Người trẻ khỏe mạnh liệu có bị viêm cơ tim, làm sao nhận biết?

1. Viêm cơ tim có nguy hiểm?

Thưa bác sĩ, viêm cơ tim là bệnh gì và nguy hiểm ra sao? BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Bệnh viêm cơ tim là tình trạng viêm viêm toàn bộ hoặc một phần khối cơ tim khiến cơ tim bị tổn thương và ảnh hưởng tới chức năng co bóp, chức năng dẫn truyền điện của cơ tim. Theo đó, bệnh nhân có biểu hiện đột ngột của suy tim hay các rối loạn nhịp nguy hiểm mà trước đó tim hoàn toàn bình thường về mặt cất trúc và chức năng. Đây là căn bệnh có diễn biến nhanh đột ngột, phức tạp, nguy cơ tử vong cao nếu không được điều trị sớm và kịp thời. Dấu hiệu ban đầu của bệnh rất khó phát hiện bởi triệu chứng lâm sàng không điển hình, giống cảm sốt thông thường như: mệt mỏi, đau nhức người, chán ăn… nhưng chỉ sau vài ngày đã gây ra các biến chứng nguy hiểm như: phù phổi cấp, rối loạn nhịp tim, thậm chí là đột tử. Một số ít trường hợp bệnh có thể để lại di chứng là bệnh cơ tim giãn nở, suy tim mạn tính. >>> Xem thêm: Suy tim sung huyết (CHF): Dấu hiệu, nguyên nhân và cách chẩn đoán

2. Ai có thể bị viêm cơ tim?    

Viêm cơ tim có thể xảy ra ở cả người khỏe mạnh, chưa từng mắc bệnh tim không? Ngoài ra, đối tượng nào dễ mắc bệnh viêm cơ tim? BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Theo thống kê y học hiện nay thì mặc dù bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng gặp nhiều hơn ở người trẻ tuổi (20 – 40), phần lớn trong số họ là người khỏe mạnh, chưa từng mắc bệnh tim và nam nhiều hơn nữ. Tiếp theo đó, người bị suy giảm hệ miễn dịch, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là những đối tượng dễ mắc bệnh này. Một số trường hợp phải sống trong môi trường độc hại, tiếp xúc với nhiều loại hóa chất thì nguy cơ viêm cơ tim cũng cao hơn so với những người khác.

Theo BS.CK1 Cao Thị Lan Hương, viêm cơ tim nếu không được điều trị sớm và kịp thời nguy cơ tử vong cao.

3. Điều gì khiến cho một người có thể bị viêm cơ tim?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Nguyên nhân gây viêm cơ tim chủ yếu là do virus, trong đó thường gặp nhất là do virus coxsackie B. Một số loại virus khác như virus gây cảm lạnh thông thường (adenovirus), parvovirus B19 (virus gây sốt phát ban), virus herpes (gây bệnh thủy đậu, zona thần kinh), echovirus (virus gây nhiễm trùng đường tiêu hóa), hay virus rubella (gây bệnh sởi) cũng là nguyên nhân tiềm tàng của viêm cơ tim. Như chúng ta thấy, đó là những virus, vi khuẩn rất là quen thuộc,chứ không có một loại virus riêng biệt nào là virus viêm cơ tim cả. Ngoài ra, bệnh viêm cơ tim cũng có thể gây ra bởi vi khuẩn, ký sinh trùng; tiếp xúc với thuốc gây dị ứng, độc hại, thuốc chống động kinh; điều trị bằng hóa trị hoặc xạ trị; mắc bệnh lupus, viêm động mạch…

4. Người bị viêm cơ tim thường sẽ có những dấu hiệu nào để nhận biết?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Viêm cơ tim có những biểu hiện rất đa dạng, ở nhiều mức độ khác nhau. Bệnh có thể không gây ảnh hưởng gì cho đến gây ảnh hưởng rất nặng nề, thậm chí là đe dọa đến tính mạng. Nhìn chung, bệnh viêm cơ tim gồm 3 nhóm chính sau: – Nhóm không có triệu chứng: Một số trường hợp mắc viêm cơ tim nhưng biểu hiện không rõ ràng, thậm chí không có biểu hiện gì khiến cho bệnh nhân khó phát hiện những thay đổi trong cơ thể. Từ đó, bệnh diễn biến âm thầm, đến khi phát hiện thì bệnh đã trở nên nghiêm trọng, cơ tim có thể bị phì đại hoặc giãn nở. Người bệnh có thể bị chẩn đoán nhầm là bệnh cơ tim do di truyền. – Nhóm có triệu chứng điển hình: Một số trường hợp lại xuất hiện những thay đổi bất thường và rất điển hình. Ở thời kỳ khởi phát như sốt cao, đau nhức đầu, mỏi cơ, chảy nước mắt, nước mũi, tiêu chảy, khó thở và ăn uống kém. Tình trạng này khó thở có thể tăng lên sau 1,2 ngày, kèm theo đó là hiện tượng đau ngực, đánh trống ngực và đau tức vùng gan. Đây là nhóm thường gặp trên lâm sàng. – Nhóm có triệu chứng nghiêm trọng: Bệnh nhân có tình trạng sốc tim, mạch đập nhanh nhỏ, huyết áp tụt hoặc không đo được, da người bệnh tái. Triệu chứng nặng dần, bệnh nhân không đáp ứng điều trị và dễ dẫn tới tử vong. Bệnh nhân có thể bị chẩn đoán lầm với hội chứng vành cấp hay rối loạn nhịp vô căn vì diễn tiến quá nhanh và không điển hình. Như vậy, triệu chứng viêm cơ tim có thể từ nhẹ đến rất nặng. Các triệu chứng thường gặp của viêm cơ tim:

• Dấu hiệu của nhiễm trùng: sốt, cảm cúm, đau mình mẩy…
• Đau ngực
• Khó thở tùy mức độ suy tim, khó thở ngay cả khi đang ngồi nghỉ ngơi hoặc trong quá trình vận động
• Các rối loạn nhịp tim: ngoại tâm thu, nhịp nhanh thất…
• Phù 2 chân, sưng mắt cá chân và bàn chân
• Trường hợp nặng có dấu hiệu của sốc tim: huyết áp tụt, chân tay lạnh, tiểu ít, khó thở liên tục, có thể phù phổi cấp

Người bệnh có thể tự nhận biết nhưng đôi khi cũng bỏ sót nếu rơi vào nhóm không có triệu chứng.

5. Viêm cơ tim diễn tiến nhanh và nguy hiểm ra sao?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Đa số các trường hợp, viêm cơ tim thường diễn biến nhanh đột ngột, phức tạp, nguy cơ tử vong cao nếu không được điều trị sớm và kịp thời. Dấu hiệu ban đầu của bệnh rất khó phát hiện bởi triệu chứng lâm sàng không điển hình, giống cảm sốt thông thường như: mệt mỏi, đau nhức người, chán ăn…hơn nữa lại hay gặp ở người trẻ tuổi nên càng dễ chủ quan, coi nhẹ. Nhưng chỉ sau vài ngày đã gây ra các biến chứng nguy hiểm với biểu hiện của suy tim cấp và/hoặc rối loạn nhịp. Vì vậy, nếu bị cảm sốt mà đi kèm theo một trong các biểu hiện khác thường nghi ngờ viêm cơ tim, bao gồm: tức ngực, khó thở, nhịp tim nhanh, tim đập không đều,huyết áp tụt, chân tay lạnh, tiểu ít… thì người bệnh cần lập tức đến cơ sở y tế để phát hiện và điều trị kịp thời.

6. Viêm cơ tim thường xảy ra ở người trẻ, tại sao?     

Vì sao viêm cơ tim cấp thường xuất hiện ở những người trẻ từ 20 – 40 tuổi và gặp nhiều ở mùa mưa khi thời tiết chuyển mùa?

Bệnh viêm cơ tim cấp thường xuất hiện ở những người trẻ từ 20 – 40 tuổi.

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Theo thống kê y học thì người ta nhận thấy viêm cơ tim cấp hay gặp ở những người trẻ từ 20 – 40 tuổi, nguyên nhân cụ thể thì y học chưa tìm ra câu trả lời chính xác. Tuy nhiên, dựa vào nguyên nhân gây viêm cơ tim thì người ta có đặt ra 1 số giả thuyết lý giải cho vấn đề này. Theo đó, nguyên nhân gây viêm cơ tim xếp theo thứ tự thường gặp là virus, vi khuẩn, độc chất, bệnh lý tự miễn. Đối tượng mà có nguy cơ tiếp xúc nhiều với các chất độc có hại (thường là có yếu tố nghề nghiệp, thói quen sinh hoạt, thói hư tật xấu), phát bệnh tự miễn và tiếp xúc nhiều với mầm bệnh trong tự nhiên thì thường là trong độ tuổi 20-40. Cũng chính vì nguyên nhân thường gặp nhất gây viêm cơ tim là virus, vi khuẩn cho nên tỉ lệ mắc bệnh thường gia tăng vào mùa mưa khi thời tiết chuyển mùa, đó là mùa gia tăng lượng virus, vi khuẩn trong môi trường sống.

7. Các giai đoạn của viêm cơ tim         

Viêm cơ tim sẽ tiến triển qua các giai đoạn như thế nào? Liệu một người có thể tự phục hồi viêm cơ tim không? BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Tiến trình viêm cơ tim thường tiến triển qua 3 giai đoạn: giai đoạn tổn thương cơ tim ban đầu, giai đoạn tổn thương cơ tim miễn dịch và cuối cùng là bệnh cơ tim dãn nở. Hầu hết bệnh nhân không có dấu hiệu suy tim ở giai đoạn I do đó giai đoạn này ít được chú ý. Sau tổn thương viêm đầu tiên là giai đoạn II sẽ khởi phát các đáp ứng miễn dịch sau tổn thương. Triệu chứng lâm sàng bắt đầu tiến triển là hậu quả của tổn thương cơ tim nặng. Ở giai đoạn III là hình ảnh và triệu chứng điển hình của bệnh cơ tim dãn nở sau viêm sẽ rầm rộ mặc dù tiến trình viêm đã chấm dứt. Mặc dù đa số bệnh cảnh viêm cơ tim khá nặng và cần can thiệp điều trị, nhưng vẫn có 1 tỉ lệ nhỏ bệnh nhân tự phục hồi viêm cơ tim, mặc dù ngược lại với nhóm này thì có 1 tỉ lệ nhỏ bệnh nhân tiến triển thành bệnh cơ tim giãn, suy tim mạn tính.

8. Chẩn đoán và điều trị viêm cơ tim có khó khăn không?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Biểu hiện của bệnh viêm cơ tim rất đa dạng, có thể từ không có triệu chứng lâm sàng, chỉ biểu hiện nhiễm khuẩn trên cận lâm sàng cho đến tiến triển nhanh chóng thành suy tim sung huyết nặng. Cho nên, việc chẩn đoán viêm cơ tim không phải dễ dàng, đôi khi có thể chẩn đoán nhầm sang nhồi máu cơ tim cấp khi mới tiếp cận bệnh nhân ban đầu. Để chẩn đoán bệnh viêm cơ tim, ngoài những triệu chứng lâm sàng, các bác sĩ sẽ thực hiện thêm một số xét nghiệm để đưa ra kết luận chính xác nhất:

• Sinh thiết nội mạc cơ tim: là phương tiện hữu ích để chẩn đoán, có thể xác định được bằng chứng viêm cơ tim rõ ràng trên mô bệnh học, tuy nhiên chưa được thực hiện tại Việt Nam
• Siêu âm Doppler tim: đánh giá được chức năng tim, các rối loạn vận động vùng do viêm cơ tim, không liên quan đến vùng tưới máu động mạch vành
• Điện tâm đồ: thường thấy dấu hiệu ST chênh cong lõm ở nhiều chuyển đạo biểu hiện tình trạng viêm cơ tim màng tim, cần tránh nhầm lẫn với biến đổi ST chênh lên trong nhồi máu cơ tim
• Xquang ngực: Tim to toàn bộ và to rất nhanh.Biểu hiện ứ trệ tuần hoàn ở phổi.Sau điều trị, Xquang ngực trở về bình thường.
• Cộng hưởng từ tim: cũng là phương tiện có giá trị chẩn đoán cao, tuy nhiên ít thực hiện được trong giai đoạn cấp
• Các xét nghiệm máu: ngoài tình trạng tăng các maker nhiễm trùng, đặc biệt cần chú ý đến Troponin T hoặc Troponin I là dấu chứng của hoại tử cơ tim. Dựa vào đó để chẩn đoán được có sự tổn thương cơ tim. Ngoài ra NT-proBNP, lactat máu cũng cần thiết để đánh giá mức độ suy tim, tưới máu cơ quan.
• Chụp động mạch vành qua da: ở những bệnh nhân có đau ngực kèm các yếu tố nguy cơ của bệnh mạch vành, có tăng men tim, cũng cần chụp động mạch vành để loại trừ nhồi máu cơ tim nếu tình trạng cho phép

• Kỹ thuật khuếch đại chuỗi polymerase (PCR: Polymerase Chain Reaction) có thể phát hiện được bộ gien của virus trong tế bào cơ tim nhưng không phát hiện được ở máu ngoại vi. Kỹ thuật này xác định được loại virus nào gây bệnh. Tuy nhiên đây là kỹ thuật đắt tiền không phải có sẵn ở các cơ sở y tế và cũng không giúp hỗ trợ điều trị bệnh nên ít làm.

Viêm cơ tim nặng thường phải sử dụng ECMO

Phương pháp điều trị viêm cơ tim trong giai đoạn cấp không có thuốc điều trị đặc hiệu, chủ yếu điều trị triệu chứng. Điều trị viêm cơ tim phụ thuộc vào mức độ nặng và nguyên nhân của bệnh lý này. Việc điều trị chủ yếu dùng thuốc hỗ trợ suy tim, hỗ trợ suy hô hấp, chữa loạn nhịp tim, chống hình thành cục máu đông trong tim và mạch máu, thuốc ức chế miễn dịch, điều trị nhiễm trùng… Đối với những trường hợp bệnh ở mức độ nặng, tim không thể đáp ứng với những liệu pháp thông thường và khó có thể hoạt động bình thường trở lại, các bác sĩ có thể cần dùng các thuốc vận mạch hỗ trợ, nhưng thường phải cần đến hỗ trợ tuần hoàn ngoài cơ thể (ECMO). Viêm cơ tim cấp có thể ảnh hưởng đến bộ máy dẫn truyền nhịp gây ra các rối loạn nhịp tim nguy hiểm như nhịp nhanh thất, hoặc block nhĩ thất. Những trường hợp này cần đặt máy tạo nhịp tạm thời kết hợp.

9. Biến chứng và tiên lượng viêm cơ tim sẽ như thế nào?  

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Viêm cơ tim có thể gây ra hàng loạt biến chứng nghiêm trọng đối với người bệnh: – Suy tim: Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, viêm cơ tim có thể nhanh chóng làm tổn thương cơ tim và dẫn đến suy tim khiến tim không còn chức năng bơm máu để nuôi cơ thể. – Nhịp tim nhanh hoặc rối loạn nhịp tim: Viêm cơ tim cũng là một trong những nguyên nhân gây rối loạn nhịp tim. – Đột tử: Tình trạng rối loạn nhịp tim nghiêm trọng sẽ khiến cho tim có thể ngừng đập một cách đột ngột và dẫn đến tử vong nhanh chóng nếu không được cấp cứu kịp thời. Theo thống kê ở người trẻ, viêm cơ tim chiếm 20% trong số những nguyên nhân gây đột tử. – Nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ: Trong bệnh viêm cơ tim, cục máu đông có thể hình thành trong tim. Nếu cục máu đông gây bít tắc một trong các động mạch vành, gây ra nhồi máu cơ tim. Hoặc nếu cục máu đông trong tim di chuyển đến một động mạch dẫn đến não có thể gây ra đột quỵ. – Tử vong Đối với thể tối cấp được biểu hiện bằng tình trạng khởi phát cấp tính và suy sụp tuần hoàn trầm trọng, có nguy cơ tử vong rất cao đến 70% nếu không được điều trị tích cực kịp thời. Tiên lượng bệnh viêm cơ tim cho đến nay vẫn còn gặp nhiều khó khăn, tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, thời điểm phát hiện bệnh, tình trạng sức khỏe trước đó của người bệnh. Hậu quả lâu dài của bệnh cũng rất đa dạng. Đa phần bệnh nhân viêm cơ tim cấp phục dần theo thời gian, không để lại di chứng gì và cũng rất ít tái phát. Tuy nhiên, có một số trường hợp bệnh diễn tiến phức tạp đến bệnh cơ tim dãn nỡ, suy tim nặng đến mức cần phải ghép tim.

10. Viêm cơ tim liệu có thể phòng ngừa bằng cách nào?

BS.CK1 Cao Thị Lan Hương: Hiện nay, chưa có phương pháp phòng ngừa đặc hiệu cho viêm cơ tim, nhưng việc thực hiện vệ sinh tốt sẽ giúp tránh nguy cơ nhiễm trùng cơ tim và hạn chế nguy cơ mắc bệnh. Tránh tiếp xúc với những người đang bị nhiễm siêu vi hoặc hội chứng giống cảm cúm cho đến khi họ bình phục hoàn toàn. Nếu bạn đang có những triệu chứng giống nhiễm siêu vi, nên tránh tiếp xúc gây phơi nhiễm cho người khác. Bên cạnh đó, hạn chế tiếp xúc với côn trùng, tiêm vắc xin phòng một số bệnh có nguy cơ gây viêm cơ tim như rubella và cúm. Đặc biệt lưu ý, nếu gặp phải một số biểu hiện như đau ngực và khó thở, hoặc có biểu hiện nhiễm trùng hoặc nhiễm virus, cần đến ngay cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Benhdotquy.net