháng trực tiếp. Chúng ta gắng sức nhiều quá là điều không nên. Hút thuốc lá gây ảnh hưởng đến phổi, nó cũng là yếu tố gây ảnh hưởng đến tim mạch mạnh. Người hút thuốc sẽ tăng nguy cơ xơ vữa động mạch dẫn đến biến cố như nhồi máu cơ tim, đột quỵ. Như vậy, nếu được tôi khuyên bạn bỏ hẳn thuốc lá, sức khỏe tim mạch của bạn sẽ tốt hơn. Mỗi khi căng thẳng, tim đập nhanh là chuyện bình thường. Tuy nhiên, sự căng thẳng này dồn nén lâu ngày sẽ khiến hệ tuần hoàn chúng ta bị kích thích, lặp đi lặp lại qua nhiều ngày, nó sẽ trở nên nhạy cảm hơn. Đến một lúc nào đó, các bạn chỉ cần bị căng thẳng vừa phải tim đã đập nhanh. Tình trạng căng thẳng này cần được giải quyết càng sớm càng tốt. Nếu để càng lâu, hệ thống tim mạch sẽ bị kích thích hơn nữa và nó còn ảnh hưởng về tăng huyết áp, bệnh lý mạch vành… Tôi hy vọng bạn sẽ bỏ được thuốc lá, bớt được tình trạng căng thẳng, đo huyết áp bản thân. Nếu huyết áp không cao, bạn cứ tập luyện bình thường. Nếu có tăng huyết áp, hãy điều chỉnh huyết áp về mức mục tiêu, khảo sát có biến chứng nào trên cơ quan của mình chưa. Sau đó, chúng ta sẽ quyết định nên chơi môn thể thao nào phù hợp với thể trạng của chúng ta.

Căng thẳng tinh thần kéo dài có thể gây ra nhiều bệnh tim mạch nguy hiểm.

5.6 Bị tăng huyết áp phải kiêng ăn mặn cả đời?

Câu hỏi bạn đọc Phạm Hải: Nếu như tôi ăn mặn, tôi sẽ bị cao huyết áp. Người bị tăng huyết áp có cữ ăn mặn cả đời không? Xin bác sĩ tư vấn? GS.TS.BS Trương Quang Bình trả lời: Theo nhiều nghiên cứu, dân tộc nào ăn mặn càng nhiều thì tỷ lệ tăng huyết áp càng cao. Khi chúng ta ăn mặn, chưa chắc chúng ta đã bị tăng huyết áp, nhưng ăn mặn sẽ khiến người ăn dễ tăng huyết áp hơn người không ăn mặn. Người bị tăng huyết áp cần phải kiêng bớt đồ mặn vì nếu dùng muối nhiều, những loại muối này làm tăng thể tích tuần hoàn, áp lực máu của chúng ta lên. Nếu muối này tích tụ trong thành mạch của chúng ta, nó cũng khiến co thắt mạch và tăng huyết áp. Tăng huyết áp cần ăn kiêng mặn, nhưng vẫn có mức độ và phương pháp riêng. Một người đang ăn mặn bỗng dừng ăn mặn, sau đó cảm thấy ăn không được, thì sẽ gây ảnh hưởng đến chuyện khác. Bạn cần phải có cách giảm đồ mặn dần dần để có thể ăn nhạt, kiểm soát huyết áp tốt.

5.7 Đi tiểu về đêm do tác dụng phụ của thuốc tăng huyết áp?

Câu hỏi bạn đọc Nhựt Minh: Mẹ em năm nay 45 tuổi, cơ thể hay bị mỏi mệt. Khi khám sức khỏe định kỳ về, bác sĩ bảo mẹ em bị tăng huyết áp và cần uống thuốc đều đặn. Kể từ ngày dùng thuốc, mẹ hay bị đi tiểu về đêm. Vậy đó có phải là tác dụng phụ của thuốc không? Nhờ giáo sư tư vấn giúp? GS.TS.BS Trương Quang Bình trả lời: Trong những loại thuốc điều trị huyết áp cao, có một số loại thuốc khiến người dùng đi tiểu nhiều hơn. Cụ thế đó là thuốc lợi tiểu thường được uống vào buổi sáng để khi người dùng thuốc có đi tiểu nhiều họ chỉ đi trong ngày. Nếu thuốc lợi tiểu uống vào 2 cử: sáng 1 cử, chiều 1 cử, người dùng có thể đi tiểu nhiều hơn so với ngày trước. Đó là tác dụng của thuốc, không phải do ngủ. Một số loại thuốc có thể làm giãn động mạch thận để tăng độ lọc của thận, khiến thận lọc nhiều vào ban đêm. Lúc đó, có tình trạng đi tiểu đêm. Trong trường hợp này, cần xem xét huyết áp của mẹ em đã có biến chứng trên thận để đi tiểu đêm hay do tác dụng của thuốc. Những triệu chứng này cần được ghi nhận và báo lại cho bác sĩ để bác sĩ điều chỉnh cách uống thuốc, hoặc loại thuốc để giải quyết tác dụng phụ này.

5.8 Có nên dùng máy tạo nhịp để điều trị rối loạn nhịp tim?

Bố tôi đã được chẩn đoán rối loạn nhịp tim, đã được khám và điều trị bằng thuốc. Tôi có nghe nói đến dùng máy tạo nhịp tim để điều trị nhịp bất thường. Trường hợp bố tôi có thể sử dụng máy này để kiểm soát nhịp hay không? Làm sao có thể tránh được biến chứng, thưa BS? GS.TS.BS Trương Quang Bình trả lời: Những loại máy điều trị rối loạn nhịp tim có nhiều dạng tùy theo loại rối loạn. Ví dụ như một người bị rối loạn nhịp tim, tim đang đập bình thường bỗng dưng tim đập lung tung và người đó có thể chết. Khi tim chúng ta đập loạn xạ, máy sẽ phóng ra năng lượng điện để khử rối loạn nhịp trở lại nhịp bình thường, phá những rung thất loạn nhịp nguy hiểm. Có một loại máy khác, ví dụ như tim người đó lúc đập nhanh, lúc chậm. Nếu bác sĩ dùng thuốc điều trị để nhịp tim đập nhanh, tim sẽ đập quá nhanh. Dùng thuốc khống chế tim đập chậm lại khiến tim đập quá chậm. Họ sẽ đặt một máy, khi tim đập chậm quá, nó sẽ đập phụ cho tim. Ví dụ như tim đập 40 lần một phút, nó sẽ nhảy ra giúp tim đập 60 đến 70 lần một phút. Sau khi cấy máy đó vào người, chúng ta cần đảm bảo tim không đập nhanh quá. Tim đập 160 hay 170, thuốc ém nhịp xuống. Nếu không may nhịp tim xuống nhiều, máy đứng ra làm. Như vậy, nó còn tùy thuộc vào nguyên nhân và bản chất của nhịp tim. Chúng ta có rất nhiều phương tiện để kiểm soát cho tim, tránh biến chứng xảy ra. >>> Xem thêm: Cấy máy tạo nhịp tim có ý nghĩa gì trong phòng ngừa các biến chứng tim mạch?

5.9 Huyết áp ổn sau 2 tháng uống thuốc, ngưng được chưa?

Câu hỏi bạn đọc Thế Anh: Tôi được bác sĩ chẩn đoán là cao huyết áp, bác sĩ có kê thuốc cho tôi và tôi kết hợp với việc tập thể dục. Sau 2 tháng, huyết áp của tôi là từ 70 đến 80. Vậy tôi có cần tiếp tục dùng thuốc nữa không? GS.TS.BS Trương Quang Bình trả lời: Huyết áp của bạn đã ổn định, nhưng nếu huyết áp ở 120/70 hay trên 75, điều đó càng tốt. Về mặt trị số huyết áp, chúng ta đã yên tâm. Nếu tần số tim của các bạn là 70 đến 80 lần trong một phút, như vậy đã khá tốt. Nếu được, huyết áp chỉ nên rơi vào từ 60 đến 70. Nếu huyết áp từ 70 đến 80, con số này có thể chấp nhận được. Nếu tối ưu, huyết áp nên ở dưới 70. Tôi chưa biết toa thuốc bác sĩ cho bạn để giảm huyết áp hay có loại thuốc giảm tần số tim hay không. Nếu huyết áp của bạn như vậy, bạn cần tiếp tục uống thuốc để chỉnh huyết áp ổn hơn. Khi huyết áp bạn giảm quá, bác sĩ sẽ xem xét để giảm bớt liều huyết áp. Đừng nên nghỉ một cách đột ngột.

Huyết áp cao cần theo dõi và điều trị theo chỉ định mới có thể phòng tránh biến chứng nguy hiểm

5.10 Tăng huyết áp khi cho con bú, phải làm sao?

Câu hỏi bạn đọc Lê Thị Lài: Trước khi sinh em bé, huyết áp của em bình thường. Tuy nhiên, sau khi sinh, em hay bị mất ngủ. Đi kiểm tra thì huyết áp tăng đột ngột sau đó trở lại bình thường. Em có bị bệnh tăng huyết áp hay không? Nếu phải uống thuốc trong khi cho em bú nó có ảnh hưởng gì không? Xin bác sĩ giải đáp? GS.TS.BS Trương Quang Bình trả lời: Sau tuần lễ thứ 20 trong thai kỳ, phụ nữ có thể gặp tình trạng tăng huyết áp. Đặc biệt là những lúc gần sinh, huyết áp có thể tăng dữ dội và dẫn đến tình trạng cơn sản giật rất nguy hiểm. Trước khi sinh và sau khi sinh em bé, bạn hoàn toàn bình thường. Sau khi sinh, huyết áp của bạn bình thường. Sau vài tháng, bạn mới bị mất ngủ và đo huyết áp mới thấy huyết áp tăng lên. Tôi không biết sau đó một tháng hay một ngày sau, huyết áp bạn trở lại bình thường. Cần phải nói cụ thể thì mới có thể nghĩ đến dạng bệnh nào. Tôi không biết bạn đo huyết áp tăng đột ngột, lúc đó bạn đang làm gì, bạn ở trong tình trạng bệnh cấp tính hay không. Bạn vận động xong bạn đo hay có bị lo lắng quá mức về tình trạng mới sinh hoặc cuộc sống của bạn như thế nào. Tất cả trường hợp này cần được thu nhận lại để từ đó mới có được phán đoán tình trạng huyết áp của bạn là bao nhiêu và chẩn đoán bạn có bị tăng huyết áp hay không. Nếu bạn cho em bé bú, thuốc hạ áp sẽ đi qua sữa làm hạ huyết áp của bạn và em bé. Trong trường hợp này, muốn chọn một loại thuốc dùng cho bạn thì cần chọn đúng loại thuốc hợp với tuổi, trạng thái huyết áp bao nhiêu, có những yếu tố nguy cơ nào khác không và thuốc đó phải không qua sữa. Một bác sĩ chuyên khoa Tim mạch sau khi xem xét các đặc điểm trên sẽ lựa cho bạn một loại thuốc phù hợp với tình trạng của bạn. Đây là cá thể hóa trong điều trị. Bạn cần đi khám để bác sĩ xem xét tất cả những yếu tố của bệnh và tình trạng con bú sữa. Như vậy, bác sĩ mới chọn được chế độ thuốc phù hợp nhất.

5.11 Làm sao tránh biến chứng ở người bệnh tăng huyết áp?

Câu hỏi bạn đọc Xuân Lan: Ngoại của em năm nay 82 tuổi, ngoại phải nhập viện do tăng huyết áp. Nếu bị tăng huyết áp thường xuyên, người đó sẽ có nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ cao. Cả nhà em rất lo lắng. Bác sĩ có cách nào để giúp huyết áp ngoại em được ổn định lâu dài, tránh bị biến chứng hay không? GS.TS.BS Trương Quang Bình trả lời: Nếu bà bạn phải nhập viện do tăng huyết áp như vậy, tôi nghĩ huyết áp bà của bạn khá cao. Tăng huyết áp này đã gây ra những triệu chứng khó chịu hoặc gây ra biến chứng. Đây là trường hợp, chúng ta phải quan tâm. Nếu huyết áp tăng cao và thường xuyên kèm theo các yếu tố khác, nguy cơ nhồi máu cơ tim sẽ tăng rất nhiều. Nguy cơ có thể tăng gấp 2, 4, 8 lần tùy theo trị số huyết áp là bao nhiêu, có những yếu tố khác đi kèm hay không. Khi bà bị tăng huyết áp, cần phải kiểm soát huyết áp thật tốt để giảm thiểu biến cố tim mạch, nhồi máu cơ tim, đột quỵ. Như vậy, lo lắng là một điều rất tốt. Từ sự lo lắng này, chúng ta phải biến thành biện pháp điều trị tốt nhất. Đó là cải thiện chế độ sinh hoạt, ăn uống. Sau đó, bà bạn phải kết hợp việc điều trị bằng thuốc và không dùng thuốc để đưa huyết áp của bà bạn về mức mục tiêu. Nếu đưa huyết áp về mức mục tiêu càng sớm, càng ổn định lâu dài, chúng ta sẽ giảm thiểu được nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy thận.

5.12 Uống thuốc huyết áp nhiều năm có gây hại?

Câu hỏi của bạn đọc Yến Nguyễn: Uống thuốc tăng huyết áp nhiều năm có gây ra tác dụng phụ hại sức khỏe không thưa giáo sư? GS.TS.BS Trương Quang Bình trả lời: Tất cả các loại thuốc đều có tác dụng phụ, và tác dụng phụ đó sẽ gây ra những điểm bất lợi. Nhưng điều không có lợi đó sẽ ít hơn so với điều có lợi của thuốc hạ huyết áp, ổn định được huyết áp, tần số tim ổn. Lợi ích của thuốc khá nhiều. Như vậy, trừ trường hợp tác dụng phụ không mong muốn đến mức người bệnh không dung nạp được, chúng ta mới ngưng loại thuốc đó để chuyển qua loại thuốc khác. Nếu tác dụng phụ của các loại thuốc đó nhẹ và bệnh nhân dung nạp được, mang lại hiệu quả tốt, kiểm soát được huyết áp, tần số nguy cơ tim mạch. Tôi nghĩ lợi ích thuốc hạ huyết áp mang lại cao gấp nhiều lần so với tác dụng phụ. Chúng ta phải dùng đến những loại thuốc đó.

5.13 Huyết áp thường tăng cao, nên làm gì?

Câu hỏi bạn đọc Cao Minh Đạt: Huyết áp của tôi thường tăng cao vào lúc nửa đêm, và huyết áp tăng cao nhiều lần nên tôi phải đi cấp cứu. Các triệu chứng của tôi bao gồm bị choáng váng, rét. Xin giáo sư tư vấn cho tôi cách điều trị. GS.TS.BS Trương Quang Bình trả lời: Tăng huyết áp cao vào lúc nửa đêm, sau đó tụt xuống và đi vào cấp cứu. Nếu bạn là người trẻ, tình trạng tăng huyết áp của bạn là có nguyên nhân. Trường hợp này, bạn phải đến thăm khám ở bác sĩ chuyên khoa về tim mạch để có thể xem xét kỹ lưỡng hơn bạn còn triệu chứng gì không. Huyết áp của bạn nên được đo là bao nhiêu và kèm với triệu chứng lúc tăng huyết áp như thế nào, sau khi tăng lên huyết áp tụt xuống, triệu chứng như thế nào để hướng đến nguyên nhân. Đồng thời, cần được thăm khám trong các cơ quan bộ phận của bạn và cần làm xét nghiệm chuyên biệt để biết được tình trạng tăng huyết áp tăng cao như vậy do nguyên nhân gì. Tôi nghĩ bạn cần đến bệnh viện để gặp các bác sĩ chuyên khoa tim mạch mới có thể giải quyết huyết áp đặc biệt của bạn.

Trọng Dy (ghi), benhdotquy.net (Nguồn: BV Đại học Y dược TPHCM)