Đừng giết trái tim bạn bằng khói thuốc lá!

1. Hút thuốc lá có liên quan đến bệnh tim?

Thưa bác sĩ, hầu hết mọi người đều biết rằng hút thuốc lá gây ra ung thư phổi, nhưng liệu nó có khiến chúng ta dễ mắc các bệnh lý tim mạch không? Tỷ lệ mắc bệnh tim do hút thuốc lá như thế nào? BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Ngay từ những năm 1940 các nhà khoa học đã chứng minh được mối liên hệ mật thiết giữa hút thuốc lá và nguy cơ mắc các bệnh tim mạch. Mối liên hệ này không chỉ được thể hiện rõ nét ở cả nam giới và nữ giới, mà còn thấy được ở người lớn tuổi và trẻ nhỏ. Đáng lưu ý, dù  chỉ hút vài điếu thuốc mỗi ngày cũng có nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Hiện nay, thuốc lá được xem là yếu tố nguy cơ tim mạch hàng đầu. Ở những người hút thuốc chủ động thì xác suất mắc bệnh tim mạch cao hơn gấp 2-4 lần (phụ thuộc vào lượng thuốc lá đã hút, tần suất hút và độ tuổi người bệnh) và tăng tỉ lệ tử vong do bệnh tim mạch khoảng 70% so với người không hút thuốc lá. >>> Xem thêm: Hút thuốc lá: Kẻ thù của đột quỵ và bệnh tim

2. Những nguy hiểm từ khói thuốc lá

Hút thuốc lá có thể gây ra những bệnh lý tim mạch nguy hiểm nào đối với cơ thể chúng ta? BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Trong số các bệnh về tim thì người hút thuốc lá có nguy cơ cao nhất mắc các bệnh bao gồm tăng huyết áp, bệnh mạch vành, đột quỵ tim và đột quỵ não, bệnh cơ tim, phình động mạch chủ, bệnh động mạch ngoại biên, loạn nhịp tim và đột tử.

Theo BS Lan Hương, người hút thuốc lá ít hay nhiều đều có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn so với người không hút.

3. Thuốc lá ảnh hưởng tim và mạch máu như thế nào?

Thuốc lá liệu có làm tổn thương vĩnh viễn tim và mạch máu không? Nếu có thì bằng cách nào? BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Khói thuốc lá là hỗn hợp độc hại của hơn 7.000 hóa chất và khi hít vào có thể cản trở các quá trình quan trọng trong cơ thể. Một trong những quá trình này là việc cung cấp máu giàu oxy đến tim và phần còn lại của cơ thể. Để phản ứng lại sự kích thích này, tim phải hoạt động nhiều hơn để luân chuyển ô xy, trong khi mạch máu thì co lại do tác động của các chất trong thuốc lá, làm cho nhịp tim tăng lên, huyết áp tăng lên, cơ tim phì đại. Nghiên cứu cho thấy, chỉ trong vòng phút đầu tiên sau hút thuốc, nhịp tim đã bắt đầu tăng lên, thậm chí tăng đến 30% chỉ trong vòng 10 phút và không thể trở về bình thường nếu không ngừng hút thuốc. Khói thuốc lá còn thay đổi thành phần hóa học máu và gây ra mảng bám bao gồm cholesterol, mô sẹo, canxi, chất béo và các vật liệu khác tích tụ trong các động mạch. Sự tích tụ mảng bám này có thể dẫn đến một căn bệnh gọi là xơ vữa động mạch. Hút thuốc thời gian dài gây tổn thương lớp nội mạc mạch máu, càng dễ hình thành mảng xơ vữa và cục máu đông gây tắc mạch. Ngoài ra, các hóa chất trong thuốc lá còn gây sự co thắt mãn tính cho mạch máu. Hậu quả của việc này là lòng mạch máu bị hẹp lại, mạch máu mất tính đàn hồi, các tế bào máu di chuyển khó khăn để đến các cơ quan quan trọng như tim và não, gây thiếu máu cơ tim, thiếu máu não, tăng nguy cơ đột quỵ tim, đột quỵ não. Tim lúc này lại phải càng cố gắng co bóp để tăng đưa máu đến các cơ quan, thành cơ tim dày lên theo thời gian. Với các động mạch lớn như động mạch chủ, thành động mạch bị yếu đi do những mảng xơ vữa, tạo thành chỗ phình, và những thành mạch yếu và động mạch chủ có thể bị vỡ. Khói thuốc lá còn làm tăng tiết chất catecholamine. Đây là một hoạt chất tự nhiên có trong cơ thể, có tác dụng tương tự như adrenaline. Khi chất này có nồng độ cao quá mức cho phép có thể gây ra tình trạng loạn nhịp tim, thậm chí rung thất, dẫn đến đột tử nếu không được can thiệp xử trí kịp thời. Những tổn thương do thuốc lá gây ra cho tim và mạch máu là rất nặng nề và rất chậm để cải hoàn dù đã ngưng hút thuốc lá.

4. Ngoài ảnh hưởng tim, não, khói thuốc lá còn gây hại gì?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Ngoài ảnh hưởng lên tim, não thì khói thuốc lá còn gây ra hàng loạt các vấn đề sức khỏe sau: -Bệnh ung thư: Chủ yếu là ung thư phế quản phổi (chiếm 90%), nguy cơ bị ung thư phổi liên quân đến số lượng và thời gian hút thuốc, ung thư vòm họng, miệng, thực quản, ung thư ruột, ung thư tử cung, ung thư vú…Ở người hút thuốc, bệnh ung thư dễ phát triển hơn so với người không hút thuốc. – Bệnh hô hấp: Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, khởi phát cơn hen ở người bị hen. – Bệnh răng và lợi: Viêm loét, cao răng, các mảng bám vào răng làm cho răng dễ bị lung mủ, dễ rụng tự nhiên hơn. – Loét dạ dày – Loãng xương – Vô sinh: bất lực ở nam giới, giảm số lượng và chất lượng tinh trùng, rối loạn kinh nguyệt ở nữ – Dị dạng thai nhi, thai thiếu cân ở phụ nữ mang thai. – Thoái hóa võng mạc, đục thủy tinh thể. Cứ 6 giây có 1 người chết vì các bệnh liên quan đến thuốc lá.

5. Người ít hút thuốc (ngày 1-2 điều), khả năng mắc bệnh tim mạch cao không?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Hút thuốc lá dù chỉ 1 điếu cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch hơn so với người không hút thuốc lá. Hút 1 điếu thuốc lá giảm 5,5 phút tuổi thọ.

6. Ngửi khói thuốc lá, nguy cơ tim mạch ra sao?

Những người không hút thuốc, nhưng lại sống trong môi trường có khói thuốc lá (người bình thường, phụ nữ mang thai, trẻ em) thì nguy cơ sẽ ra sao? BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Người hút thuốc không phải là người duy nhất bị ảnh hưởng bởi khói thuốc lá. Khói và hơi thuốc lá là mối nguy hiểm nghiêm trọng đối với sức khỏe của người không hút thuốc, và đó là những người hút thuốc lá thụ động. Khói thuốc cũng gây hại tương tự cho những người hút thuốc lá thụ động như những hóa chất mà người hút thuốc lá chủ động hít vào. Những người không hút thuốc nhưng thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc lá có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn 25 đến 30% so với những người không phơi nhiễm. Khói thuốc lá làm suy yếu tế bào ở tim, giảm lượng cholesterol có lợi và tăng mức huyết áp khỏi ngưỡng an toàn. Chỉ với 30 phút tiếp xúc với khói thuốc lá đã có thể làm tổn thương chức năng của nội mạc động mạch vành, tương tự như ở những người hút thuốc lá thường xuyên. Phụ nữ, trẻ vị thành niên và trẻ em là những đối tượng dễ bị tổn thương nhất do hiện tượng hút thuốc thụ động.Trẻ em sinh ra từ người hút thuốc có nguy cơ cao về nhiễm trùng đường hô hấp, bị hen suyễn, ho dai dẳng và viêm tai giữa. Phụ nữ mang thai tiếp xúc nhiều với khói thuốc lá có nguy cơ sinh con bị dị dạng, thiếu cân, sinh non, sảy thai. Theo thống kê, hàng năm trên thế giới có khoảng 600.000 người tử vong do hút thuốc thụ động.

7. Thuốc lá điện tử có gây hại không?

Nhiều người nghĩ rằng khi hút thuốc lá không khói hoặc thuốc lá điện tử sẽ vô hại, điều này có đúng không? BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: KHÔNG có loại thuốc lá nào là an toàn cả Thuốc lá loại nhẹ không an toàn hơn loại thuốc lá thông thường. Thuốc lá điện tử. Nhiều người nghĩ rằng khi hút thuốc lá không khói hoặc thuốc lá điện tử sẽ vô hại, đây là quan niệm sai lầm. Trên thực tế, thuốc lá không khói và thuốc lá điện tử vẫn làm tăng nồng độ nicotine và nhiều chất khác có trong máu, làm tăng nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch và gây ung thư gấp 15 lần thuốc lá điếu. Thuốc lá có nhãn “không có chất phụ gia” hoặc “tự nhiên” có những thành phần gây ung thư tương tự như thuốc lá thông thường. Thuốc lá có đầu lọc không chặn được tất cả các hóa chất độc hại trong thuốc lá. Thuốc lào cũng độc như thuốc lá điếu. Tất cả các loại thuốc lá đều có hại, và bất kỳ sự tiếp xúc nào với khói thuốc lá đều có thể gây tổn hại cho cơ thể. Không có mức độ an toàn khi tiếp xúc với khói thuốc lá, và không có thuốc lá an toàn.

Từ bỏ thuốc lá, kể cả thuốc lá điện tử sẽ giúp bạn có một sức khỏe tốt hơn.

8. Bệnh nhân bị bệnh tim mạch có tiền sử hút thuốc lá, điều trị có khó khăn?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Ở những bệnh nhân có bệnh tim mạch mà có tiền sử hút thuốc lá, việc điều trị cũng gặp nhiều khó khăn hơn. Đơn cử như độ tuổi bắt đầu xuất hiện tình trạng nhồi máu cơ tim sớm hơn, nhiều biến chứng nguy hiểm hơn, và cao gấp 2 lần so với người không hút thuốc lá.Hút thuốc cũng làm giảm hiệu quả của việc điều trị tăng huyết áp và điều hòa nhịp tim, do các chất hóa học trong khói thuốc có thể kích thích gan phóng thích enzym vào máu, làm hạn chế tác dụng của thuốc điều trị.

9. Hút thuốc lá ít, nguy cơ tim mạch có giảm xuống?

Những người mới hút thuốc lá và hút thuốc lá được một thời gian ngắn, thì có thể tránh được bệnh tim mạch không? Hay khi đã hút thì đã có nguy cơ bị bệnh tim mạch? BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Một khi đã hút thuốc lá thì nguy cơ tim mạch đã bắt đầu diễn ra ngay từ phút đầu tiên. Khi vào cơ thể, khói thuốc có thể gây ra một số tác động tức thì lên mạch máu và tim. Nghiên cứu cho thấy, chỉ trong vòng phút đầu tiên sau hút thuốc, nhịp tim đã bắt đầu tăng lên, thậm chí tăng đến 30% chỉ trong vòng 10 phút và không thể trở về bình thường nếu không ngừng hút thuốc. Cách tốt nhất để bảo vệ trái tim của bạn khỏi bệnh liên quan đến hút thuốc và tử vong là không bao giờ bắt đầu sử dụng thuốc lá, nhưng nếu bạn là người hút thuốc, bạn càng sớm có thể bỏ thuốc lá thì càng tốt. Người mới hút thuốc lá sẽ dễ bỏ thuốc lá hơn người hút lâu năm. >>> Xem thêm: 5 cách giúp bạn bỏ thuốc lá dễ dàng

10. Bác sĩ hướng dẫn cách từ bỏ thuốc lá để phòng ngừa bệnh tim mạch

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Cai thuốc lá có vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa diễn tiến các bệnh lý tim mạch. Nghiên cứu cho thấy, đối với người mắc bệnh động mạch vành, cai thuốc lá giảm đi 36% nguy cơ biến chứng tim mạch và 50% nguy cơ tử vong sớm. Ở người nhồi máu cơ tim, cai thuốc lá giảm 40% nguy cơ tử vong, 30% nguy cơ. Sau 1 năm cai thuốc, nguy cơ mắc bệnh tim mạch giảm đi một nửa. Sau 15 năm, nguy cơ mắc bệnh sẽ như người bình thường, chưa từng hút thuốc lá. Việc từ bỏ hút thuốc là không hề dễ dàng. Theo thống kê, có 70% người hút thuốc muốn bỏ thuốc lá nhưng chỉ có 5% số người này thành công. Dưới đây là những lời khuyên giúp bạn từ bỏ thuốc lá:

• Lập kế hoạch về việc bỏ thuốc lá, chọn 1 ngày đặc biệt để bắt đầu ngừng hút thuốc.
• Viết ra những lý do của bạn để bỏ hút thuốc. Đọc qua danh sách mỗi ngày, trước và sau khi bỏ thuốc lá.
• Ghi lại thời điểm bạn hút thuốc, tại sao bạn hút thuốc và bạn đang làm gì khi hút thuốc. Điều này sẽ giúp bạn hiểu rõ những gì kích thích bạn hút thuốc.
• Lập danh sách những việc bạn có thể làm thay vì hút thuốc. Hãy sẵn sàng làm một cái gì đó khác khi bạn muốn hút thuốc.
• Hỏi bác sĩ về việc sử dụng thuốc hoặc sử dụng kẹo cao su hoặc miếng dán nicotine.

• Khi bạn muốn hút thuốc, hãy hít một hơi thật sâu. Giữ nó trong tối đa 10 giây và thở ra từ từ. Lặp lại nhiều lần cho đến khi ham muốn hút thuốc qua đi.
• Thời gian đầu cai thuốc sẽ rất khó khăn, bạn có thể thèm thuốc lá, dễ cáu kỉnh, cảm thấy đói, ho thường xuyên, đau đầu hoặc khó tập trung. Những triệu chứng xảy ra do cơ thể bạn đã quen với nicotin, chất gây nghiện hoạt động trong thuốc lá. Những các triệu chứng này sẽ không kéo dài. Chúng xuất hiện nhiều nhất khi bạn bỏ thuốc lần đầu nhưng thường sẽ biến mất trong vòng 10 đến 14 ngày.

Benhdotquy.net