Bệnh nhân trở nên hung hăng sau đột quỵ, làm sao đối phó?

1. Bệnh nhân sau đột quỵ có thể trở nên hung hăng hơn

Bệnh nhân đột quỵ có thể biểu hiện các hành vi hung hăng bao gồm đánh hoặc làm tổn thương người khác, đá, cắn, túm, đẩy, ném đồ vật, v.v. Hành vi bằng lời nói của họ cũng bao gồm chửi bới, la hét, gây ồn ào, lẩm bẩm thù địch,… Tuy nhiên, dễ nổi nóng hoặc không có khả năng kiểm soát cơn tức giận và hung hăng là một triệu chứng phổ biến sau đột quỵ. Bệnh nhân trở nên cáu kỉnh, bốc đồng, thù địch và kém chịu đựng hơn. Họ dễ dàng chọc giận vợ/chồng và các thành viên khác trong gia đình về những vấn đề nhỏ nhặt. Do đó, những triệu chứng này có thể được mô tả là dễ bị tức giận sau đột quỵ (PSAP). PSAP đã được nghiên cứu bằng nhiều công cụ khác nhau, chẳng hạn như Thang đo đặc điểm giận dữ của Spielberger, Kiểm tra trạng thái hiện tại, Bản kiểm kê tính cách NEO đã được sửa đổi và Chỉ số hành vi cảm xúc.

Do ảnh hưởng đột quỵ, bệnh nhân có thể thay đổi tính cách và trở nên hung hăng hơn.

2. Hành vi hung hăng xảy ra khi nào sau đột quỵ?

Đột quỵ cấp tính đánh dấu giai đoạn đầu của đột quỵ khi não vẫn còn sưng. Thời gian của giai đoạn cấp tính khác nhau, thường xảy ra trong 24 giờ đầu, vài ngày đầu hoặc tuần đầu tiên sau khi bắt đầu đột quỵ. Trong giai đoạn cấp tính, hành vi hung hăng sau đột quỵ thường xuyên xảy ra. Trong một nghiên cứu trên 202 bệnh nhân đột quỵ cấp tính, 35% bệnh nhân có biểu hiện tức giận. Hơn nữa, 37% bệnh nhân đột quỵ tức giận bị tức giận dữ dội. Dựa trên những phát hiện này, hành vi hung hăng sau đột quỵ có khả năng xảy ra trong vài ngày hoặc vài tuần đầu tiên sau khi bắt đầu đột quỵ. »»» Xem thêm: Đối phó với rối loạn lo âu sau đột quỵ như thế nào?

3. Nguyên nhân khiến người bệnh trở nên hung hăng sau đột quỵ

Hành vi hung hăng sau đột quỵ có nhiều khả năng là một triệu chứng của chấn thương não hơn là hành vi phản ứng. Hiểu được nơi xảy ra đột quỵ có ý nghĩa đối với sự hung hăng do chấn thương gây ra sau đột quỵ. Cụ thể, khi đột quỵ ảnh hưởng đến thùy trán, các vùng cơ bản của màng nang hoặc pontine, tình trạng không kiểm soát được cảm xúc (không có khả năng kiểm soát cảm xúc) có nhiều khả năng là một tác dụng phụ. Thùy trán nói riêng đóng vai trò lý luận, giải quyết vấn đề và kiểm soát các xung động cơ bản như tức giận. Khi thùy trán bị tổn thương, nó có thể ảnh hưởng đến điều hòa cảm xúc và dẫn đến hành vi hung hăng sau đột quỵ. Đó là lý do tại sao điều quan trọng là hỏi bác sĩ thần kinh về vị trí đột quỵ của bạn. Nó có tác động đáng kể đến các tác động phụ mà bạn có thể gặp phải. Mặc dù không rõ hành vi hung hăng sau đột quỵ có thể kéo dài bao lâu, nhưng vẫn có hy vọng phục hồi.

Hãy tìm kiếm bác sĩ để được tư vấn điều trị, nếu người nhà bạn có hành vi hung hăng, gây ảnh hưởng đến người bệnh và người thân xung quanh.

4. Làm sao để đối phó với hành vi hung hăng sau đột quỵ?

Người bệnh có thể gặp phải nhiều tác động trong giai đoạn cấp tính của đột quỵ, vì dụ như hành vi hung hăng, nhưng nó có thể tự biến mất – một hiện tượng được gọi là phục hồi tự phát. Trong quá trình hồi phục sau đột quỵ, não cố gắng tự chữa lành sau chấn thương thông qua quá trình phục hồi thần kinh. Các khu vực mới của não có thể đảm nhận các chức năng bị mất và dần dần phục hồi các chức năng đó. Tuy nhiên, nó cần sự nỗ lực tập luyện lặp đi lặp lại và nhất quán. Để lấy lại khả năng kiểm soát cảm xúc của mình, bạn cần phải luyện tập nó. Làm việc với một nhà trị liệu hoặc cố vấn có thể giúp ích rất nhiều. Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu người thân của bạn không có mong muốn điều trị hoặc chăm sóc tâm lý sau đột quỵ? May mắn thay, có những cách khác để điều trị hành vi hung hăng.

5. Thuốc điều trị cho hành vi hung hăng sau đột quỵ

Thuốc chống trầm cảm có thể giúp điều trị hành vi hung hăng sau đột quỵ, nhưng cần có kê toa của bác sĩ.

Thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI) có thể giúp điều trị hành vi hung hăng sau đột quỵ. SSRI là thuốc chống trầm cảm thường được kê đơn, hoạt động bằng cách tăng mức serotonin trong não. Serotonin là chất dẫn truyền thần kinh mang tín hiệu giữa các tế bào thần kinh (tế bào thần kinh não). Cụ thể, một SSRI được gọi là fluoxetine (Prozac) đã được chứng minh là giúp cải thiện tình trạng “dễ tức giận sau đột quỵ” – thậm chí 3 tháng sau khi ngừng điều trị. Điều thú vị là fluoxetine đã cải thiện đáng kể khả năng dễ bị tức giận sau đột quỵ và tình trạng mất kiểm soát cảm xúc sau đột quỵ, nhưng nó không giúp ích gì cho chứng trầm cảm sau đột quỵ. Nếu người thân của bạn có hành vi hung hăng sau đột quỵ và trầm cảm, thuốc có thể không hữu ích. Nhưng nếu hành vi hung hăng là vấn đề chính, hãy nói chuyện với bác sĩ của bạn về thuốc và nhớ thảo luận về các tác dụng phụ có thể xảy ra. Lưu ý: Không tự ý sử dụng thuốc khi chưa có ý kiến và chỉ định của bác sĩ điều trị, vì có thể xảy ra tác dụng phụ không mong muốn và gây nguy hiểm cho người bệnh. »»» Xem thêm: Đối phó với trầm cảm sau đột quy ra sao

6. Cách đối phó với hành vi hung hăng sau đột quỵ

Trước khi bắt đầu điều trị, có nhiều cách để đối phó với hành vi hung hăng. Đầu tiên, hiểu về các yếu tố kích hoạt có thể giúp ích. Theo đó, các nguyên nhân phổ biến gây ra sự tức giận bao gồm: – Đương đầu với một nhiệm vụ mà người đó không còn khả năng thực hiện – thiếu các sự kiện bất ngờ – Nhận thức thiếu kiểm soát – Mệt mỏi hoặc lú lẫn sau đột quỵ – Nhầm lẫn và kích thích quá mức, ví dụ như đám đông, nhiều tiếng ồn và hoạt động – Hành vi của người khác như bình luận thiếu tế nhị – Kỳ vọng không thực tế của bản thân – Rào cản đối với mục tiêu hoặc thói quen – Tích tụ căng thẳng hoặc thất vọng Nhiều tác nhân trong số này thường gặp trong quá trình hồi phục đột quỵ, đặc biệt là khi bệnh nhân đang ở trong phạm vi giới hạn của các cơ sở y tế. Bằng cách hiểu rõ các yếu tố kích hoạt, bạn có thể giúp bản thân hoặc người thân thoát khỏi những cơn tức giận.

Hành vi hung hăng có thể gây hại cho mọi người xung quanh, vì vậy cần điều trị càng sớm càng tốt.

Một cơn đột quỵ thường lấy đi sự độc lập và những sở thích được yêu thích. Nếu đặt mình vào vị trí của người thân, bạn có thể tìm thấy sự đồng cảm và thấu hiểu cho sự tức giận của họ. Tuy nhiên, đôi khi hành vi hung hăng vượt quá mức độ của lòng trắc ẩn. Nếu hành vi hung hăng tiếp tục vượt quá giai đoạn cấp tính, hãy tìm tư vấn, cho cả bạn và người thân của bạn. Trong trường hợp nghiêm trọng, khi hành vi hung hăng dẫn đến bạo lực gia đình, hãy nói chuyện với ai đó càng sớm càng tốt. Bạn phải tự bảo vệ mình. Gọi cho đường dây nóng liên quan đến lạm dụng gia đình liên quan đến bạn.

Thiên An, benhdotquy.net