Dấu hiệu đột quỵ nhanh hơn cả FAST

1. Nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ mang lại lợi ích gì?

GS.TS.BS Nguyễn Văn Thông trả lời: Thế giới có câu nói “Time is Brain”, tức não là thời gian. Chúng ta biết rằng sau 2 phút não không đủ nuôi dưỡng hoặc nuôi dưỡng mức độ thấp thì tổ chức não sẽ bị hoại tử. Do đó, cần phải cứu sống não bằng cách đảm bảo cung lượng máu lên não. Muốn thực hiện điều này, chúng ta phải đến bệnh viện cấp cứu sớm, không thể tự điều trị tại nhà. Nếu chúng ta càng đến bệnh viện muộn bao nhiêu, thời gian đó càng làm cho tổ chức não bị hoại tử bấy nhiêu.

2. Ý nghĩa của chữ FAST

GS.TS.BS Nguyễn Văn Thông trả lời: FAST là chữ phổ biến nhất trên thế giới giúp chúng ta cứu vãn tổ chức não bị chết. – Chữ F là face, một người bị xệ một bên mặt hay méo miệng một bên. – A là arm, một người bị tê yếu một nửa bên cơ thể. – S là speech, người đó nói líu lưỡi, nói khó, nói ngọng. – T là time (thời gian). Khi chúng ta thấy 3 dấu hiệu trên, cần đưa bệnh nhân đến bệnh viện, cơ sở có khả năng chẩn đoán và cấp cứu điều trị gần nhất để chúng ta đảm bảo thời gian vàng cho bệnh nhân. Bên cạnh đó, khi bệnh nhân đến bệnh viện sớm, chúng ta sẽ hạn chế được khối máu tụ hoặc tổ chức não bị tổn thương.

GS.TS.BS Nguyễn Văn Thông hiện là Chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam; Nguyên Giám đốc Trung tâm đột quỵ – Bệnh viện Quân y 108.

Xem thêm >> Hà Nội: Muốn khám với chuyên gia đột quỵ GS.TS.BS Nguyễn Văn Thông thì đến đâu?

3. Ngoài FAST, dấu hiệu nào giúp chúng ta nhận biết đột quỵ?

GS.TS.BS Nguyễn Văn Thông trả lời: Ngoài 3 dấu hiệu trong chữ FAST trên còn có nhiều dấu hiệu khác. Cụ thể, có 5 dấu hiệu báo hiệu sớm của đột quỵ vẫn thường được nhắc trong thực hành lâm sàng như: – Đột nhiên bị tê liệt yếu nửa người – Đột nhiên nói khó – Đột nhiên không thể mở một mắt hay cả hai – Đột nhiên lĩnh hội (nhận rõ, hiểu thấu) một cách khó khăn – Đột nhiên đau đầu dữ dội

4. Làm sao người nhà biết chắc đột quỵ để đưa bệnh nhân đến viện?

GS.TS.BS Nguyễn Văn Thông trả lời: Khi thấy người bệnh tiếp xúc khó, tê yếu tay chân, chúng ta có thể thực hiện một số động tác khám, đặt bệnh nhân trên giường. Đầu hơi cao khoảng 25 đến 30 độ. Nếu bệnh nhân nôn, chúng ta có thể xoay đầu sang một bên để bệnh nhân nôn ra ngoài. Khi bệnh tụt hẹp lưỡi và thở khó thì chúng ta sử dụng kéo lưỡi ra, bệnh nhân cắn răng chúng ta có thể dùng một cái khăn để không cắn phải lưỡi. Đồng thời, chúng ta gọi ngay cho cơ sở cấp cứu 115. Trong khi đó, chúng ta không cho bệnh nhân uống bất kể một loại thuốc nào, không cho bệnh nhân ăn uống, hay xoa dầu, cạo gió. Nếu không gọi 115 được, chúng ta thuê taxi. Khi di chuyển người bệnh, chúng ta không nên bế xốc vai, mà cần nhẹ nhàng chuyển bệnh nhân lên ghế và theo dõi. Cần đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất, đầy đủ phương tiện để cứu chữa càng sớm càng tốt, vì thời gian là não.

5. Đau đầu, chóng mặt, tê bì chân tay, khi nào là dấu hiệu đột quỵ?

Câu hỏi bạn đọc Thảo Trang: tôi 42 tuổi, bị thiếu máu lên não. Tôi có nguy cơ bị đột quỵ hay không? Đôi khi tôi bị đau đầu, chóng mặt, tê bì chân tay. Làm sao để phân biệt được triệu chứng thiếu máu lên não hay triệu chứng do đột quỵ? GS.TS.BS Nguyễn Văn Thông trả lời: 42 tuổi được tính vào tuổi trung niên. Trong khi đó, tuổi cao và trung niên là một trong những yếu tố của đột quỵ. Hiện nay, bệnh đột quỵ lại đang có xu hướng trẻ hóa. Các triệu chứng như chóng mặt, hoa mắt, xây xẩm, tê bì chân tay có thể gặp trong rất nhiều bệnh lý như rối loạn giấc ngủ, căng thẳng, đái tháo đường… Nhưng nếu người 42 tuổi có bệnh nền tăng huyết áp, tiểu đường, xơ vữa động mạch, có một số bệnh tim khác… và kèm những biểu hiện trên thì chúng ta cần nghĩ đến đó là đột quỵ và đưa ngay đến bệnh viện để chẩn đoán nguyên nhân.

6. Cách nhận biết triệu chứng đột quỵ tái phát?

Câu hỏi bạn đọc Hoan Trần: Tôi biết FAST, chóng mặt, xây xẩm tay chân là triệu chứng đột quỵ. Vậy triệu chứng đột quỵ tái phát có cảm nhận được không? GS.TS.BS Nguyễn Văn Thông trả lời: Đột quỵ có nhiều mức độ khác nhau và nhiều di chứng khác nhau. Nếu nhẹ chúng ta có thể cảm giác được, còn nặng sẽ tùy theo mức độ, bệnh nhân có thể hôn mê rối loạn ý thức. Nếu đột quỵ nặng gây rối loạn ý thức sẽ khó có thể phân biệt. Trong trường hợp người bị đột quỵ nặng tái phát, người bệnh cần phải theo dõi kỹ. Ví dụ như đang điều trị, đang nằm tại giường hoặc tập luyện nhẹ nhàng có sự hỗ trợ của gia đình nhưng bỗng dưng thấy không nói được, đau đầu quá mức, tự dưng chân tay yếu nặng đi. Đó là dấu hiệu tái phát, việc đó cần đến gia đình và người thân hỗ trợ.

7. Bị đau đầu migraine, làm sao phòng ngừa đột quỵ?

Câu hỏi bạn đọc Tấn Phát: Mình được kết luận là đau đầu migraine. Mình có đọc các tin bài ở trang có liên quan đến đột quỵ. Mình nên làm gì? GS.TS.BS Nguyễn Văn Thông trả lời: Đau đầu migraine là một dạng đau đầu mang tính gia đình. Bệnh thường xuất hiện ở phụ nữ trẻ tuổi nhất là sau khi sinh, tiền sử gia đình có người bị bệnh. Migraine là cơn đau nửa đầu, có thể đau thành từng cơn, những pha đau đầu có thể là co thắt mạch hay giãn mạch. Co thắt mạch sẽ dẫn đến thiếu máu não. Những người bị migraine lâu dài nhưng không được điều trị có thể dẫn đến đột quỵ. Do đó, người mắc bệnh này cần điều trị sớm. Thầy thuốc sẽ tìm hiểu các vấn đề liên quan đến gia đình, liên quan đến yếu tố sinh hoạt, liên quan đến phụ nữ, hành kinh, thời tiết… để có biện pháp dự phòng phù hợp.

8. Tiểu đường liên quan đến đột quỵ ra sao?

Câu hỏi bạn đọc Thanh Quyên: Mình chưa hiểu đái tháo đường liên quan như thế nào đến đột quỵ. Mong bác sĩ giải đáp. GS.TS.BS Nguyễn Văn Thông trả lời: Đái tháo đường là yếu tố gây đột quỵ. Thứ nhất, đái tháo đường sẽ làm tổn thương thành mạch, thành mạch bị tổn thương sẽ tạo thành mảng bám hay mảng vữa xơ. Từ đó, các thành phần trong máu bám vào nó. Khi nó bóng đi, sẽ dẫn đến đột quỵ thiếu máu não. Thứ hai, độ quánh của máu nhiều. Các tuần hoàn vi thể ngoài giảm đi, người bệnh có thể bị tê bì tay chân và tắc mạch ngoại vi. Thứ ba, đái tháo đường sẽ làm tăng huyết áp. Độ quánh của máu tăng khiến cho lưu lượng máu ở các nơi khác không đảm bảo đủ cho nên tim phải làm việc nhiều, khiến thành mạch bị tổn thương.

Trọng Dy (ghi), benhdotquy.net