Nhồi máu não cấp trên bệnh nhân viêm nội tâm mạc nhiễm trùng

Theo thông tin từ Bệnh viện Nhân dân 115, bệnh nhân nam 64 tuổi, đang điều trị với chẩn đoán viêm nội tâm mạc nhiễm trùng (cấy máu ra Staphylococcus), bệnh van tim (hở van 2 lá nặng) và mắc COVID-19 2 tuần trước đó. Do kết quả D-Dimer tăng cao, bác sĩ điều trị đã cho bệnh nhân dùng thuốc Rivaroxaban với liều 10mg/ngày kết hợp với kháng sinh.

Ngày 17/7, bệnh nhân đột ngột liệt hoàn toàn nửa người, sau đó được hội chẩn và chuyển nhanh qua Bệnh viện Nhân đân 115. Kết quả CT scan và CTA tại thời điểm giờ thứ nhất, cho thấy tắc hoàn toàn phần xa đoạn M1, đầu M2 động mạch não giữa bên phải.

Kết quả CT scan và CTA tại thời điểm giờ thứ nhất, cho thấy bệnh nhân bị tắc hoàn toàn phần xa đoạn M1, đầu M2 động mạch não giữa bên phải. (Ảnh: BVCC)

Theo đó, các bác sĩ đã quyết định bỏ qua rtPA đường tĩnh mạch và chuyển thẳng cho bác sĩ can thiệp. Sau khoảng 60 phút, các bác sĩ lấy ra được một mảng sùi kèm huyết khối và tái thông hoàn toàn động mạch não giữa. Đến ngày hôm sau, bệnh nhân đã phục hồi gần hoàn toàn.

Sau khoảng 60 phút, các bác sĩ lấy ra được một mảng sùi kèm huyết khối và tái thông hoàn toàn động mạch não giữa cho bệnh nhân. (Ảnh: BVCC)

Theo y văn, nguy cơ đột quỵ trên các bệnh nhân viêm nội tâm mạc nhiễm trùng rất cao, khoảng 20-40%. Nguy cơ càng cao khi: (1) kích thước mảng sùi >10mm, (2) mảng sùi di động, (3) mảng sùi ở van hai lá, (4) viêm nội tâm mạc nhiễm trùng giai đoạn sớm, (5) nhiễm Staphylococcus và (6) có tình trạng tăng đông đi kèm.

“Mặc dù vậy, việc phòng ngừa đột quỵ bằng thuốc kháng đông hoặc kháng kết tập tiểu cầu, đều không rõ ràng về mặt lợi ích. Việc bệnh nhân này vẫn bị đột quỵ trong lúc sử dụng rivaroxaban, dù ở liều thấp cũng có thể là một minh chứng.” – PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng, Trưởng khoa Bệnh lý Mạch máu não Bệnh viện Nhân dân 115 cho biết.

Đột quỵ não liên quan đến viêm nội tâm mạc nhiễm trùng thường có tình trạng chuyển dạng xuất huyết, tỷ lệ tàn phế và tử vong cũng cao hơn so với các nguyên nhân khác nếu không được điều trị kịp thời.

Một số chuyên gia còn đề nghị nên tạm ngưng kháng đông trong giai đoạn cấp (ngay khi đang có chỉ định) vì lo ngại nguy cơ chuyển dạng xuất huyết não.

Khi mảng sùi bong lên, các động mạch não lớn luôn là lựa chọn yêu thích. Dẫn đến nhồi máu não diện rộng và có thể chuyển dạng xuất huyết sau đó. Ngoài ra, vi khuẩn trong mảng sùi có có thể gây ra tình trạng abcess não hoặc viêm màng não.

PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng cho biết: “Trong thời gian vàng, chỉ định rtPA đường tĩnh mạch thường không được khuyến cáo, vì mối lo ngại nguy cơ chuyển dạng xuất huyết. Một lý do thêm vào, đó là việc nghi ngờ về tính hiệu quả của rtPA có thể tác động trên mảng sùi, với thành phần bao gồm chủ yếu là tiểu cầu, fibrin, vi khuẩn và tế bào viêm.

Mặc dù vậy, đã có một số trường hợp lâm sàng được báo cáo, vẫn cho thấy được hiệu quả của rtPA đường tĩnh mạch trên một số ca đột quỵ liên quan viêm nội tâm mạc nhiễm trùng. So với rtPA đường tĩnh mạch, trong các trường hợp tắc động mạch lớn do bong mảng sùi, liệu pháp lấy huyết khối bằng dụng cụ cho thấy kết quả vượt trội về mặt hiệu quả và an toàn khi làm giảm các biến cố xuất huyết.”

Do đó, bệnh nhân viêm nội tâm mạch nhiễm trùng nên được theo dõi sát. Đồng thời, người nhà cần nắm rõ dấu hiệu đột quỵ để có thể phát hiện và đưa bệnh nhân cấp cứu kịp thời.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng – Phó chủ tịch Hội đột quỵ Việt Nam, Chủ tịch Hội đột quỵ TPHCM, Trưởng khoa Bệnh lý Mạch máu não Bệnh viện Nhân dân 115.

Benhdotquy.net