Nguyên nhân trẻ em đột quỵ và cách phòng ngừa

1. Nguyên nhân nào khiến trẻ em bị đột quỵ?

Thống kê cho thấy, tỷ lệ mắc đột quỵ ở trẻ em hàng năm, bao gồm cả đột quỵ nhồi máu và xuất huyết dao động từ 3-25/100.000 trẻ em ở các nước phát triển. Trẻ sơ sinh có tỷ lệ rủi ro cao nhất, tỷ lệ một trên 4.000 trẻ. Theo các chuyên gia, đột quỵ ở trẻ em và người lớn bản chất không khác nhau. Ở trẻ em thì đột quỵ xuất huyết dù hiếm nhưng thường gặp ở đột quỵ nhồi máu não. Nguyên nhân gây đột quỵ xuất huyết ở trẻ em thường gặp là do vỡ dị dạng mạch máu não hoặc do vỡ túi phình mạch máu não, ngoài ra còn có thể do các bệnh lý rối loạn đông máu.

Ở trẻ em, đột quỵ nhồi máu não gây nguy cơ tử vong rất cao, tuy nhiên bệnh rất dễ chẩn đoán nhầm với các bệnh lý khác làm chậm trễ quá trình điều trị

Theo các chuyên gia tại Việt Nam, đột quỵ ở trẻ em quả thật đang là một thách thức không nhỏ trong việc chẩn đoán, nhận biết. Bởi về mặt quy trình điều trị đột quỵ cấp của thế giới, ở trẻ em và người lớn đều giống nhau là sử dụng thuốc tiêu sợi huyết tĩnh mạch hoặc lấy huyết khối thông tắc mạch máu lớn. Đặc biệt, nếu được phát hiện đột quỵ kịp thời, trẻ em có lợi thế hơn so với người lớn về khả năng phục hồi các chức năng vận động, chức năng thần kinh và các biến cố thường thấp hơn.

Song, điều nhiều người lo ngại nhất hiện nay là khó có thể nhận biết được một đứa trẻ bị đột quỵ để đưa đến đúng bệnh viện chuyên môn. Đối với người lớn, đột quỵ thường dễ phát hiện, điều chỉnh. Ngược lại, nguyên nhân gây đột quỵ ở trẻ em chủ yếu xuất phát từ bẩm sinh, bất thường về mạch máu nên rất khó để phát hiện kịp thời.

Theo thống kê tại khoa Bệnh lý mạch máu não – Bệnh viện Nhân dân 115, khoa đã tiếp nhận khoảng 1000 điều trị đột quỵ cấp (khẩn cấp) mỗi năm. Tính từ năm 2006 đến nay, mặc dù đã tiếp nhận trên 10.000 ca đột quỵ cấp nhưng bệnh viện chưa từng tiếp nhận trường hợp đột quỵ nào ở trẻ em.

Giải thích về vấn đề trên, các bác sĩ cho biết nguyên nhân không ghi nhận trường hợp đột quỵ ở trẻ em là vì chưa có trẻ nào bị đột quỵ được đưa đến đúng giờ, đúng cửa sổ vàng điều trị. Đặc biệt, việc phân cấp bệnh viện người lớn không có chức năng tiếp nhận điều trị cho trẻ dưới 14 tuổi đang là một rào cản không nhỏ làm mất đi thời gian vàng điều trị đột quỵ cho trẻ.

2. Phụ huynh cần làm gì khi con có dấu hiệu đột quỵ?

2.1. Dấu hiệu đột quỵ ở trẻ lớn

Các chuyên gia cho biết, biểu hiện đột quỵ trẻ nhỏ cũng tương tự như người lớn, nhất là trẻ hơn 6 tuổi, chẳng hạn như:

– Méo miệng

– Yếu tay chân

– Không nói được

– Hôn mê

– Co giật.

»»» Xem thêm: Đột quỵ sẽ không vì bạn là người trẻ mà tránh xa

2.2. Dấu hiệu đột quỵ em nhỏ

Đối với trẻ dưới 6 tuổi, trẻ sơ sinh, dấu hiệu đột quỵ rất khó nhận biết. Đôi khi, trẻ chỉ xuất hiện những triệu chứng khá mơ hồ và giống với nhiều bệnh lý khác, chẳng hạn như:

– Đau đầu

– Yếu nửa người nhẹ

– Khó chịu quấy khóc

– Nôn

– Lơ mơ

– Bỏ bú

Thông thường, trẻ nhỏ nhập viện điều trị mới phát hiện đột quỵ.

Dấu hiệu đột quỵ ở trẻ nhỏ thường mơ hồ, khó phân biệt với các bệnh lý khác

2.3. Xử lý khi phát hiện trẻ đột quỵ

Khi phát hiện trẻ có biểu hiện đột quỵ, cần nhanh chóng gọi cấp cứu để kịp đưa trẻ đến viện trong giờ vàng. Các chuyên gia cho biết, thời gian vàng để dùng thuốc tiêu sợi huyết là 4-5 giờ từ khi khởi phát. Cơ hội để can thiệp lấy huyết khối chỉ trong 6-8 giờ đầu.

Phụ huynh có thể sơ cứu cho con bằng cách đặt bé nằm cao đầu, nghiêng một bên nếu bị nôn hoặc rối loạn ý thức. Tuyệt đối không cho bệnh nhi ăn uống bất cứ loại thuốc gì, kể cả aspirin.

Đồng thời, không cho trẻ ăn hoặc uống bất cứ thứ gì. Tránh đưa thức ăn hoặc nước uống cho trẻ bị đột quỵ do bởi lúc này trẻ thường không tỉnh táo và có thể rối loạn nuốt. Do đó, việc để bệnh nhi ăn hoặc uống có thể dẫn đến tình trạng nghẹn, gây sặc dẫn đến suy hô hấp, thậm chí viêm phổi.

»»» Xem thêm: Đột quỵ ở người trẻ, những điều bạn cần biết

3. Phòng ngừa đột quỵ ở trẻ em – thách thức của y học

Việc phát hiện đột quỵ ở trẻ em thường là yếu tố tiên quyết để gia tăng cơ hội sống còn và phục hồi

Không chỉ là thách thức trong việc phát hiện, đột quỵ ở trẻ em rất khó phòng ngừa. Đối với người lớn, họ thường có các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, hút thuốc lá, xơ vữa động mạch, béo phì…

Tuy nhiên, trẻ em không có các yếu tố nguy cơ này mà đa phần là do bẩm sinh, các dị dạng động tĩnh mạch não hay túi phình mạch máu não đều không có biểu hiện rõ ràng khi chưa vỡ. Chính vì vậy, rất khó phòng ngừa bệnh lý đột quỵ ở trẻ em.

Mặt khác, phòng ngừa bệnh đột quỵ ở trẻ em gặp nhiều khó khăn là bởi những nguyên nhân hay yếu tố nguy cơ gây đột quỵ ở trẻ em không thể cải thiện được như người lớn. Ví dụ ở người lớn thì việc thay đổi lối sống, tập thể dục và kiểm soát tốt huyết áp… là những phương pháp giảm nguy cơ đột quỵ ở người lớn. Trong khi ở trẻ em, những nguyên nhân như dị dạng mạch máu não bẩm sinh, túi phình mạch máu não không thể dựa vào việc “thay đổi lối sống” mà cải thiện được.

Những yếu tố liên quan đến các nguyên nhân thường do di truyền, khó phòng ngừa và hiện tại trên y văn cũng không ghi nhận cách phòng ngừa từ bụng mẹ. Do đó, việc phát hiện đột quỵ ở trẻ em thường là yếu tố tiên quyết để gia tăng cơ hội sống còn và phục hồi.

Benhdotquy.net